Chương 10: Cây cọc gãy

Đêm đó tôi ra bến một mình.

Tôi mượn xuồng ông Mười. Ông đưa chìa khóa ổ xích, không hỏi, chỉ đưa thêm cây đèn pin đội đầu và cuộn dây dù. Lúc tôi quay đi ông nói, mi nhổ được cây mô hay cây nấy, đừng cố. Tôi gật.

Đêm không trăng. Mặt sông đen, chỉ có vệt sáng vàng của cây đèn trên trán tôi quét qua quét lại. Bảy cây cọc tre đứng thành vòng giữa hũm, đầu nhọn trắng, lá bùa rũ xuống như lưỡi chó.

Cây thứ nhất tôi lắc mười mấy lần mới lỏng, rồi rút lên được, bùn đen nhễu xuống lòng xuồng. Cây thứ hai dễ hơn. Tôi xé bùa, quăng xuống nước. Tôi biết làm vậy là có tội với ông Bảy Hên, với bà con góp tiền.

Tới cây thứ sáu thì hai bàn tay tôi tứa máu, lòng xuồng chất cọc tre như bó củi.

Cây thứ bảy không lên.

Tôi buộc dây dù vào thân cọc, quấn ba vòng quanh mạn xuồng, chống chân kéo. Xuồng nghiêng, nước tràn vô. Cây cọc không nhúc nhích. Tôi kéo lần cuối. Cây cọc gãy đánh rắc, tôi ngã ngồi trong lòng xuồng, tay cầm một khúc tre đầu tua tủa dăm.

Khúc còn lại vẫn cắm dưới hũm, gãy ngang ngay dưới mặt nước. Tôi chồm ra mạn xuồng, thò tay xuống, rờ theo khúc cọc gãy. Rờ xuống chừng nửa cánh tay thì có một cái gì lạnh khép lại quanh cổ tay tôi. Năm ngón, nhỏ hơn tay tôi bây giờ, cỡ tay một đứa mười hai tuổi.

Nó không kéo. Nó gỡ từng ngón tay tôi ra, đặt vô lòng bàn tay tôi một vật mềm, rồi gập ngón tay tôi lại. Như người lớn dúi quà cho con nít.

Tôi rút tay lên. Trong nắm tay tôi là một bông gạo. Năm cánh dày, đỏ thẫm, còn nguyên, không dập.

"Tánh." Tôi nói với mặt nước. "Tau xin lỗi mi."

Quanh khúc cọc gãy sủi lên một chuỗi bọt nhỏ, chậm, dài. Rồi mặt hũm phẳng lại. Tôi ngồi trong xuồng tới khi gà gáy, bông gạo nằm trong tay.

* * *

Sáng ra tôi đem bông gạo qua nhà o Sáu.

O ngồi trên bộ ván, cái áo sơ mi trắng của Tánh trải trên đùi. O ngó bông gạo trong tay tôi một hồi lâu rồi mới nói:

"Hồi nhỏ, mùa gạo nở, chiều mô hắn ra bến trước cũng lượm một bông để ở bậc cuối. Để tau đứng trong nhà ngó ra là biết hắn đang ở dưới, có hắn coi tụi nhỏ, tau khỏi ra."

O vuốt cầu vai cái áo.

"Hai mươi bốn năm, ngày mô bậc đá cũng có bông. Bông hắn để dưới gót mi là để mi nhớ ra. Chừ hắn đưa bông cho mi, tức là hắn giao bến cho mi."

Tôi hỏi o, rứa chừ hắn đi mô. O nâng cái áo lên cho tôi coi. Hai bên cầu vai ướt sẫm, hai vệt tròn, cỡ cái chén. Cái áo xếp trong rương hai mươi bốn năm, khô queo.

"Khuya hồi hôm tau nghe ngoài hiên có tiếng chân ướt. Tau không ra. Tau sợ tau ra thì hắn không nỡ đi." O nói, giọng vẫn đều. "Sáng dậy cái áo ướt rứa."

Cu Tí ngồi dưới chân ván, nói chen vô:

"Con thấy anh nớ. Anh nớ đứng ngoài ngõ nhà mình một hồi, rồi đi lên phía đê. Anh nớ hổng quay lại."

O Sáu nhìn tôi.

"Ông thầy nói hắn oán người quen. Hắn không oán. Hắn đợi. Hắn kêu thằng Bin, hắn lấy cái phao, là để kéo mi xuống nước. Mi không chịu xuống nước thì hắn giao bến cho ai."

* * *

Chiều đó, trước khi vợ tôi tới đón Bin, tôi lội ra hũm một mình.

Tôi lội tới mép, lội thêm. Tới chỗ đáy sông sụp xuống thì chân tôi hụt. Dưới chân không có gì, chỉ có nước lạnh với bùn. Tôi chìm tới đỉnh đầu, rồi tôi quẫy, bơi chó, xấu xí như con nít. Mà tôi bơi vô tới bậc đá.

Vợ tôi đứng ở bậc trên cùng, tay cầm cái nón. Cô ấy chưa thấy tôi xuống nước lần nào. Trên đường ra Đà Nẵng tôi kể cho cô ấy nghe hết, từ mùa hè năm 1995. Cô ấy không nói gì, chỉ đặt tay lên tay tôi trên cần số tới khi qua cầu.

* * *

Chú Hai Lộc chửi đổng mấy bữa chuyện ai nhổ cọc. Ông Mười ra nói gì đó với chú, chú thôi.

Cuối tháng đó tôi về lại. Ông Mười với tôi chặt một cây sào tre dài, cắm ở mép hũm, đúng chỗ hồi tôi nhỏ người lớn cắm dấu. Cắm xong, ông vịn cây sào, nói năm đó cái chi níu mái chèo tau, chắc là hắn, hắn không chịu đi khỏi bến. Chừ thì đi rồi. Gốc cọc gãy thì để đó.

O Sáu thôi ra quét bến. O mất mùa đông năm sau, ngủ trưa rồi không dậy. Cu Tí đem qua cho tôi cây chổi chà, nói bà nội dặn đưa chú Lợi. Cán chổi mòn láng một khúc, chỗ bàn tay o cầm hai mươi mấy năm.

Tôi vẫn làm thợ điện lạnh ở Đà Nẵng. Mùa hè nào tôi cũng về xóm Bến Gạo một tháng. Chiều chiều tôi cầm chổi quét bậc đá, rồi lội ra đứng cạnh cây sào, nước ngang ngực, coi tụi nhỏ tắm. Dưới chân tôi chỉ có cát với bùn. Đứa nào bơi ra gần, tôi xua vô. Đứa nào chịu học, tôi dạy bơi.

Thằng Bin giờ mười lăm tuổi, bơi giỏi hơn tôi. Hè rồi nó đòi trèo lên vai tôi để nhảy, như hồi ba bốn tuổi nó đòi. Tôi khom người xuống nước.

"Đứng cho vững vô, đạp mạnh vô. Ba chịu được."

Hai gót chân nó đạp xuống vai tôi, nặng, ấm, rồi bật đi. Tôi đứng thẳng dậy, vai ê ẩm, nghe nó cười ngoài sông.

* * *

Năm nay về, Cu Tí đã mười sáu. Hắn kể, mùa gạo nở, tụi con nít trong xóm hay lượm bông đặt lên đầu gốc cọc gãy, lúc nước ròng nó nhô lên. Tôi hỏi ai bày.

"Anh nớ dặn con." Tí gãi đầu. "Bữa anh nớ đứng ngoài ngõ. Anh nớ nói mùa gạo nở thì để bông lên đó, cho chú Lợi biết có người coi bến."

Tôi lội ra gốc cọc. Tháng Sáu, cây gạo chỉ có lá. Trên đầu cọc còn kẹt một cái cuống bông khô, đen lại, từ hồi tháng Ba.

Tôi để nguyên đó.