Chương 5: Cây cột mới

Tháng Sáu mưa xuống. Cơn mưa đầu mùa ở La Ngà bao giờ cũng dữ, nước từ rừng cao su trên Tân Phú đổ về đục ngầu, sông dâng lên nửa thước trong một đêm, rác và lục bình trôi thành bè. Dân bè gọi là nước trở. Mùa nước trở là mùa cá hay chết, ai cũng chạy quạt nước, ai cũng thức.

Cá tôi lúc đó đã bằng ba ngón tay, bốn tháng tuổi, tính ra chừng bốn tấn. Giá điêu hồng đang hai mươi bảy ngàn một ký. Tôi tính nếu nuôi thêm hai tháng nữa là trả được nợ ngân hàng, còn dư. Tôi tính mỗi đêm, trong lúc ngồi ở mé lồng, chờ đèn bên kia.

Hạnh có thai đứa thứ hai. Cô ói nhiều, nằm trong nhà bè suốt ngày, nóng, bí, mùi cá làm cô ói thêm. Cô muốn về nhà má ở Phú Ngọc mấy bữa. Tôi nói ráng, qua đợt nước trở rồi về.

Con Na thì khác. Nó ra mé lồng ngày càng nhiều, mặc tôi cấm. Nó không nhìn qua bè hoang nữa. Nó ngồi dưới chân cây cột đèn, nói chuyện một mình. Tôi hỏi con nói chuyện với ai, nó nói với ông.

"Ông ở bên kia mà con."

"Hông. Ông ở đây nè. Ông ngồi trên cột. Chân thòng xuống nước. Ông lạnh."

Tôi bế nó vô. Tôi không dám hỏi thêm. Mà tôi để ý từ bữa đó, nước quanh chân cột tôi, trong lồng, lúc nào cũng có một chỗ xoáy nhỏ. Như có cái gì dưới đó đạp chân.

* * *

Hạnh nghe con Na nói chuyện với ông trên cột thì không chịu nữa.

Cô ngồi dậy, mặt xanh, nói với tôi bằng cái giọng mà tôi biết là không cãi được. Hoặc thay cây cột, hoặc cô bế con về Phú Ngọc luôn, không về bè nữa. Cô nói cây cột đó có cái gì đó, em không biết, mà con mình nói chuyện với nó, em không chịu được. Cô nói anh thương vợ con thì anh bỏ cây cột.

Tôi nghĩ tới lời dì Út. Đừng ai dỡ cây cột đèn của tui. Nhưng đó là cột bên bè ông Bảy, người ta cưa rồi. Cột của tôi là cột chú Hai Thạch gắn. Cột của tôi.

Tôi nghĩ tới vết lõm ướt. Tới tiếng tằng hắng sau lưng. Tới cái khoảng tối một gang dưới hai bàn chân trần.

Tôi nghĩ tới bốn tấn cá và cái nợ ngân hàng.

Rồi tôi nghĩ tới mặt Hạnh.

Chiều hôm đó tôi mượn cưa máy của anh Sang. Anh Sang đưa cưa, hỏi cưa gì. Tôi nói thay cột đèn. Anh nhìn qua cây cột tôi, rồi nhìn qua bè hoang, rồi nhìn tôi. Anh nói, nhỏ, cột đang tốt mà. Tôi nói vợ tôi sợ. Anh Sang đưa cưa, không nói gì nữa.

Cưa căm xe cực lắm. Gỗ cứng, lưỡi cưa kêu rít, mạt gỗ bay ra màu đỏ sậm như thịt. Tôi cưa sát chân cột, cách mặt ván một gang. Cây cột ngã xuống sàn, nặng, dội một tiếng làm cả bè chao. Hạnh ở trong nhà bịt tai con Na.

Tôi không dám để nó trên bè. Cũng không dám chẻ làm củi. Tôi cột một đầu cây cột vô dây neo của bè bằng dây ni lông xanh, thả xuống sông cho nó chìm, nằm dưới đáy cạnh cục neo. Tôi nói với Hạnh, để đó, nước xuống thì kéo lên xẻ làm ván. Nói vậy thôi.

Rồi tôi dựng cây cột mới. Cột bạch đàn, mua ở trại cưa trên dốc, còn tươi, đóng cái móc sắt cũ vô đầu cột, treo cái đèn bình lên. Cây cột trắng, thẳng, trơn. Không vết lõm. Hạnh ra sờ thử, gật đầu, lần đầu tiên trong một tháng cô cười.

Con Na đứng nhìn cây cột mới, rồi nhìn xuống nước chỗ dây neo. Nó nói:

"Ông ở dưới đó rồi hả ba?"

* * *

Tối đó tôi cho cá ăn lúc tám giờ rưỡi như mọi khi. Cám nổi. Tôi ngồi chờ.

Chín giờ.

Bên bè hoang, không có đèn.

Tôi nhìn điện thoại. Chín giờ năm. Chín giờ mười. Mặt sông đen ngòm, bè hoang chìm trong bóng tối, chỉ còn mái tôn tốc nhô lên nhờ chút ánh sáng từ cầu La Ngà xa xa. Không có tiếng rào rào. Không có tiếng chắt lưỡi.

Cả làng bè im. Hai chục cái bè không một tiếng cá đớp. Tiếng vô tuyến bè anh Sang tắt. Rồi tôi nghe tiếng chân anh Sang ra mé lồng, rồi tiếng anh đứng đó, không nói gì. Rồi bè phía dưới nữa, bè bà Năm, cũng có tiếng người ra đứng. Người ta ra đứng ở mé lồng, không ai gọi ai, đợi.

Ếch nhái không im như mọi đêm. Tụi nó kêu mãi, kêu dồn, kêu hoảng, như không ai bảo tụi nó thôi. Bè hoang vẫn tối.

Cám cữ chiều của tôi vẫn nổi nguyên. Cá tôi đứng dưới đáy lồng, tôi rọi đèn thấy từng lớp lưng xám chen nhau, đầu quay về phía hạ lưu, bất động.

Khoảng nửa đêm, chó trên bờ bắt đầu tru. Không phải sủa. Tru dài, từng con một, từ xóm trên lan xuống xóm dưới.

Rồi tới lúc chó thôi tru, tôi ngửi thấy mùi. Mùi tanh ngọt, nồng, dâng lên từ mặt nước. Rồi cá tôi bắt đầu nổi đầu. Từng con, rồi từng đàn, há miệng đớp không khí, phập phập, phập phập, âm thanh như mưa đá rơi trên tôn.

Tôi giật máy nổ chạy quạt nước. Máy nổ. Quạt quay. Cá vẫn nổi đầu.

Tôi quỳ ở mé lồng, nhìn xuống. Trong ánh đèn pin, bốn tấn cá của tôi đang ngước lên nhìn tôi, miệng mở, mang đỏ, rồi từng con lật ngang.

Phía dưới, chỗ dây neo, nước xoáy một cái nhỏ. Rồi im.