Chương 9: Đêm trong điện

Tôi đợi đến khi tiếng mẹ trở mình thưa dần rồi im, đến khi con chó nhà bác Hoà thôi sủa. Tôi không mang đèn pin, tôi đi chân đất qua gian giữa, mỗi bước thử nền gạch trước khi đặt cả bàn chân. Trong điện chỉ có cây đèn dầu trên bàn thờ cháy nhỏ, mẹ để suốt đêm từ hôm ấy.

Tôi mở ngăn tủ. Cuốn sổ bìa xanh nằm trên cùng, dưới nó là cái hộp đựng hương, và dưới nữa là tấm gương viền nhựa xanh của tôi, úp mặt xuống.

Tôi lấy sổ ra, ngồi xuống chiếu, vặn to đèn.

Những trang đầu là chữ tôi, mười một nhà, bà Lụa, Toàn, những dòng gạch chân thẳng thớm. Rồi hai cái gốc giấy xé. Rồi trang có dòng chữ ấy ở cuối, dòng tôi đã che bằng ngón tay cái. Vẫn ở đó. Mẹ không xé trang này.

Sau đó là chữ mẹ.

Chữ to, tròn, không đuôi, không móc. Mẹ ghi đều, mỗi ngày một dòng, từ hôm sau cái ngày đọc nhầm. Cột trái mẹ để trống. Cột phải mẹ ghi tên mẹ, Thuận, mẹ, Đông Lâm.

Rồi một chữ. Có hôm là không. Có hôm là có. Có hôm là có, gần.

Mẹ đã gọi. Đêm nào mẹ cũng gọi. Mẹ ngồi đây một mình với cái đèn dầu này, không đọc tên, chỉ gõ chuông và ngồi, và ghi lại xem có gì về không.

Dòng cuối cùng là tối nay, chữ còn mới. Có. Gần lắm. Tóc ướt.

Tôi ngồi nhìn ba chữ ấy. Rồi tôi làm cái việc mà tôi đã nghĩ đến từ lúc nhìn thấy chìa khoá cắm ở ổ. Tôi muốn biết. Tôi muốn hỏi thẳng cái về ấy là ai. Chị hay không phải chị. Tôi tin là chị. Tôi sẽ hỏi chị tại sao mẹ không nhìn tôi nữa.

Tôi với lấy cái chuông.

* * *

Tôi gõ ba tiếng. Tiếng chuông trong điện đêm nghe to hơn ban ngày gấp mấy lần, tôi rụt tay lại như gõ nhầm cửa nhà ai. Tôi đợi tiếng mẹ. Không có. Tôi mở sổ ở trang ấy, đặt ngón tay dưới dòng cuối, và đọc, nhỏ thôi, nhưng rõ:

"Nguyễn Thị Ngần. Hai mươi ba tháng Chạp."

Rồi tôi nói thêm, giọng mình:

"Chị ơi. Chị về thì nói với em. Em là Ngần."

Ngọn đèn dầu bẹp xuống. Không tắt, nó bẹp, ngọn lửa đang đứng bỗng nằm rạp sang một bên như có người thổi, nhưng không có gió, khăn đỏ không động. Rồi lạnh. Lạnh từ sàn lên. Lạnh từ chiếu thấm qua quần, lên đùi, lên bụng. Cái lạnh của khe nước ở cống Đồng Lau. Tôi nhận ra ngay.

Tôi định đứng lên. Chân tôi không nghe. Chân tôi tê như ngâm nước lâu.

Rồi tôi ngửi thấy mùi lau. Mùi lá lau tươi bị giập, hăng hăng, xanh. Và mùi bùn.

Tôi há miệng định gọi mẹ.

Miệng tôi nói, không phải câu tôi định nói. Tôi nghe giọng mình, giọng của chính tôi, đúng là tôi, nhưng khàn, răng va vào nhau, nói từ trong cổ họng tôi ra mà tôi không bảo nó nói:

"Sao mẹ để nó gọi."

Tôi ngậm miệng lại. Hàm tôi cứng. Rồi nó lại mở.

"Mẹ bảo nó đừng đọc nữa cơ mà. Đọc một lần là đủ. Mẹ ơi."

Tôi thấy nước. Không phải thấy bằng mắt. Thấy ở cổ, ở ngực, nước lên đến ngực, lạnh, và lau cứa vào cánh tay, và một cái gì mềm ở dưới chân trượt đi. Tóc tôi nặng. Tóc tôi ướt và dán vào má, tôi cảm thấy từng sợi.

Mắt tôi nhìn thấy gian điện. Khăn đỏ, chuông, cuốn sổ mở. Nhưng ở mép mắt, chỗ không nhìn thẳng được, có bờ cống bê tông loang lổ, và trời xám, và một người đứng trên bờ, không rõ mặt, đang gọi.

Miệng tôi nói, rất khẽ, không phải với tôi:

"Anh về đi. Đừng đợi."

Rồi mẹ.

Mẹ lao vào điện, tôi nghe tiếng chân mẹ trước khi thấy mẹ, chân trần đập trên gạch. Mẹ giật khăn đỏ trên bàn thờ, trùm lên đầu tôi, kín mặt. Tối đen. Mẹ ôm chặt lấy đầu tôi qua lớp khăn, và mẹ hét, giọng mẹ thật, vỡ toác ra:

"Đi! Chưa đến ngày! Nó chưa đến... Mày đi!"

Mẹ lấy bát nước lã trên bàn hắt vào tôi. Qua khăn, nước lạnh xộc vào mặt.

Và cái lạnh dưới sàn rút đi. Nhanh như nước rút khỏi khe cống lúc mở cửa. Chân tôi có lại. Hàm tôi mềm ra. Mùi lau tan, chỉ còn mùi hương và mùi dầu hoả.

* * *

Mẹ bỏ khăn ra. Mẹ nhìn mặt tôi. Nhìn đúng tôi, nhìn thẳng, mắt mẹ sục trong mắt tôi tìm cái gì đó. Rồi mẹ ôm tôi, và mẹ gọi tên tôi, lần đầu tiên từ tháng Sáu, gọi bằng giọng mẹ, giọng gọi con gái mẹ đang sống.

"Ngần. Ngần ơi. Ngần."

Tôi khóc. Tôi không biết mình khóc vì sợ hay vì được gọi tên.

Mẹ lấy khăn mặt lau cho tôi. Lau mặt, lau cổ. Rồi mẹ lau tóc tôi. Tóc tôi ướt. Không phải ướt vì bát nước mẹ hắt, bát ấy chỉ có một ngụm. Tóc tôi ướt sũng từ chân tóc, nước chảy xuống gáy thành dòng. Mẹ vắt khăn, nước nhỏ xuống chiếu, và tôi thấy trong kẽ tay mẹ có một mảnh lá lau, dài bằng ngón tay, xanh, còn tươi.

Mẹ nhìn mảnh lá. Rồi mẹ đưa nó vào ngọn đèn dầu. Nó xèo một tiếng.

"Nó về lần hai rồi."

Mẹ nói, giọng mẹ, mệt mỏi, như người báo một con số.

"Mỗi lần về nó gần thêm một ít. Lần này nó mượn được mồm con."

Từ đêm ấy mẹ trải chiếu nằm ngang cửa buồng tôi. Mẹ không vào. Mẹ nằm ở ngưỡng cửa, như một cái chắn, và tôi muốn ra khỏi buồng ban đêm thì phải bước qua người mẹ.

Tôi không bước qua. Tôi nằm trong buồng, nghe mẹ thở ở cửa. Đêm nào ngủ được tôi cũng mơ thấy mình đứng ở bậc dưới cùng của cống Đồng Lau, nhìn xuống nước. Trong nước có người mặc áo len màu gạch đang nhìn lên.