Chương 9: Tàu Tây ngược sông

Đêm ấy bà khóc một lúc thì thôi. U tôi hỏi bà đau ở đâu. Bà bảo đau hông. Rồi bà quay mặt vào vách, không nói gì nữa. Tôi ngồi ôm thằng Cốm, không dám nhìn sang góc trong. Tôi biết người ấy vẫn đang ngẩng lên. Tôi cảm thấy cái nhìn ấy trên má mình, lạnh như hơi nước đọng.

Tàu bay đi lúc gần sáng. Nhà tôi lên chưa được bao lâu thì trống ở đình nổi lên. Ba hồi dồn. Rồi lại ba hồi dồn. Rồi trống cứ thế đánh không dứt, đánh loạn xạ, như người đánh trống đã bỏ dùi chạy mà cái trống vẫn tự kêu.

Rồi có tiếng súng từ phía bến đò. Không phải từng phát, mà từng tràng dài, nối nhau.

U tôi không kịp nắm cơm. U vơ cái nồi cơm nguội, cái ấm sành đựng nước, cõng bà xuống trước. Tôi đẩy thằng Cốm xuống theo. Tôi xuống sau cùng, kéo tấm ván đậy lại, rồi giật sợi dây. Cái bồ trấu đầy tràn sập xuống trên đầu, nặng đến nỗi tấm ván võng xuống, trấu rơi như mưa.

* * *

Dưới hầm tối om. U không dám thắp đèn. Chỉ có cái lỗ thông hơi khoét ra bụi tre là còn chút sáng, một sợi chỉ xám nhợt.

Tiếng súng dày dần. Rồi có tiếng máy nổ trên sông, tiếng ca nô rú. Rồi có tiếng người. Tiếng người nói thứ tiếng tôi không hiểu, ồm ồm, cộc lốc. Tiếng chó sủa rồi tiếng chó kêu ăng ẳng, rồi im. Tiếng gà bay loạn trên mái.

Khoảng giữa buổi thì có mùi khói. Khói rạ, khói tre, khói gỗ, lọt qua lỗ thông hơi vào hầm, cay xè. U tôi cởi áo cánh ngoài, nhét vào lỗ thông hơi. Sợi chỉ sáng tắt. Bóng tối kín bưng.

Không khí đặc lại. Mỗi hơi thở như hít vào một nắm bông. Mồ hôi tôi chảy vào mắt, cay. Thằng Cốm thở hổn hển, cái ngực nhỏ của nó phập phồng dưới tay tôi như ngực con chim sẻ. Bà nội tôi nằm im trên tấm phản con. Tôi nghe bà nghiến răng mỗi khi cử động, và tôi biết bà đang ngậm vạt khăn vào miệng cho khỏi rên.

Trong bóng tối, tôi vẫn cảm thấy người ấy. Không thấy, nhưng cảm thấy. Góc trong cùng lạnh hơn hẳn mọi chỗ, cái lạnh tỏa ra như từ một tảng đá đặt trong hầm. Giữa cái ngột ngạt ấy, tôi nhích người về phía cái lạnh, chỉ một chút, và thấy dễ thở hơn.

* * *

Gần trưa có tiếng súng nổ ngay sát nhà. Một phát. Rất gần, như ở bờ rào. Rồi tiếng một người đàn bà kêu lên, một tiếng thôi, ngắn và cao. Rồi tiếng ồm ồm cười.

U tôi nắm chặt tay tôi đến đau.

Rồi tôi nghe một giọng người mình. Giọng đàn ông, nói tiếng Kinh, giọng thành Nam, rành rọt, như giọng người đọc thông cáo ở chợ.

"Nhà này. Nhà ông Khóa. Lần trước đã khám rồi. Không có gì. Đi tiếp, cuối xóm còn ba nhà nữa."

Tiếng giày đinh đi qua sân, lạo xạo. Rồi xa dần.

U tôi thở ra rất dài. Tôi cảm thấy bàn tay u lỏng ra.

Nhưng tôi nghĩ đến giọng nói ấy. Giọng thành Nam. Lần trước đã khám rồi. Người ấy biết. Người ấy đã đứng ở đây lần trước. Người ấy biết cái hầm này có gì.

Bà nội tôi trên tấm phản con bỗng thì thào. Lần đầu tiên từ sáng.

"Nó đấy. Cái thằng đã chỉ."

U tôi bịt miệng bà. Bà gạt tay u ra, yếu ớt, rồi thôi.

* * *

Tây không đi. Chiều xuống, tiếng súng thưa dần, nhưng tiếng người vẫn còn. Tiếng xe bò lạch cạch, tiếng ồm ồm gọi nhau, tiếng lợn kêu eng éc bị lôi đi. Có tiếng hát, giọng say. Chúng đóng lại ở đình. Chúng ngủ lại làng.

Nhà tôi không lên được. Nồi cơm nguội chia nhau ăn hết từ trưa. Ấm nước sành còn chừng một bát. U cho thằng Cốm uống trước, rồi bà, rồi đưa cho tôi. Tôi nhấp một ngụm, đưa lại u. U không uống. U đặt ấm xuống cạnh chân.

Đêm xuống. Bóng tối dưới hầm không khác gì bóng tối ban ngày, chỉ có tiếng dế ngoài lỗ thông hơi là khác. Thằng Cốm ngủ thiếp đi trong lòng tôi. U tôi ngồi dựa vách, không biết ngủ hay thức.

Rồi tôi nghe bà gọi tôi. Tiếng bà khẽ như hơi thở.

"Nhài. Lại đây với bà."

Tôi bế thằng Cốm nhích lại gần. Bà mò tìm tay tôi trong bóng tối, nắm lấy. Bàn tay bà nóng hầm hập, khô như lá chuối héo.

"Con mà thấy nó... thì bảo nó, bà không giận. Bà không giận nó đâu. Bảo nó thế nhá."

Tôi không hỏi nó là ai. Tôi chỉ ừ. Bà buông tay tôi ra, quay mặt vào vách. Một lúc sau tôi nghe bà thở đều. Ở góc trong, cái lạnh dịu đi một chút, như có ai vừa ngả lưng.

* * *

Gần sáng, tôi tỉnh dậy vì tiếng giày.

Không phải ngoài sân. Trong bếp. Ngay trên đầu. Tiếng giày đinh trên nền đất nện, nặng, chậm, đi một vòng quanh bếp. Có tiếng nồi niêu bị hất đổ loảng xoảng. Có tiếng ai cười. Có tiếng thứ tiếng ồm ồm hỏi gì đó.

Rồi một tiếng thịch. Ai đó đá vào cái bồ trấu.

Tấm ván trên đầu chúng tôi rung lên. Trấu rơi qua các kẽ ván, rơi lả tả xuống tóc tôi, xuống mặt thằng Cốm đang ngủ. Thằng Cốm cựa mình. Nó nhíu mày. Nó há miệng.