Chương 7: Lời ông Thịnh

Sáng ra, trên sàn đá sảnh có một hàng dấu ủng.

Bắt đầu từ cửa thang, đi thẳng ra, mười một bước, tới trước bàn bảo vệ. Dừng ở đó. Hai dấu cuối cùng đứng song song, cách mép bàn một gang tay, mũi ủng hướng vào chỗ bác Vượng vẫn ngồi. Không có dấu quay về.

Bác Vượng ngồi đúng chỗ ấy, lưng thẳng, hai bàn tay bấu chặt lấy đầu gối, các khớp ngón trắng bệch, mắt mở. Tôi gọi, bác mới quay lại. Mặt bác xám. Bác nói bác không ngủ, bác nghe tiếng bước tới, bác nhắm mắt. Bác ngồi như thế tới sáu giờ.

"Nó đứng trước mặt tôi lâu lắm. Thở. Tôi ngửi thấy mùi vữa. Tôi không mở mắt. Rồi nó đi. Tôi không nghe tiếng nó đi, nhưng nó đi."

Bác Vượng xin nghỉ ngay sáng hôm ấy. Bác không chờ hết tháng. Bác gấp cái đài vào túi vải, nhìn tôi một cái rất lâu, rồi nói:

"Tôi ở đây mười ba năm. Tôi nghe nó gõ mười ba năm. Nó chưa bao giờ ra khỏi thang. Cậu gõ lại nó, cậu đọc sổ của nó, giờ nó ra. Tôi già rồi, cậu Toàn ạ. Tôi không trực nổi cái này."

* * *

Ông Thịnh đi làm lại buổi chiều. Tôi chờ ông trong phòng kỹ thuật, trên bàn là tờ giấy tôi chép từ quyển một. Cuốn sổ nâu tôi đã trả về tủ lúc sáng, cũng bằng đường cửa sổ.

Ông vào, nhìn tờ giấy, nhìn tôi. Ông không hỏi lấy ở đâu. Ông kéo ghế ngồi xuống, chậm, như người đau lưng. Hai bàn tay ông đặt lên bàn, gân xanh nổi, ngón tay vàng khói thuốc.

Tôi hỏi, giọng tôi bình thường hơn tôi tưởng:

"Bác là người nghe tiếng gõ đêm ấy."

Ông gật.

"Bác báo hai lần rồi thôi."

Ông gật.

"Bác biết anh ấy ở dưới sàn."

Ông Thịnh im một lúc rất lâu. Rồi ông nói, chậm, mỗi câu như nhấc một viên gạch.

"Năm ấy tôi hai mươi tám. Bảo vệ thuê theo tháng. Cường là đội trưởng. Cường bảo đầm dùi. Cường bảo đếm đủ. Tôi tin. Hay tôi muốn tin, đến giờ tôi cũng không biết."

"Xe bê tông vào rồi, đổ dở là hỏng sàn, phạt, cả đội mất việc. Tôi ghi vào sổ. Tôi nghĩ ghi vào sổ là xong phần tôi."

"Sáng ra thiếu người. Tôi đòi đục. Không ai cho. Thằng bảo vệ thì nói ai nghe. Im thì giữ việc. Tôi im."

Ông ngẩng lên nhìn cái đèn tuýp chập chờn.

"Từ đêm ấy nó gõ. Cứ đến giờ ấy. Tôi ngồi dưới này nghe, đêm nào cũng nghe. Tôi đi thì ai nghe nó. Nó ở trong ấy một mình."

"Nên tôi ở lại. Hoàn công, tôi xin vào ban quản lý. Mười bốn năm. Tôi không có vợ. Tôi ở cái phòng kia."

Tôi hỏi về Hùng. Về Tiến. Về Dũng.

Ông Thịnh cúi xuống nhìn hai bàn tay mình.

"Nó không cần tôi. Nó cần người trực ca với nó. Tôi không phải người nó muốn. Tôi là người nó cho ở lại để làm một việc khác."

Tôi hỏi việc gì.

"Đọc tên."

Ông nói hai tiếng đó rồi ngậm miệng lại, như lỡ lời. Tôi hỏi tiếp, ông lắc đầu. Tôi hỏi, bác đọc tên ai, đọc ở đâu, sao bác xem chứng minh thư tôi rồi nhận ngay. Ông đứng dậy.

"Chú cứ làm ca của chú. Tôi chỉ đọc. Tôi chưa bao giờ viết một chữ nào. Chú nhớ cho tôi điều ấy."

* * *

Ông ra tới cửa thì dừng lại, quay vào, móc túi quần lấy ra một cái chìa khoá to, cũ, buộc dây dù xanh, đặt lên bàn.

"Chìa phòng máy thang trên mái. Trong đó có cái cầu dao tổng của thang số một. Đêm nay chú ngắt nó đi trước hai giờ."

Tôi hỏi tại sao hôm nay.

"Vì hôm qua nó đã ra khỏi thang. Đêm nay nó sẽ mở cửa ở tầng mười ba cho chú. Nó mở cho Dũng. Dũng vào."

Tôi hỏi, ngắt cầu dao thì thang không chạy được, phải không.

Ông Thịnh nhìn tôi. Lần thứ hai ông nhìn thẳng mặt tôi.

"Hùng ngắt. Tiến ngắt. Dũng ngắt. Thang vẫn chạy. Nhưng người ta phải thử. Người ta phải làm cái gì đó để sau này tự bảo mình là đã làm hết việc của mình."

* * *

Đêm ấy không có bác Vượng. Ban quản lý chưa kịp thuê người, ông Thịnh ra ngồi ở bàn bảo vệ, không bật đài, không đọc báo, chỉ ngồi.

Một giờ rưỡi, tôi lên mái bằng cầu thang bộ. Mười lăm tầng, tôi đi qua chiếu nghỉ có bức tường mà không dừng. Phòng máy thang là một cái chuồng bê tông nhỏ trên nóc, bên trong là cái mô tơ to bằng cái thùng phuy, puli, cáp, mùi dầu máy. Cầu dao tổng gắn trên tường, cán gỗ đen bóng mồ hôi tay của những người trước tôi.

Tôi kéo cầu dao xuống. Tiếng tách khô. Đèn báo trên tủ điều khiển tắt. Tôi đứng chờ một lúc, nghe cái im lặng của cỗ máy chết. Rồi tôi xuống.

Tôi ngồi trong phòng kỹ thuật, cửa mở, nhìn ra sảnh, nhìn lưng ông Thịnh ở bàn bảo vệ. Ngoài cổng, lũ dế trong bồn hoa đang rả rích thì tắt cùng một lượt, như có ai vừa giẫm vào bồn.

Trên nóc nhà, cái mô tơ không có điện rít lên. Cáp căng. Buồng thang bắt đầu đi lên.

Ông Thịnh không quay đầu lại. Nhưng tôi thấy vai ông sụp xuống một chút, như người vừa đặt một gánh nặng xuống đất, rồi lại phải xốc lên.