Chương 2: Bàn tay trên cổ áo

Đêm ấy tôi gấp chiếc áo lại, bọc vào tờ báo cũ, nhét xuống đáy ngăn kéo dưới cùng của tủ. Tôi ngủ với đèn bàn bật sáng, việc tôi chưa làm từ hồi học cấp một.

Gần mười một giờ bố về. Tôi nghe tiếng chìa khoá lách cách, tiếng dép nhựa lẹp xẹp qua phòng ngoài, tiếng bố mở phích rót nước. Bố gõ cửa phòng tôi hai cái, như mọi tối.

"Ngủ chưa con?"

Tôi bảo con ngủ rồi. Bố đứng ngoài cửa thêm một lúc, rồi bảo phòng con có mùi băng phiến à, mai mở cửa sổ ra cho thoáng. Tôi ừ. Tiếng dép đi xa.

Tôi nằm nghĩ về giọng nói sau gáy. Cái câu "cài cúc vào" ấy làm tôi khó chịu hơn cả tiếng cãi nhau, mà tôi không hiểu tại sao. Mãi gần sáng tôi mới nhớ ra. Hồi tôi đi học, sáng nào bố cũng đứng ở cửa, kéo cổ áo đồng phục của tôi lại, bảo đúng câu ấy. Cài cúc cổ vào con, gió lùa vào họng là ốm. Câu ai làm bố chẳng nói. Tôi tự bảo vậy rồi ngủ thiếp đi.

* * *

Thứ bảy tuần sau, Mai đến từ sáu giờ sáng, đeo máy ảnh, mang theo một cái xe Cub tám mốt mượn của ông chú. Bộ ảnh chụp ở đoạn đường tàu phố Phùng Hưng và mấy cái ngõ nhỏ quanh đó, tường vôi vàng tróc từng mảng, dây điện chằng chịt.

Tôi định không mặc áo ấy nữa. Nhưng Mai đã khoe với cả xưởng, đã mượn xe, đã dậy sớm. Và giữa ban ngày, người qua lại đông, tiếng xe máy rầm rầm, tôi thấy chuyện tối hôm trước giống một giấc mơ hơn. Tôi thay áo trong nhà vệ sinh một quán cà phê.

Vừa cài cúc trên cùng, tiếng cãi nhau lại về.

Lần này rõ hơn. Không phải to hơn, mà như người ta vừa mở hé một cánh cửa. Tôi nghe được tiếng mưa, mưa phùn lắc rắc trên mái ngói. Tiếng một con chó xích ở đâu đó sủa từng tiếng một. Và giữa đám âm thanh ấy, hai người.

"Anh cho em về. Em xin anh."

"Cưới rồi. Về đâu."

Giọng người đàn bà trẻ, giọng quê, chữ "anh" nói hơi nặng. Giọng người đàn ông thì trầm và đều, đều đến mức lạnh. Tôi đứng trong nhà vệ sinh quán cà phê, một tay chống lên bồn rửa, nhìn mặt mình trong gương đã tái đi.

Mai gọi ngoài cửa. Tôi hít một hơi, bước ra.

Suốt hai tiếng chụp, tiếng cãi nhau không dứt. Nó lúc rõ lúc mờ như đài bắt sóng chập chờn. Tôi đứng trên đường ray, ngồi trên yên xe Cub, tựa vào tường vôi, làm theo Mai bảo, mà đầu óc ở chỗ khác. Mai khen tôi diễn đạt, mặt buồn đúng kiểu cô dâu thời bao cấp. Tôi không diễn.

Cởi áo ra trong nhà vệ sinh, tiếng tắt. Tôi đứng thêm năm phút mới dám ra.

* * *

Tối hôm ấy Mai gửi ảnh qua tin nhắn, kèm một dòng.

"Mày làm dáng gì mà tấm nào cũng cầm cổ áo thế? Đẹp mà lạ."

Tôi mở từng tấm. Gần bảy chục tấm. Tấm nào tôi cũng đưa tay trái lên cổ, mấy ngón tay ép chặt vào đúng chỗ cúc bấm bị thiếu. Đứng cũng vậy. Ngồi cũng vậy. Tấm Mai chụp lúc tôi đang cười, tay vẫn ở đó.

Tôi không nhớ mình đã làm thế. Tôi nhớ rất rõ tay tôi lúc ấy để trên ghi đông xe, để trên đầu gối, buông thõng. Tôi đã nghe Mai chỉnh dáng từng tấm.

Tôi phóng to một tấm. Các ngón tay không đặt hờ lên vải. Chúng ấn xuống, đầu móng trắng bệch, như người đang giữ lấy cổ họng mình. Hoặc như người đang gỡ một bàn tay khác ra khỏi cổ họng mình.

Tôi tắt điện thoại, úp xuống bàn.

* * *

Bố gọi ra ăn cơm. Mâm cơm hai bố con lúc nào cũng thế, một đĩa rau muống luộc, bát nước rau vắt chanh, đĩa đậu rán, ít thịt rang. Bố ngồi xếp bằng trên chiếu, lưng còng, kính lão trễ xuống sống mũi. Năm ấy bố năm mươi ba tuổi mà trông như sáu mươi.

Tôi gắp cho bố miếng đậu, và nhìn thấy vết sẹo ở cổ tay trái của bố.

Vết sẹo ấy tôi đã thấy cả đời, chưa bao giờ nghĩ gì. Một vệt cong hình vành trăng khuyết, lồi lên, trắng hơn da xung quanh, hằn rõ từng chấm nhỏ xếp thành hàng. Hồi bé tôi hỏi, bố bảo hồi trẻ bị chó nhà hàng xóm cắn. Bố hay xoa nó bằng ngón cái mỗi khi trời trở lạnh.

Tối ấy bố cũng đang xoa. Tháng Chín, trời chưa lạnh.

"Con làm sao thế? Mặt xanh như tàu lá."

Tôi bảo con đi chụp ảnh cả buổi nắng. Bố gật, không hỏi thêm. Bố vốn ít hỏi. Bố ít nói, ít cười, cả đời chỉ biết đồng hồ với tôi. Hồi bé tôi hay khóc đêm, khóc to, bố không quát. Bố bế tôi đi đi lại lại trong căn phòng ngoài, tay vỗ lưng, miệng nói đi nói lại một câu.

"Thôi, nín đi. Người ta nghe."

Tôi nhớ cái câu ấy như nhớ mùi áo bố. Nó làm tôi yên lòng suốt hai mươi năm.

* * *

Đêm ấy tôi trằn trọc mãi. Lúc cả khu tập thể đã tắt hết ti vi, tôi dậy đi vệ sinh. Ngang qua phòng bố, cửa khép hờ, tôi thấy đèn ngủ vẫn sáng. Bố ngồi ở mép giường, quay lưng ra cửa, cúi xuống cái hộp sắt đựng linh kiện đồng hồ bố vẫn để trên nóc tủ. Bố không sửa gì. Bố chỉ ngồi đó, cầm một vật gì rất nhỏ giữa hai ngón tay, xoay đi xoay lại dưới ánh đèn.

Tôi không gọi bố. Tôi về phòng, nằm xuống.

Trong bóng tối, từ ngăn kéo dưới cùng, nơi chiếc áo đang nằm gấp trong tờ báo cũ, tôi ngửi thấy mùi băng phiến bốc lên, đặc hơn hẳn lúc tối, như vừa có ai mở ngăn kéo ra.