Chương 3: Màu len đêm ấy

Tôi bắt đầu ghi sổ. Một cuốn sổ tay bìa đen loại bán ở hiệu sách gần viện, tôi kẻ bốn cột: ngày, màu len, giờ bà gấp áo, ca. Tôi không nói với ai. Nói ra thì nghe như chuyện của người thiếu ngủ, mà nội trú năm hai thì ai cũng thiếu ngủ.

Tuần ấy tôi trực ba đêm liền vì anh Quân về quê có việc.

Đêm thứ nhất, bà đan len xám tro. Mười một giờ, tôi làm một việc mà trước đó tôi chưa từng làm trong ca trực: tôi đi hết năm phòng hậu sản, nhìn áo khoác treo đầu giường và áo trong túi đồ của từng sản phụ. Ba mươi bảy người. Chỉ một người có áo xám tro, giường mười phòng 302, con so, hai mươi hai tuổi, huyết áp hơi cao từ lúc vào viện.

Quá nửa đêm, tiếng kim ngoài hành lang thưa dần rồi tắt hẳn. Tôi ra thì bà đang gấp áo. Tôi chưa về đến phòng trực, giường mười đã co giật. Tiền sản giật nặng chuyển sản giật. Chúng tôi cắt cơn được, chuyển hồi sức. Mẹ sống, con đã sinh từ chiều nên không sao.

Tôi về phòng trực, ghi vào sổ, tay viết rất đều, nhưng viết xong tôi phải ngồi im mười phút cho hết lạnh ở gáy.

* * *

Đêm thứ hai, bà không đan.

Bà vẫn ngồi ghế góc, vẫn khăn vuông, nhưng hai bàn tay úp lên túi len để trên đùi, hai cây kim cắm dọc trong túi. Bà nhìn ra hành lang như mọi đêm. Tôi đi qua ba lần, lần nào bà cũng hỏi cháu bé giường mười bốn, lần nào tôi cũng trả lời bú tốt. Nhưng tay bà không động.

Đêm ấy không có ca nào. Không chuông. Mười hai sản phụ ngủ yên, phòng đẻ trống.

Tôi tưởng mình sẽ nhẹ người. Nhưng ngồi trong phòng trực, tôi nhận ra cái im lặng ấy còn khó chịu hơn tiếng kim. Khi bà đan, tôi biết sắp có gì. Khi bà không đan, tôi không biết bà đang chờ gì.

* * *

Đêm thứ ba, bà đan len màu kem. Tôi lại đi rà năm phòng. Có hai người mặc áo kem, một ở phòng 304, một ở phòng 301. Tôi không biết phải canh ai. Tôi dặn chị Hạnh để ý cả hai, chị hỏi vì sao, tôi nói hai người ấy huyết áp dao động, chị nhìn tôi lâu hơn thường lệ rồi gật.

Nửa đêm, tôi mang hai cốc nước nóng ra phòng chờ, một cho tôi, một đặt xuống ghế cạnh bà. Bà không cầm. Nhưng bà nói chuyện.

Bà kể bà ở Thanh Oai, một xã ven sông Đáy, làm ruộng, chồng mất sớm, có một cô con gái. Con gái bà lấy chồng lái xe tải tuyến Lào Cai, có bầu đứa đầu, đến ngày thì lên đây đẻ cho yên tâm. Bà lên theo từ chiều, mang theo cặp lồng cháo chân giò. Giọng bà đều đều, thong thả, có mùi dầu gió thoang thoảng mỗi khi bà cử động tay. Nếu không có cái góc trống trong phòng 303 thì bà chỉ là một bà mẹ quê lên viện chăm con, như trăm bà khác tôi đã gặp.

Rồi bà nhìn sang áo tôi. Áo trắng của tôi mở cúc, lộ vạt áo len xanh rêu bên trong.

"Áo cô mặc ai đan đấy? Mũi hạt gạo, đẹp."

Tôi nói mẹ tôi. Bà nhìn áo tôi rất lâu, tay vẫn đan không ngừng. Tôi thấy mắt bà đi dọc từ cổ áo xuống gấu, từng hàng, như đang đếm mũi.

"Len xanh rêu bây giờ khó kiếm lắm. Chả ai nhuộm màu ấy nữa."

Tôi nói vâng. Bà không nói gì thêm. Một lúc sau bà hỏi câu quen, tôi trả lời câu quen.

* * *

Gần sáng, cái đèn ống cuối hành lang tắt phụt rồi sáng lại, tiếng kim cũng ngừng theo. Tôi đi ngang. Bà đang cắn chỉ. Chiếc áo kem gấp làm tư đặt lên đầu gối.

Chưa đầy nửa tiếng sau, phòng 304 gọi. Sản phụ áo kem, sinh thường lúc tối, đang cho con bú thì kêu khó thở, tím môi, rồi ngã khỏi giường. Chúng tôi ép tim bốn mươi phút. Bác sĩ Lâm nói tắc mạch ối. Mẹ không về. Đứa bé nằm trong nôi bên cạnh suốt lúc ấy, không khóc một tiếng.

Trời chưa sáng, bác sĩ Lâm ngồi ở bậc cầu thang, tay cầm điếu thuốc không châm. Tôi ngồi xuống bậc dưới. Ông nói, không nhìn tôi:

"Ba ca trong một tuần. Mùa này năm nào cũng thế."

Tôi hỏi năm nào cũng thế là sao. Ông đứng dậy, phủi quần, đi lên.

* * *

Giao ca xong, tôi đi qua phòng chờ lần cuối trước khi về. Ghế góc trống. Trên mặt ghế có một mẩu len kem dài bằng gang tay, đầu cắt gọn bằng kéo chứ không phải đứt.

Chị Hạnh đi sau tôi. Chị đeo găng, nhặt mẩu len lên, bỏ vào túi rác y tế màu vàng, cái túi dành cho đồ dính máu. Chị làm việc ấy nhanh và quen như thay băng.

Tôi hỏi chị tại sao năm nào cũng thế. Chị cột miệng túi rác lại.

"Mai em hỏi bà Thoa. Bà ấy ở đây lâu nhất."

Tôi về trọ. Tôi cởi áo len xanh rêu, treo lên móc sau cửa. Rồi tôi đứng nhìn nó. Tôi lật gấu áo lên xem. Ở gấu, phía bên trái, có một chỗ len sờn mỏng bằng đầu ngón tay, sợi bắt đầu tở ra. Tôi mặc cái áo này tám năm, tôi không nhớ chỗ ấy có từ bao giờ.