Chương 9: Viên cuội ở bậc thang

Tôi dạy anh Sửu nín thở trong năm ngày. Không dạy bơi, vì không kịp. Chỉ dạy cách tụt theo dây, cách cân hơi, cách mở mắt dưới nước mà không hoảng. Chúng tôi tập ở bể nông, tối mịt sau giờ đóng cửa. Lần đầu anh chỉ chịu được mười giây là ngoi lên, mặt tím tái, nôn khan. Đến hôm thứ năm, anh ngồi được dưới đáy bể nông hơn một phút, mắt mở, hai tay ôm gối, y như thằng bé trên gờ đá.

Anh Hùng không biết. Tôi chỉ xin anh cho đóng cửa bể ngày thứ hai đầu tuần để thay nước. Anh đồng ý, mặt nhẹ nhõm. Từ hôm thằng Bin, khách đã vãn đi một nửa.

Trưa thứ hai. Nắng gắt từ mười giờ, đến trưa thì như đổ lửa. Sườn đồi đá trắng loá, nhìn vào nhức mắt. Ve kêu điếc tai. Đúng một cái trưa như bà Lụa kể.

Bà Lụa đến từ sáng, mang theo mâm cơm. Bát cơm trắng, đĩa rau muống luộc, mấy con tép rang, thêm một quả trứng vịt luộc và một nắm kẹo lạc mua của bà Nhàn. Bà đặt mâm lên thành bể, ngay chỗ góc sâu, thắp ba nén hương. Bà Nhàn cũng vào, nhờ được sư thầy chùa dưới xóm lên tụng một thời kinh. Sư thầy già, đọc nhỏ, giọng đều như nước chảy.

Anh Sửu mặc quần đùi, cởi trần. Lần đầu tiên tôi thấy lưng anh, gầy trơ xương sườn. Bà Lụa mở cái khăn mùi soa, đặt viên cuội của Cường vào tay trái anh. Viên cuội của anh, viên rơi dưới nước đêm trước, tôi đã lặn xuống nhặt lên, anh cầm ở tay phải.

Tôi buộc một đầu dây thừng mới vào tay vịn thang inox, thả đầu kia xuống đáy góc sâu. Tôi xuống trước, đợi ở chân thang. Anh Sửu xuống sau.

Bà Lụa đứng trên thành bể, hai tay chắp trước ngực.

Anh Sửu nhìn tôi. Tôi gật đầu. Anh hít một hơi dài, bám dây, tụt xuống. Tôi lặn theo, giữ khoảng cách một sải tay.

Quầng nước đục trắng vây lấy chúng tôi. Rồi gần đáy, nước trong lại. Lần này tôi không ngạc nhiên. Vách đá trắng, rêu xanh, cái cọc sắt gỉ, sợi dây thừng đay sờn. Ánh nắng trưa vàng rực rọi xuống thành cột. Trên gờ đá, thằng Cường ngồi xổm, hai tay ôm gối, má phồng lên, quần đùi kẻ ô xanh.

Nó thấy anh Sửu. Mắt nó mở to. Rồi nó nhíu mày, nghiêng đầu, nhìn mái tóc bạc, nhìn khuôn mặt đàn ông khắc khổ, nhìn vết sẹo dưới cằm. Nó nhìn lâu, lâu lắm, như đang cố nhận ra một đứa bạn đã lớn lên mất trong một buổi trưa.

Anh Sửu đặt viên cuội của mình lên gờ, cạnh chân nó. Viên cuội của đứa thua. Rồi anh đặt viên cuội bà Lụa giữ hai mươi mốt năm vào lòng bàn tay nó, gập những ngón tay nhỏ lại.

Rồi anh giơ tay lên, vỗ vào vai nó. Một cái. Hai cái.

Thằng Cường nhìn anh Sửu. Đôi má phồng xẹp xuống. Lần đầu tiên tôi thấy nó thở ra. Một chuỗi bọt nhỏ bay lên từ miệng nó, lóng lánh trong nắng, lên mãi, lên mãi. Nó nhìn theo chuỗi bọt, ngước lên mặt nước sáng loá ở phía trên.

Và từ phía trên ấy, qua lớp nước, tôi nghe tiếng gọi. Méo đi, xa xăm, nhưng rõ từng chữ.

"Cường ơi! Về ăn cơm con ơi!"

Thằng Cường nghe. Lần này nó nghe thật. Nó quay lại nhìn anh Sửu, rồi nó cười. Cái cười toe toét như trong tấm ảnh đen trắng. Nó buông sợi dây thừng, đứng dậy trên gờ, đạp chân một cái, bơi thẳng lên phía ánh nắng.

Ánh nắng tắt. Quanh chúng tôi lại là gạch men xanh nhạt và nước trong veo. Không còn vách đá, không còn cọc sắt. Chỉ còn hai viên cuội trắng nằm trên nền gạch ở góc bể.

Tôi kéo anh Sửu lên. Anh bám thang, thở dốc, nhưng không khóc nữa. Trên thành bể, bà Lụa đứng im, mặt ngửa lên trời, nước mắt chảy mà miệng cười. Ba nén hương cháy hết một lúc, tàn rơi gọn trên mâm. Quả trứng vịt luộc đã được bóc vỏ từ lúc nào, vỏ xếp gọn bên cạnh, như có đứa trẻ ăn vội rồi chạy đi chơi.

Chiều hôm ấy tôi thử nước. Que thử lên màu bình thường ở cả sáu làn. Mùi thuốc khử trùng hăng hắc trở lại. Sợi dây phao làn sáu nằm thẳng. Từ hôm ấy đến hết hè, nó không cong thêm lần nào.

Anh Sửu nghỉ làm bảo vệ cuối tháng ấy. Anh dọn về ở với bà Lụa, sửa lại mái ngói, trồng thêm chè trên mảnh vườn sau nhà. Bà Lụa không dọn mâm cơm trưa nữa, nhưng giỗ Cường năm nào anh cũng làm, cũng mua kẹo lạc. Năm ngoái bà mất, anh để tang như con. Anh học bơi với tôi được hai mùa, giờ bơi được hết một làn.

Hộp cuội anh Sửu giữ, bà Lụa đem chôn cạnh mộ Cường. Hai viên cuội dưới đáy bể hôm ấy, tôi nhặt lên đưa bà. Bà để lên bàn thờ.

Tôi vẫn làm cứu hộ ở bể bơi Hồ Ngọc. Anh Hùng bán bể cho người khác, tôi ở lại với chủ mới. Trẻ con vẫn đông, không còn đứa nào kể chuyện anh quần đùi kẻ.

Chỉ có một chuyện. Mỗi năm, buổi sáng đầu tiên mở bể cho mùa hè, tôi đến sớm hơn mọi người. Trên bậc trên cùng của cái thang inox ở góc sâu, bao giờ cũng có một viên cuội trắng nằm sẵn. Khô ráo, ấm nắng, thơm mùi đá vôi. Như có đứa trẻ nào lên bờ, bỏ quên hòn đá thắng cuộc của nó, rồi chạy về nhà ăn cơm.

Tôi nhặt nó cho vào túi áo, rồi mới cho người khác xuống bể.