Chương 5: Cái hũm

Sáng ra, cái phao vẫn nằm đó. Một chấm cam giữa mặt nước sẫm, đúng chỗ hôm qua.

Tôi qua nhà ông Mười Đẩu mượn xuồng. Ông không hỏi gì, chỉ nhìn ra sông một cái rồi xỏ dép đi theo. Ông nói mi không biết chèo, để tau. Tôi ngồi mũi, cầm cây sào tre có cái móc sắt đầu, thứ ông dùng để kéo lưới lục bình.

Lần đầu tiên sau hai mươi bốn năm tôi ra tới hũm.

Mặt nước trên hũm khác hẳn chung quanh. Nó phẳng, không gợn, mà không trong. Nhìn xuống thấy màu nâu sẫm rồi đen, không thấy đáy, không thấy cá. Hơi lạnh bốc lên từ mặt nước, lạnh như mở tủ đá. Giữa trưa tháng Sáu mà tôi nổi da gà hai cánh tay.

Ông Mười chống xuồng cho đứng yên. Ông nói nhỏ, như sợ ai dưới đó nghe:

"Lẹ lên."

Tôi chìa sào ra, móc vào quai phao. Kéo.

Cái phao không lên. Nó nặng như cột vào cục đá. Tôi kéo mạnh hơn, xuồng nghiêng, nước tràn vô mạn. Dưới mặt nước, cái quai phao căng ra, kéo xuống, kéo đều, không giật, như có một cánh tay đang đeo nó và người đeo không chịu buông.

"Buông ra Lợi." Ông Mười nói. "Buông."

Tôi không buông. Tôi không biết tôi lấy đâu ra cái lì đó. Tôi đứng lên trên mũi xuồng, hai tay nắm sào, ghì xuống, kéo.

Rồi nó buông. Đột ngột, không báo trước. Tôi ngã ngửa ra sau, lưng đập vào thành xuồng. Cái phao bay lên khỏi mặt nước, rơi đánh bộp xuống lòng xuồng ngay cạnh chân tôi.

Ông Mười chèo vô bờ như chạy giặc. Suốt đường vô ông không nói câu nào.

Tới bến, ông kéo xuồng lên bãi, lật úp, rồi ngồi xuống bậc đá thở. Hai bàn tay ông run, ông kẹp vô giữa hai đầu gối cho khỏi run. Ông nói, năm đó cũng y như rứa, cũng kéo đều đều, không giật. Ông nói tau tưởng hai mươi bốn năm tau quên rồi.

Tôi cầm cái phao lên. Nó lạnh buốt, lạnh như vừa lấy từ đáy giếng. Cái nút thổi hơi bung ra. Phao xẹp một nửa, hơi trong đó xì ra từng chặp, nghe như tiếng ai thở ra sau khi nín lâu.

* * *

Chiều đó Cu Tí qua nhà tôi. Nó đứng ở góc hiên, gãi chân, không chịu vô. Nó nói nó qua kêu thằng Bin chơi bắn bi. Mà mắt nó cứ nhìn cái phao xẹp tôi phơi trên hàng rào.

Tôi ngồi xuống bậc hiên cho ngang tầm nó.

"Tí. Anh nớ là ai, con nói chú nghe được không."

Nó lắc đầu.

"Chú không đuổi ảnh. Chú hứa."

Nó cúi xuống, lấy ngón chân cái vẽ vẽ trên đất. Một hồi lâu.

"Anh nớ ở dưới hũm. Hồi con nhỏ đã có anh nớ rồi. Mấy anh lớn trong xóm cũng biết. Hổng ai nói với người lớn."

"Ảnh làm chi?"

"Ảnh rủ tụi con xuống tắm." Nó nói nhanh. "Ảnh kêu xuống tắm, ảnh coi cho."

Tôi hỏi coi cho là coi cái chi. Cu Tí ngẩng lên, định nói, rồi thôi. Nó kéo ống quần đùi lên, chỉ cho tôi một vết sẹo trắng nhỏ ở đầu gối.

"Năm ngoái con trượt chân. Con rớt xuống hũm. Con chìm lâu lắm, con uống nước, con hổng thở được." Nó nói như kể chuyện bị chó rượt. "Rồi chân con đạp trúng cái chi. Cứng cứng mà mềm mềm. Con đạp lên đó, con trồi lên."

"Cái chi?"

Nó nhún vai.

"Con hổng ngó. Dưới nớ tối thui. Con lên được là con bơi vô. Con kể với bà nội. Bà nội khóc."

Ngoài ngõ có tiếng mạ nó gọi về ăn cơm. Cu Tí quay lưng chạy. Tới cổng nó dừng lại, nói vọng vô:

"Chú Lợi. Anh nớ hỏi chú còn sợ nước không."

* * *

Tôi ngồi ngoài hiên tới tối. Cái phao xẹp trên hàng rào đã khô, mà chỗ cái quai vẫn còn một vệt bùn đen bám không chùi ra. Tôi nghĩ tới cái cứng cứng mà mềm mềm. Tôi nghĩ tới chữ "đạp".

Tôi nghĩ tới ma da. Người xưa nói ma da nằm dưới đáy, ôm chân người ta kéo xuống. Người xưa không nói ma da để cho người ta đạp lên mà ngoi.

Tôi không cho phép mình nghĩ tiếp.

Trời tối hẳn. Mạ dọn cơm. Thằng Bin ngồi ăn, hỏi bà về chuyện con trâu nhà ông Mười. Tôi đứng dậy khép cửa sổ, vì gió sông lên.

Bên ngoài, tiếng ếch ruộng mía tắt. Tiếng dế dưới chân rào cũng tắt. Con chó nhà o Sáu đang sủa thì ư một tiếng rồi nín.

Từ cửa sổ, nhìn ra đầu xóm, mặt sông còn chút sáng xám cuối ngày. Ngay chỗ hũm, có một cái đầu nhô lên khỏi mặt nước.

Một cái đầu con trai, tóc húi cua. Rồi tới cổ. Rồi hai bờ vai trần. Nó nhô lên chậm, như người đang đứng dậy từ đáy. Nhô tới ngang ngực thì dừng. Đứng yên giữa chỗ nước sâu nhất khúc sông.

Nó không vẫy. Nó quay đầu, rất chậm, về phía nhà tôi.