Chương 8: Tấm ảnh cuối cùng

Bà Diệu gọi tới tiệm hỏi số tôi. Chị Vy cho, còn nói luôn tôi xin nghỉ đi Mỏ Cày. Sáng Chủ nhật tôi tới nhà bà trong hẻm Lê Văn Sỹ. Ông Tâm mở cửa, nhìn tôi một cái rồi đi ra đầu hẻm uống cà phê, để hai cô cháu ngồi dưới bếp.

Bà Diệu đặt lên bàn một cái hộp nhung đỏ đã sờn. Bà mở ra. Trong hộp là một cái kẹp con bướm, xanh lơ pha trắng, đế đồng, hai cánh còn nguyên.

Tôi lấy túi ni lông ra, đặt cái kẹp cánh mẻ cạnh nó. Hai con bướm nằm sát nhau trên mặt bàn gỗ, một cũ một cũ hơn.

Bà không khóc liền. Bà ngồi nhìn, tay để trên đùi. Rồi bà kể, giọng đều đều như kể chuyện người khác.

Hai mươi bảy năm bà tin con gái đầu chết hồi hai tuổi. Bà chưa từng kể với Thư. Ông Tâm biết bà có đời chồng trước, có đứa con chết, chỉ vậy. Mỗi năm vào ngày bà lạy cái mả đất ngoài vườn, bà lên chùa thắp một nén nhang, không nói cho ai biết thắp cho ai.

"Bữa đám hỏi con Thư, cô lấy cái kẹp này ra gài. Lần đầu tiên từ hồi đó. Cô nghĩ đám con gái, cô muốn có con Hạnh đứng đó với cô."

Bà ngừng lại. Môi bà run.

"Bữa gia tiên, cô rút cái kẹp mẻ trên tóc con Thư, cô biết liền. Cái cánh đó con Hạnh làm mẻ hồi nó mới biết bò. Cô tưởng nó về. Cô tưởng con cô chết rồi về coi em nó lấy chồng. Cô mừng, con ơi. Cô vừa sợ vừa mừng."

Tôi kể cho bà nghe về tin nhắn tháng Tư. Về bộ bà ba trắng bà nội may. Về chiếc xe máy trên quốc lộ Một. Con gái bà đã sống tới hai mươi tám tuổi. Đã làm công nhân may cách nhà bà mấy cây số. Đã chạy xe lên Sài Gòn để tìm bà, và chỉ cần một câu trả lời của tôi là tới được.

Tới đó bà mới khóc. Bà khóc không ra tiếng, gục đầu lên hai cái kẹp, vai rung như người lạnh.

Tối đó bà kể cho Thư. Tôi không có mặt. Thư nhắn cho tôi gần nửa đêm, một dòng.

"Anh Lâm, em biết vì sao em thấy chị quen rồi. Mặt chị là mặt em."

Khang biết sau Thư một ngày. Thư kể với tôi, anh nghe xong ngồi bệt dưới sàn phòng tân hôn, ôm đầu, lặp đi lặp lại một câu. Nó nói chuyện của cô ấy. Nó nói chuyện của cô ấy mà anh hổng chịu nghe.

Tuần sau chúng tôi về Mỏ Cày. Bà Diệu, Thư, Khang và tôi. Ông Tâm chở bà Diệu bằng xe máy, ba đứa đi xe khách.

Bà Diệu bước vô cổng, thấy bà Tư ngồi trên bộ ván, liền quỳ xuống giữa sân đất. Bà Tư run run bước xuống, đỡ không nổi, cũng quỳ theo. Hai người đàn bà ôm nhau giữa sân, cạnh cái lu da bò, không ai nói được tiếng nào. Thư đứng sau tôi, tay bấu vào vai áo tôi.

Ở mộ Hạnh, bà Diệu thắp nhang, rồi mở hộp nhung. Bà lấy cái kẹp nguyên lành của mình đặt dưới bát nhang, lấp đất lên. Cái kẹp cánh mẻ, bà gài lên tóc Thư, ngay sau mang tai, đúng chỗ nó đã tự gài vào ở lễ gia tiên.

"Chị con gởi con đó."

Bà Tư đứng tựa gốc dừa, ngó tôi.

"Nó hỏi đường con, con hông chỉ. Giờ con dắt cả nhà nó về đây rồi. Thôi, nó hết đi theo con."

Thư nhờ tôi chụp một tấm. Ba người đàn bà đứng trước ngôi mộ trắng vôi: bà Tư ở giữa, bà Diệu bên phải, Thư bên trái. Khang đứng ngoài khung, sau lưng tôi. Nắng chiều xuyên qua tàu dừa, rải xuống thành từng vệt.

Tôi đưa máy lên. Qua kính ngắm, bên trái Thư, sát vai cô, có một cô gái áo bà ba trắng.

Cô không mờ. Cô đứng trong nắng như mọi người. Tóc cột gọn, không xoã. Vai cô chạm vai Thư. Và lần đầu tiên trong kính ngắm của tôi, cô nhìn thẳng vào ống kính, cười mím môi, y như tấm ảnh thẻ trên bàn thờ.

Tôi bấm. Một tấm. Rồi tôi hạ máy xuống. Bên trái Thư chỉ có một gốc dừa và vệt nắng.

Tôi không xoá tấm đó. Tôi in nó ra khổ lớn, gửi bà Diệu một tấm, bà Tư một tấm. Từ hôm đó, cô gái không hiện trong bất cứ tấm ảnh nào của tôi nữa.

Bà Tư mất sau Tết năm 2019. Bà Diệu về ở với bà tháng cuối, đút cháo, lau người. Giờ mỗi tháng bà về Mỏ Cày một lần, quét ba ngôi mộ. Cái mả đất sát bờ mương, bà cho san bằng, trồng một cây mai.

Thư với Khang vẫn ở với nhau. Năm đầu khó lắm, Thư kể vậy. Mỗi năm ngày mười tám tháng Tư, Khang xin nghỉ làm, một mình chạy xe xuống Bến Tre. Thư không cản. Cô nói chị Hạnh có quyền có một người nhớ chị riêng.

Năm 2020 Thư sinh một bé gái, tên ở nhà là Bướm.

Tôi nghỉ tiệm chị Vy năm 2021, mở một tiệm nhỏ ở Gò Vấp. Tin nhắn khách tôi tự trả lời, đọc hết từng chữ, mở hết từng tấm hình người ta gửi. Tấm ảnh bên mộ treo ở phòng chờ, chỗ chị Vy từng treo tấm gương lớn.

Tết nào nhà Thư cũng tới tiệm tôi chụp hình gia đình. Năm nay Bướm sáu tuổi, tóc gài cái kẹp cánh mẻ. Lần nào tôi xếp chỗ, con bé cũng đòi đứng lệch ra một chút, chừa một khoảng trống bên trái mẹ nó.

Tôi hỏi chừa cho ai. Con bé nói, giọng tỉnh bơ.

"Cho dì. Dì nói dì đứng đây là đủ rồi, chú khỏi chụp dì."