Chương 9: Tấm ván mạn trái

Bảy ngày sau, ông Bốn chèo xuồng qua bờ tre nhà ôn từ lúc trời chưa sáng. Ông không lên bờ. Ông ngồi dưới xuồng, nói vọng lên, giọng run:

"Thầy Cửu ơi. Thằng Lợi chết rồi. Ở ngã ba lạch."

Ôn chống gậy đi. Tôi đỡ ôn xuống xuồng.

Đò chú Lợi neo ngay chỗ nước xoáy, chỗ chú chở tôi ra múc nước, chỗ đêm nọ có bàn tay nắm cổ tay tôi. Mấy chiếc xuồng của người Cồn Đình vây quanh. Không ai nói to.

Chú Lợi ở dưới nước, sát mạn trái. Hai tay chú bám vào mép ván, đầu gục xuống, nửa người chìm. Mười đầu ngón tay chú cắm sâu vào lớp sơn mới, cào xuống thành mười vệt dài tới gỗ trắng. Người ta phải gỡ từng ngón mới đưa được chú lên.

Lúc kéo chú lên, dưới chân chú còn vướng một cái gì. Ông Bốn lấy sào khều. Một mớ tóc dài quấn quanh cổ chân trái của chú, cột lại bằng một cái kẹp nhựa con bướm màu hồng, bạc màu vì nước.

Dưới mớ tóc là con Mận. Nó đã nằm ở đó gần hai tháng, mắc trong đám rễ một gốc tre đổ, đúng chỗ cha nó chỉ cho tôi múc nước.

Bàn tay xương nhỏ của nó còn nắm quanh cổ chân cha.

* * *

Cái kẹp trong lon sữa bò, tôi đã đem trả lại o ngay sáng hôm sau buổi ngồi sau tấm liếp. O Diệu không khóc ở bến. O ngồi trên cầu ván, ôm cái xác nhỏ quấn trong chiếu, gỡ cái kẹp trên mớ tóc ra cầm trong tay. Khi tôi tới gần, o mở bàn tay kia ra cho tôi coi. Cái kẹp thứ hai, cái trong lon sữa bò.

"Một cặp. Mạ mua cho hắn hồi vô lớp Ba. Hắn đeo một cái, giấu một cái cho mạ."

O nói chậm, như kể cho chính o nghe.

"Đêm qua ảnh nói hết với o rồi. Ngồi ở bếp, nói từ đầu tới cuối. Đêm nước lên. Cái đèn bão. Từng ngón tay. Nói xong ảnh đứng dậy, nói ảnh đi tìm con về cho o. Rồi ảnh xuống đò."

O cúi xuống nhìn cái mặt nhỏ trong chiếu.

"Ảnh lặn xuống chỗ ảnh biết. Ảnh tìm được. Mà con không cho ảnh lên."

Hồi đó tôi mười sáu tuổi, tôi tưởng o sẽ nói thêm một câu oán. O không nói. O chỉ vuốt tóc con, gỡ mấy cọng rễ tre khỏi tóc nó, gỡ chậm và kỹ, từng cọng.

* * *

Người ta chôn con Mận trên cồn cát phía đông xóm, chỗ người Cồn Đình chôn người chết trẻ. O Diệu cài cả hai cái kẹp lên tóc nó. Chú Lợi chôn bên họ chú, ở làng trên. O không đi đám chú.

Đò của chú, người trong xóm kéo lên bờ đốt. Lúc lửa bén tới mạn trái, những vệt cào trên ván cháy thành than đen trước, nổi hằn lên, nhiều hơn tôi tưởng. Cả một khúc mạn dài hơn một sải tay, hai lớp vệt chồng lên nhau. Lớp nhỏ, lớp lớn.

Tối hôm đó ôn ngồi bên bếp. Ôn lấy cuộn cước, cái cuộn đã đứt trong buổi lễ, quăng vô lửa. Sợi cước co lại, cháy xèo, bốc mùi khét.

Tôi hỏi ôn những chuyện tôi vẫn chưa dám hỏi. Ôn trả lời từng câu, không vòng vo như hồi tôi mười ba tuổi.

Tôi hỏi cái bàn tay trên vách đất. Ôn nói đêm đó ôn đang tập câu thằng Lợi mướn. Con ở dưới nớ yên rồi. Hắn tới để cãi. Hắn không yên, mà có người sắp nói thay hắn là hắn yên.

Tôi hỏi tiếng nước vỗ ngoài bờ tre bữa đầu, bữa chú Lợi mới tới thuê. Ôn nói thằng Lợi tới nhà mình, thì hắn theo tới. Chín năm hắn trốn cha. Từ đêm nước lên thì hắn đi theo cha, không rời.

Tôi hỏi vì sao cái nón quay về phía Cồn Đình. Ôn nói nó quay về chỗ hắn nằm. Hắn chỉ cho mình. Mình không hiểu.

Tôi hỏi năm vệt trên cổ tay ôn, trên cổ tay tôi. Ôn nhìn xuống cổ tay mình.

"Hắn bám vô người nào chịu nghe hắn. Bám lâu lắm mới có người nghe."

* * *

Ôn bỏ nghề từ đó. Ai tới mời, ôn nói ôn già rồi, mắt kém, hồn người ta về ôn cũng không thấy. Ôn mất mùa xuân năm 2001, sau một trận ho kéo dài. Lúc tắm cho ôn lần cuối, tôi thấy năm vệt trên cổ tay ôn đã mờ hẳn, chỉ còn như năm sợi chỉ trắng.

Tôi học lại, thi rớt đại học một lần, rồi lên Huế học trường trung cấp, làm thợ sửa máy đò ở bến Đông Ba gần hai mươi năm. Tôi chưa gọi hồn cho ai lần nào. Cái thau đồng tôi giữ, dùng để ngâm đồ phụ tùng. Cái nón thì đã mục từ lâu.

O Diệu ở lại Cồn Đình, không lấy chồng nữa. O bán nước chè xanh dưới gốc đa đầu xóm, chỗ người bán chè năm xưa kể cho tôi chuyện đầu tiên. Mỗi năm, sau trận lụt đầu mùa, tôi chạy xe về, cùng o lên cồn cát thắp nhang cho con Mận. O già nhanh, nhưng tóc o búi gọn, cài một cái kẹp con bướm màu hồng bằng nhựa mới. Mua ngoài chợ, o nói, cho đủ một cặp với cái dưới mộ.

Mệ Tám mất năm 2003. Ông Bốn mất sau đó vài năm. Người Cồn Đình bây giờ ít ai còn nhớ chuyện đò chú Lợi, chỉ nhớ có năm lụt lớn chết một cha một con ở ngã ba lạch.

* * *

Năm vệt trên cổ tay tôi thì không mờ như của ôn.

Bình thường nó chỉ là năm sợi chỉ trắng, phải nhìn kỹ mới thấy. Nhưng năm nào nước sông Hương lên, khi nước tràn qua bậc thềm bến Đông Ba, nó đỏ lại, căng và rát, như vừa có ai nắm vào.

Những đêm đó tôi không giật tay ra. Tôi để yên, nằm nghe nước vỗ dưới sàn nhà, chờ cho tới khi cái nắm nhỏ ấy tự lỏng ra.

Nó luôn tự lỏng ra, trước khi trời sáng.