Chương 11: Gạch về phum

Sáng hôm sau tôi chở ba lên công an xã bằng chiếc Dream cũ. Ba ngồi sau, hai tay để trên đùi, không vịn vô tôi. Tới nơi, ba xin gặp trưởng công an, ngồi xuống cái ghế nhựa, kể lại y như ba đã kể với tôi, không bỏ một chữ. Cậu cán bộ ghi biên bản ngừng viết mấy lần, ngước lên nhìn ba.

Chiều đó công an huyện xuống, có cả bên pháp y tỉnh. Họ căng dây quanh lò số ba. Thợ các lò dọc kinh Thầy Cai bỏ việc, đứng chật bờ ao. Ông Bảy Lò bơi xuồng qua, đứng ở mé nước, cởi nón cầm trên tay. Anh Sơn xin được đập lò. Họ cho anh với hai người thợ nữa đập lớp xây bít, đập từng viên, đập nhẹ.

Lớp gạch ba xây năm chín mươi tám có hai lớp, đúng như ba nói. Hồ trét dày cộm, chỗ còn in dấu bay. Đập ra rồi, hơi trong lò phả ra mát lạnh, mùi đất ẩm và mùi gạch cũ, không còn chút nóng nào.

Họ dỡ gạch từ ngoài vô, giống y như ngày mười bốn tháng Sáu năm đó. Tới gần chiều thì tới vách hậu.

Tôi được cho đứng ở miệng lò. Trong ánh đèn pin của mấy người pháp y, tôi thấy chị Đa.

Chị nằm co dưới chân vách hậu, dưới một lớp gạch đổ nghiêng. Không còn gì ngoài xương, nhỏ xíu, nằm nghiêng một bên, đầu gối co lên sát ngực. Mấy mảnh vải xà rông mục còn dính dưới xương hông. Sợi thun đỏ nằm cạnh xương sọ, vẫn còn đỏ. Bàn tay phải co lại trước ngực. Trong lòng mấy đốt xương tay đó, người pháp y gắp ra một mẩu đất nung nhỏ bằng đốt ngón tay, cong cong.

Cái sừng trâu.

Rồi người pháp y rọi đèn lên vách hậu, và cả đám người đứng trong lò lặng thinh.

Vách hậu phủ đầy dấu tay. Dấu tay con nít, in sâu vô lớp gạch vách, đen sì muội khói. Trái, phải, trái, phải, chồng lên nhau, kín một khoảng từ chân vách lên cao chừng một thước, cao bằng tầm với của một đứa mười một tuổi đang ráng đứng dậy. Có dấu xoè ra. Có dấu quặp lại. Có dấu kéo dài thành vệt, như bàn tay trượt xuống.

Ngón cái tay trái, dấu nào cũng cong vô.

Ba đứng ngoài dây, nghe người ta nói lại. Ba không đòi vô coi. Ba đưa hai bàn tay ra trước mặt, cho cán bộ còng.

Người ta báo cho bà Sa Ri. Hai bữa sau bà lên, đi với ông lục già và hai vị sư trẻ. Bà không khóc lớn. Bà xin được vô lò. Bà đi chậm tới vách hậu, áp bàn tay mình lên một dấu tay nhỏ trên vách. Bà đứng như vậy lâu lắm, môi mấp máy. Anh Sơn nói bà đang hát, hát bài ru đó, câu cuối bà hát "Mê về rồi".

Pháp y không trả lời được câu ba sợ nhất. Họ nói xương cốt mười sáu năm, không thể biết lúc bị xây bít chị còn sống hay đã chết. Họ chỉ nói dấu tay trên vách hậu là dấu tay người, in lúc gạch còn nóng.

Đầu năm sau tòa huyện xử ba hai năm tù về tội vô ý làm chết người. Ba không mời luật sư, không kháng cáo. Bà Sa Ri không lên tòa. Bà gửi lên một tờ đơn nhờ ông lục viết bằng tiếng Việt. Trong đơn bà không xin giảm, cũng không xin tăng. Bà chỉ xin được đem con về.

Chị Đa được làm lễ ở chùa ấp Sóc Cụt, theo phép người Khmer. Các sư tụng kinh ba ngày. Ngày hoả táng, nhà tôi xuống, má mặc áo trắng, tôi bưng con trâu đất nung. Tôi xin bà Sa Ri cho con trâu theo chị. Bà gật. Ông lục lấy cái sừng gãy gắn lại bằng một chút sáp ong, đặt con trâu vô cái hũ sành đựng cốt. Hũ cốt được đặt vô tháp nhỏ sau chánh điện, dưới bóng mấy cây thốt nốt.

Tối hôm đó lần đầu tiên tôi nghe ếch nhái ở phum kêu rân suốt đêm, không lúc nào nín.

Lò gạch nhà tôi đóng luôn. Năm sau tỉnh có chủ trương dẹp lò gạch thủ công, mấy lò dọc kinh Thầy Cai cũng tắt dần, cái thì thành kho chứa trấu, cái thì người ta để dây leo trùm kín. Má bán bớt đất lò, lấy tiền cất cho bà Sa Ri cái nhà tường hai gian, đứa em gái của chị Đa từ Bình Dương về ở với bà. Ông Bảy Lò mất mùa nước năm 2016. Anh Sơn về Trà Cú, mở tiệm sửa xe gần chùa, Tết nào cũng nhắn tin cho tôi.

Tôi đi làm kế toán cho một công ty vật liệu xây dựng trên thành phố Vĩnh Long. Vết phỏng trên cổ tay tôi lành rồi, để lại một mảng sẹo trắng nhỏ, nhìn kỹ mới thấy năm ngón. Mùa nóng nó hay ngứa.

Ba ra tù tháng Ba năm 2017, người rạc đi, tóc bạc trắng. Ba không ra phía lò cũ nữa. Mỗi năm, tới tháng Sáu, ba nhờ tôi chở xuống Trà Cú. Ba đứng ở cổng chùa thắp nhang. Bà Sa Ri chưa bao giờ ra đón ba, cũng chưa bao giờ đuổi ba về.

Viên gạch đầu tiên, viên có dấu tay xoè ra mà tôi không chịu đập, giờ nằm trên bàn thờ nhà tôi, kế bên bát nhang. Hai nửa viên gạch ống nứt thì bà Sa Ri xin đem về, đặt trên cái bàn thờ ván dưới tấm hình ép nhựa.

Sáng nào ba cũng lau viên gạch đó bằng cái khăn ướt, lau từng kẽ ngón tay, rồi đặt bàn tay chi chít sẹo của ba lên trên, để yên một lúc. Bàn tay ba úp xuống, che không hết cái dấu tay nhỏ.

Có bữa tôi dậy sớm hơn ba, đi ngang bàn thờ, đưa tay chạm thử. Nhà còn tối, sương còn đọng trên mái tôn. Viên gạch ấm, như vừa có ai áp tay lên đó trước tôi.