Chương 11: Con mắt mũi ghe

Chiều đó trạm y tế cho ba về. Ba đi không vững, tôi thì sốt, chị Bảy phải chở hai cha con về tận ghe nhà, nấu cho nồi cháo trắng rồi mới đi. Trước khi bước xuống xuồng, chị đứng ở mũi ghe nhìn tôi, muốn nói gì đó rồi thôi. Chị chỉ dặn tôi đắp mền cho kín.

Tối đó ba không ngủ. Ba ngồi dựa vô vách khoang, cái mền quấn quanh người. Tôi nằm bên cạnh, người hầm hập, miệng vẫn còn mùi bùn. Bóng đèn tròn trên mui đong đưa.

Ba cạy tấm ván sàn lên, lấy cái hộp sắt ra. Ba mở nắp, lấy cái khăn tay, giở ra. Miếng gỗ sơn nửa con mắt nằm trong lòng bàn tay ba.

"Con thấy cái này rồi phải không?"

Tôi gật.

"Vậy để ba kể. Má con về, má con không kể nổi đâu."

* * *

Ba kể.

Đêm mười lăm tháng Mười Một năm Tân Mùi, ghe Phước Lộc chở lúa quay lên Cần Thơ, ghé neo trong một con rạch ở Cái Răng để lấy dầu. Má ở trên ghe với ba. Hai tháng theo ghe, má ốm đi, đen đi. Đêm nào má cũng khóc, nói nhớ má. Ba hứa chuyến này về sẽ dắt má lên Ba Láng, quỳ xin bà ngoại cho cưới.

Chủ ghe muốn chạy sớm cho kịp con nước. Trời chưa sáng, sương dày đặc. Ba cầm lái. Má ngồi trên mũi ghe, ôm gối, ngó ra phía trước giùm ba vì ba không thấy gì.

Ghe chạy ra tới gần vàm Cái Sơn thì má đứng bật dậy.

"Má con nghe tiếng bà ngoại kêu. Ba cũng nghe. Ngay phía trước, trong sương. Mỹ ơi. Mỹ ơi."

"Rồi má con thấy cái cây bẹo khoai. Ba cũng thấy. Cái cây bẹo ló ra khỏi sương cách mũi ghe chừng chục thước."

Ba im lặng. Ngón tay ba vuốt lên vết gãy của miếng gỗ, vuốt đi vuốt lại.

"Má con la lên một tiếng Má. Ba tính tắt máy. Ba đã đưa tay lên cần ga rồi. Thì má con quay lại, nhìn ba. Mặt má con trắng bệch."

Ba ngừng lại thở.

"Má con nói, anh chạy đi. Đừng ngừng. Má em mà bắt được em là em không đi được nữa. Chạy đi anh."

* * *

Tôi nằm im. Cơn sốt làm mọi thứ trong khoang như đang chòng chành, mà câu ba nói thì đứng yên, rõ ràng, nặng như cục đá.

"Ba nghe lời má con. Ba sợ mất má con hơn sợ gì hết. Ba không tắt máy. Ba còn lên ga."

Ghe Phước Lộc chở đầy lúa, nặng mấy chục tấn. Cái xuồng ba lá nằm ngay trước mũi. Ba nói ba nghe cái rầm, ghe khựng lại một chút xíu, rồi chạy tiếp.

Ba nghe tiếng gỗ bể dưới mũi ghe. Ba nghe tiếng bà kêu, một tiếng dài, kêu tên má. Tiếng kêu đó không ở phía sau. Nó ở dưới đáy ghe. Nó chạy dọc theo lườn ghe, từ mũi về tới lái, như có người bám dưới lườn mà kêu.

Rồi nó tắt.

"Má con ngồi bệt xuống mũi ghe, bịt hai tai lại. Ba chạy luôn tới Sóc Trăng mới dám ngừng."

Sáng ra ba xuống coi mũi ghe. Con mắt sơn bên trái bể mất một miếng. Miếng gỗ văng lên nằm trên sàn mũi ghe, ngay chỗ má ngồi. Ba lượm nó lên, giấu đi. Từ đó tới giờ ba giữ nó.

"Tụi ba hứa với nhau, nói với ai cũng nói là không thấy. Sương quá, không thấy. Ba nói câu đó hai mươi ba năm. Má con thì không nói được. Má con nói được thì má con đã ở lại."

* * *

Má thấy con đứng trên mũi ghe mà. Má kêu con mà con biểu ảnh chạy. Mấy câu đó trôi về trong đầu tôi, khớp vô nhau như mấy miếng ván ghép mạn.

Bà không đi kiếm một đứa con gái bỏ nhà theo trai. Bà đi kiếm đứa con gái đã nghe tiếng bà kêu dưới nước, mà bảo người ta chạy tiếp.

Tôi hỏi ba, giọng tôi khàn tới mức không nhận ra:

"Vậy bà muốn gì?"

Ba lắc đầu.

"Ba không biết. Hai mươi ba năm ba không biết. Có thể bả chỉ muốn má con trả lời bả một tiếng. Có thể bả muốn dắt má con về. Ba đã xuống nước, xin bả lấy ba thay. Bả không lấy."

Ba gói miếng gỗ lại.

"Bả không cần ba. Ba chỉ là người cầm lái."

* * *

Chiều ngày mười lăm, tôi bớt sốt. Hai cha con đón xe ôm ra bến xe Cái Răng. Ba mặc cái áo sơ mi trắng duy nhất ba có, cổ áo đã ố vàng. Ba không nói gì suốt đường đi.

Ba đã tính rồi. Đón má về ghe nhà, đóng hết cửa, che hết vách, đốt đèn suốt đêm. Sáng mười sáu không ai ra sông. Không ai trả lời ai. Qua ngày mười sáu, sương tan, đưa má lên Ba Láng thắp nhang.

Xe đò Thuận An tới lúc trời đã nhá nhem. Người ta bước xuống từng người. Một bà bán trái cây. Hai thằng thanh niên. Một ông già chống gậy.

Rồi một người đàn bà ốm nhom, đội nón lá, xách cái giỏ đệm. Bước xuống bậc xe chậm chạp, một tay vịn cửa, ho.

Bà ngẩng lên. Dưới vành nón, gương mặt hóp lại, da xám, mà dưới mắt trái vẫn có cái nốt ruồi nhỏ xíu.

Má nhìn ba. Rồi má nhìn tôi, lâu, như cố nhận ra một thứ đã thất lạc. Má mấp máy môi. Câu đầu tiên má nói với tôi sau mười bốn năm:

"Con có mua khoai cho má hông con? Dọc đường má nghe mùi khoai luộc hoài. Má thèm quá."