Chương 7: Đêm mười ba

Mạ gội đầu cho tôi lần thứ hai, kỹ hơn lần trước. Tôi ngồi im trên bậc thềm, để mạ gãi từng chân tóc, xả từng gáo nước. Tôi không hỏi gì. Tôi sợ nếu tôi hỏi, mạ sẽ trả lời.

Đêm ấy mạ không trải chiếu ngủ trong buồng tôi nữa. Mạ nói mạ đau lưng, nằm chiếu đất không được. Tôi nghe mạ đóng cửa buồng mạ, cài then.

Tôi nằm nhìn lên mái tranh. Tay tôi sờ lên mái tóc vẫn còn hơi ẩm, rồi lần xuống gầm giường, nơi tôi đã giấu sẵn cây kéo cắt vải của bà nội. Tôi định đợi mọi người ngủ say rồi tự cắt. Cắt như con Mai, sát tận gáy. Mạ có đánh tôi thì tôi chịu.

Tôi cầm cây kéo lên, túm một lọn tóc trước ngực. Lưỡi kéo lạnh chạm vào tóc. Tôi bóp.

Lưỡi kéo không cắt. Tôi bóp mạnh hơn, tóc trượt ra khỏi lưỡi kéo như tóc ướt, như tóc vừa được vớt từ dưới nước lên. Tôi thử lần nữa, lần nữa. Lọn tóc vẫn nguyên, chỉ có ngón tay tôi bị cấn đỏ.

Ngoài bờ rào dế vẫn kêu. Tôi biết là chưa tới lúc.

* * *

Tôi không biết vì sao mình lại đi ra. Có lẽ vì không chịu được nằm chờ thêm một đêm nữa. Tôi lấy cây đèn pin bọ tôi gửi từ bên Lào về, loại đèn ba pin vỏ nhôm sáng trắng, bỏ cây kéo vào túi áo, rồi đi chân đất ra giếng.

Đêm mười ba, trăng gần tròn, treo thấp trên dãy núi phía tây. Ánh trăng vàng đục, nhuộm cả làng một màu như nước chè để lâu. Cái giá tre in bóng dài trên sân giếng. Gió Lào đã lặng, lặng hẳn, lần đầu tiên sau bốn tháng. Không khí đứng yên, đặc quánh, mùi đất nóng bốc lên từ chân.

Tôi đứng bên thành giếng. Không cúi xuống. Chỉ đứng chờ.

Từ lòng giếng thoảng lên một mùi, mùi bồ kết với lá sả, mùi tóc tôi lúc chập tối. Ròng rọc quay.

Sợi dây chạy xuống ngay cạnh tay tôi. Tôi nghe được cả tiếng thớ thừng cọ vào nhau. Gàu chìm vào lòng giếng, dây chạy, chạy, rồi dừng. Tiếng "ộp" từ dưới sâu vọng lên. Tiếng nước tràn vào gàu.

Tôi bật đèn pin, chĩa xuống.

* * *

Đáy giếng có nước.

Mặt nước đen bóng như dầu, phẳng lặng, cách miệng giếng chưa tới ba sải. Gần hơn đáy bùn khô ban ngày rất nhiều. Ánh đèn pin rọi xuống thành một vòng tròn trắng lấp loáng trên mặt nước. Và quanh vòng tròn ấy, sát thành giếng, có những cái đầu người.

Họ ngồi trong nước, nước ngập tới cổ. Mười mấy cái đầu, cách nhau đều đặn, cúi gằm, tóc ướt bết xuống mặt. Một cái đầu hói. Một cái đầu đội nón rách. Một cái đầu nhỏ xíu, bằng đầu đứa trẻ bảy tuổi. Không ai cử động. Mặt nước giữa họ trống trơn, đúng chỗ cái hõm hình người ngồi quỳ.

Ngay dưới chỗ tôi đứng, gần thành giếng phía nhà tôi, có một cái đầu tóc dài. Tóc xõa trên mặt nước, loang ra như rong. Trên mái tóc ấy có cài một cái kẹp màu xanh lá mạ.

Cái đầu ấy từ từ ngẩng lên.

Tôi không nhìn rõ mặt. Ánh đèn pin rung trong tay tôi, vòng sáng nhảy loạn trên mặt nước. Tôi chỉ thấy một khuôn mặt tròn, trắng bệch, và đôi mắt mở to nhìn thẳng lên, không chớp. Khuôn mặt ấy giống tấm ảnh trên bàn thờ bên ngoại. Và giống mạ tôi. Và giống tôi, khuôn mặt tôi vẫn nhìn thấy trong cái gương nhỏ mỗi sáng.

Từ dưới giếng vọng lên một giọng con gái, nhỏ, ướt, như người nói khi miệng ngậm nước.

"Nhàn ơi. Xuống đây. Bá chải tóc cho."

Sợi dây thừng bên cạnh tôi giật mạnh một cái. Ròng rọc rít lên. Cái gàu bắt đầu được kéo lên, nặng hơn mọi đêm, nặng như có người bám vào. Tôi nghe tiếng nước nhỏ giọt, tách, tách, mỗi lúc một gần. Và tôi thấy, dọc theo thành giếng đá ong, những sợi tóc đen dài đang bò lên. Chúng bám vào từng kẽ đá, vươn lên như rễ cây đi tìm nước, hướng về phía tay tôi đang tì trên thành giếng.

Tôi buông tay. Cây đèn pin tuột khỏi tay tôi, rơi xuống.

Nó rơi rất lâu. Vòng sáng xoay tròn, quét qua thành giếng, quét qua những sợi tóc, rồi chạm đáy. Không có tiếng nước. Chỉ có tiếng "cạch" khô khốc của nhôm đập vào đất cứng.

Ánh đèn pin nằm dưới đáy giếng, chiếu ngược lên. Đáy giếng khô. Bùn khô nứt nẻ, những món đồ nằm thành vòng tròn. Không có nước. Không có đầu người. Không có tóc.

* * *

Có một bàn tay túm lấy cổ áo tôi, giật mạnh về phía sau.

Tôi ngã ngồi xuống sân giếng. Bà nội tôi đứng đó, áo cánh nâu, tóc bạc xõa rối, chân không dép, ngực thở phập phồng. Bà kéo tôi đứng dậy, kéo xềnh xệch về phía hàng rào. Tay bà khỏe một cách lạ lùng.

"Chưa tới ngày! Chưa tới ngày... mi ra đây làm chi?"

Đó cũng là câu mạ thì thầm trong bóng tối mấy đêm trước. Tôi nhớ ra, và tôi run lên, run từ hai đầu gối lên tới hàm răng.

Về tới hiên nhà, bà nội ấn tôi ngồi xuống chõng, đi vào bếp lấy cho tôi một bát nước suối. Tôi uống không được, nước trào ra mép. Bà ngồi xuống cạnh tôi, nắm lấy bàn tay tôi, xoa xoa, xoa mãi.

Một lúc lâu, bà nói, mắt nhìn ra phía cái giếng, nơi ánh đèn pin vẫn còn chiếu ngược lên từ đáy, thành một cột sáng trắng mờ giữa đêm.

"Mai bà kể mi nghe. Kể hết."

Tôi thò tay vào túi áo tìm cây kéo. Cây kéo không còn đó.