Chương 12: Quay lại đón em

Chiều hôm đó mệ Lượm ngồi ở bậc cửa, kể. Mệ kể không theo thứ tự, nhớ chỗ mô kể chỗ nấy, tay vẫn mân mê một cái thoi đan lưới.

"Ông Mão vớt hắn lên, hắn còn bám tấm ván, mười ngón tay cứng đơ, người ta phải bẻ từng ngón mới gỡ ra được. Một chân còn chiếc dép trắng. Hắn mê man mấy ngày, tỉnh dậy thì nỏ nhớ chi hết. Mà hễ ai lấy chiếc dép đi là hắn khóc."

Mệ kể hồi thư bọ tôi ngừng, Nhàn gửi thêm mấy lá, lá mô cũng bị trả về. Hỏi người buôn cá qua đèo thì chỉ biết thằng Lộc đi Nam. Có hai người đàn ông Cồn Sẻ hỏi cưới, Nhàn đều lắc đầu.

"Hắn nói: con có hẹn rồi mạ."

Năm nào cũng vậy, tới mồng sáu tháng Mười, Nhàn lấy chiếc dép trắng ra rửa sạch, mang ra bãi, ngồi dưới gốc phi lao nhìn về phía bắc, tới tối mới về. Năm ngoái Nhàn đau, bác sĩ huyện nói bệnh trong gan, muộn rồi. Nhàn không cho mạ nhắn ai.

"Hắn nói, anh hứa quay lại đón thì để anh tự quay lại. Con mà đi tìm thì anh đâu có giữ được lời."

Mệ ngừng tay thoi.

"Đêm cuối, hắn nắm tay tau. Hắn nói: mạ ơi, tới mồng sáu tháng Mười mà anh chưa về thì con đi đón anh. Rồi hắn đi. Tau chôn hắn ngoài bãi, với chiếc dép. Hắn dặn đắp mộ quay đầu về phía bắc."

Tôi lấy trong túi áo ra mảnh lưới cước xanh nhặt trên bậc cửa đêm đầu tiên, đặt vào tay mệ. Mệ lần ngón tay tới cái nút xoắn hai vòng luồn ngược, giữ ở đó rất lâu.

"Nút hắn đây. Cả tổ buộc nút ni, mà nút hắn chặt nhất, ai nhìn cũng biết." Mệ ngẩng cặp mắt đục lên. "Mi cưới vợ ngày mô?"

Tôi nói mồng sáu tháng Mười.

Mệ gật đầu, như đã biết từ trước.

"Rứa là hắn đi đúng hẹn. Hắn tới thì thấy mi cưới người ta. Hắn hiền, hắn nỏ vô nhà người ta mô. Hắn đứng ngoài thôi. Đứng cho mi nhớ."

Nga ngồi cạnh tôi suốt buổi, không nói một câu. Lúc mệ kể xong, Nga rót cho mệ chén nước, rồi nói với tôi:

"Mình ra mộ chị đi eng."

Mộ Nhàn nằm trong rừng phi lao sau bãi Cồn Sẻ, còn mới, đắp cát, viền gạch. Cát trên mộ vàng xỉn, lấm tấm hạt đen. Tấm bia nhỏ bằng xi măng ghi: Trần Thị Nhàn, sinh năm 1965, mất năm 2014. Đầu mộ quay về phía bắc, về phía Đèo Ngang, về làng tôi.

Tôi quỳ xuống, bốc một nắm cát trên mộ, xoè tay ra. Những hạt đen như mè rang, đúng thứ cát tôi đã quét trên bậc cửa nhà mình suốt một tháng. Tôi không khấn. Tôi chỉ nói được một câu, câu tôi nợ ba mươi năm.

"Anh quay lại đón em rồi đây."

Hai tuần sau, chiếc nốc câu của ông Thái làm lễ hạ thủy sớm hơn ngày định. Ông Thái nghe tôi kể, ngồi im hút hết một điếu thuốc, rồi nói chuyến đầu của nó để cho tôi. Tôi cầm lái. Nga ngồi ở khoang giữa. Mệ Thơm đứng trên bãi khấn tiễn.

Tôi lái chiếc nốc xuôi về phía nam, qua Hòn Sơn Dương, qua chân Đèo Ngang, đúng con đường tấm mui gãy đã trôi năm ấy. Biển hôm đó êm. Tôi đi mất nửa ngày, cái quãng mà Nhàn đã bám hai ngày hai đêm.

Ở Cồn Sẻ, một ông thầy cúng trong làng làm lễ rước vong ngay trước mộ. Mệ Lượm ôm cái bát hương mới. Tôi bốc ba nắm cát trên mộ bỏ vào một cái túi vải. Nga ôm tấm ảnh phông xanh. Lúc ông thầy gọi tên Nhàn, tôi nói to:

"Nhàn. Về thôi em."

Chuyến về, bát hương đặt ngay sau cái bánh lái, buộc giữ bằng mảnh lưới cước xanh đầu tiên tôi nhặt trên bậc cửa. Mệ Lượm ngồi cạnh, một tay giữ bát hương, mặt hướng về phía bắc. Gió nồm thổi xuôi suốt đường về.

Làng tôi sửa lại cái mộ gió. Tấm bia cũ được thay bằng bia mới, ghi năm mất thật. Ba nắm cát Cồn Sẻ rải lên mộ, cát hạt đen lẫn vào cát trắng. Ba năm sau, đúng lệ, tôi với Nga qua Cồn Sẻ cải táng, đưa xương cốt Nhàn về. Cái mộ gió từ đó không còn là mộ gió.

Mệ Lượm không về Cồn Sẻ nữa. Nga dọn cái buồng phía tây cho mệ ở. Mệ sống với vợ chồng tôi năm năm, tới năm 2019 thì mất, chín mươi hai tuổi, chôn cạnh con gái. Ông Lành nằm cách đó hai chục bước. Năm nào đêm hai mươi tháng Tám tôi cũng thắp cho ông một nén, như ông từng thắp.

Từ đêm rước vong về, không còn ai đứng ngoài cửa rào nhà tôi. Tôi không mơ nữa.

Trên bàn thờ, Nga đặt tấm ảnh Nhàn cạnh ảnh bọ tôi, thấp hơn một chút. Cái ghe mẫu tôi đóng lại mũi, gắn lại đáy, đặt mũi hướng vào cả hai tấm ảnh. Dưới gầm bàn thờ, Nga đặt một đôi dép nhựa trắng mới, mua ở chợ huyện.

Tôi hỏi Nga có buồn không. Nga lau tấm ảnh Nhàn bằng cái khăn sạch, nói:

"Chị đợi eng ba mươi năm. Em mới về nhà ni có một tháng. Em giành chi với chị."

Bây giờ tôi đã ngoài sáu mươi, vẫn đóng thuyền ở cái xưởng của bọ. Vợ chồng tôi không có con. Mỗi chiếc nốc tôi hạ thủy, tôi buộc lên cái trục bánh lái một sợi cước xanh, thắt nút xoắn hai vòng luồn ngược. Mấy người thợ trẻ hỏi nút chi, tôi nói nút mắt cua, bên Cồn Sẻ.

Mồng sáu tháng Mười năm nào cũng là ngày cưới của tôi với Nga. Tối đó Nga để cửa rào mở, không gài then, đặt một chén chè xanh trên bậc cửa.

Sáng hôm sau, có năm chén chè vơi đi một nửa. Có năm thì không. Năm ngoái, Nga dậy sớm quét sân, thấy một chiếc dép trắng dưới gầm bàn thờ đã nằm ở bậc cửa, mũi dép hướng vào nhà, đế dép dính mấy hạt cát đen.

Nga lau chiếc dép, đặt lại cạnh chiếc kia. Rồi Nga cầm chổi quét sân như mọi ngày, không quét cái bậc cửa ấy.