Chương 8: Cái rương sơn đen

Tôi không bước ra. Tôi đứng sau cánh cửa bếp cho tới khi Mế lết về buồng. Tôi nghe bà nằm xuống, nghe tiếng giường tre kêu. Rồi tôi ngồi bệt xuống nền đất, lưng dựa vách, tới sáng.

Sáng ra, lúc Mế còn ngủ, tôi mở cái rương sơn đen.

Từ nhỏ tới lớn tôi chưa mở nó lần nào. Mế nói trong đó có giấy tờ đất, có mấy cây vàng dành cưới vợ cho tôi, có bộ áo cưới của bà. Rương không khóa. Nắp nặng, bản lề rít lên một tiếng dài. Mế trở mình trên giường mà không thức.

Trên cùng là bộ áo cưới, gấp vuông, thơm mùi long não. Dưới bộ áo là một xấp giấy tờ cột thun. Dưới nữa, nằm ở góc sâu nhất của rương, quấn trong một cái khăn rằn đã bạc màu, là một cái hũ sành tròn cỡ trái dừa.

* * *

Hũ sành nhỏ miệng, nắp đậy bằng một miếng gáo dừa trét sáp ong. Sáp đã nứt. Tôi cạy nắp ra.

Trong hũ không có gì sống. Chỉ có mấy củ gì đó khô quắt, đen thui, nhăn nheo như củ nghệ để lâu năm, nằm trong một lớp bột màu vàng sậm. Mùi bốc lên làm tôi lùi lại. Mùi khét ngấy. Mùi của đêm đốt tóc ở ngã ba, mùi của cái lạnh đi xuyên qua người tôi.

Dưới đáy hũ, dính vô lớp bột, có một nắm tóc nhỏ. Tóc đen, ngắn, cột chặt bằng chỉ đỏ quấn nhiều vòng. Tóc của một người trẻ. Tóc thợ hớt tóc hớt cho nhau, rơi trên sàn tiệm, được ai đó cúi xuống nhặt lên.

Cạnh cái hũ, áp sát vách rương, là tấm hình khai trương năm 2003. Giống y tấm hình Vươn đưa tôi coi. Chỉ khác một chỗ. Trong tấm hình này, khuôn mặt Vươn đã bị cào nát bằng một vật gì nhọn, cào nhiều lần, tới trắng giấy.

"Mày thấy rồi đó."

Mế đã ngồi dậy trên giường. Bà không giành lại cái hũ. Bà chỉ ngồi nhìn tôi, hai tay để trên đùi, run.

* * *

Mế kể. Bà kể bằng tiếng Khmer, chậm, không khóc, như người kể chuyện của ai khác.

Năm 2005, Vươn tới gặp bà. Nó nói nó muốn mua lại nửa tiệm, sửa lại cho lớn. Rồi nó nói thêm, vui vẻ, rằng làm ăn được thì hai đứa sẽ lên Sài Gòn mở tiệm, Tiểu Cần nhỏ quá, thằng Phên ở đây hoài thì phí tay nghề.

"Ba mày đi biển rồi không về. Tao ở có một mình mày."

Mế nói câu đó, rồi im một lúc lâu.

Bà đi Bảy Núi. Bà hỏi thăm ra một ông thầy ở chân núi Cấm, nằm sâu trong một xóm người Khmer. Ông không chịu bán. Bà ngồi trước cửa nhà ông hai ngày. Ngày thứ ba ông bán cho bà một hũ, dặn cách nuôi, cách thả, cách cho ăn mỗi rằm, mỗi ba mươi. Ông dặn kỹ một điều: nuôi rồi thì phải nuôi tới chết. Bỏ đói thì nó về.

Bà về. Chiều đó bà quét tiệm, nhặt một nhúm tóc dưới cái ghế bên trái, ghế của Vươn. Bà cột chỉ đỏ, bỏ vô hũ.

"Tao chỉ muốn nó bệnh. Bệnh rồi nó bỏ đi. Tao không muốn nó chết."

Vươn bệnh, rồi bỏ đi thật. Tiệm còn lại của mình tôi. Tôi ở lại Tiểu Cần, đứng ghế dưới chân Mế, mười năm.

* * *

Tôi hỏi Mế, giọng tôi không ra hơi, ông khách áo trắng là ai.

"Ông thầy bán ngải cho tao," Mế nói. "Ông Hai."

Vươn đi khắp Bảy Núi tìm thầy chữa bệnh. Nó tìm trúng người đã bán ngải cho Mế. Ông nhận ra ngải của mình. Ông cứu Vươn, gỡ ngải ra khỏi người nó được một nửa. Nửa còn lại ông giữ, chờ.

Mế nuôi ngải sau cái lu tám năm. Tới năm ngoái, bà già, bà lên chùa nhiều, nghe sư giảng, bà sợ. Bà thôi cho ăn. Chén cơm cúng cứ để đó mốc xanh. Bà tưởng bỏ đói thì nó chết.

Ông Hai biết. Trước khi mất, ông gom nửa ngải còn lại trên người Vươn vô một nắm tóc của Vươn, cột chỉ đỏ, đem trả.

"Nó không phải tìm mày," Mế nói. "Nó tìm tao. Nó về nhà nó."

Tôi nói vậy sao con ốm, sao tay con run.

Mế nhìn tôi. Lần đầu tiên từ sáng tới giờ, mắt bà ướt.

"Vì mày cất nó. Tao biểu mày thả sông mà mày cất nó trong hộc bàn. Mày rước nó vô tiệm của mày. Rồi mày đứng giữa nó với tao, đêm nào cũng đứng. Nó ăn tao không đủ, nó ăn qua mày. Mày là máu tao."

Tôi nhớ những đêm cái ghế giữa xoay mặt về tấm màn. Nhớ ông khách nhìn qua vai tôi. Ông chưa bao giờ nhìn tôi. Tôi chỉ là cái cửa.

* * *

Mế nói ông Kru đã tới nhà gặp bà cái hôm tôi lên thành phố, lúc tôi còn chưa biết gì. Muốn nó thôi thì phải trả lại cái đã lấy. Cái tiệm, cái chỗ đứng, cái nghề của người ta. Còn cái phần tám năm Mế nuôi nó, thì Mế phải mang theo.

"Mày gọi thằng Vươn. Bán tiệm cho nó."

Tôi không nói được gì. Mế đưa tay lên gỡ cái khăn rằn quấn đầu. Mảng da trắng sau gáy bà đã lan rộng ra, lớn bằng bàn tay. Tóc chung quanh rụng lả tả xuống gối.

"Sáng mai," Mế nói, "mày cạo đầu cho Mế."