Chương 1: Nhà thùng ở Xóm Gành

Năm 2019 tôi hai mươi bảy tuổi, làm môi giới cho công ty địa ốc Hòa An Phát ở Dương Đông, Phú Quốc. Tôi quê Long Xuyên, học kế toán ở Rạch Giá, ra đảo năm 2017 theo một người bạn, tính làm sáu tháng rồi về. Rồi đất sốt. Ở đảo hồi đó, bà bán bánh xèo cũng cầm bản sao sổ đỏ trong giỏ, ông chạy xe ôm cũng thuộc giá mét vuông mặt biển Bãi Dài. Tôi ở lại.

Công ty thuê một căn nhà phố trên đường Trần Hưng Đạo, tầng trệt kê sáu cái bàn, trên tường dán tấm bản đồ đảo cắm đầy kim ghim đỏ. Mỗi cây kim là một miếng đất đang rao. Sáng nào anh Khang trưởng phòng cũng đứng trước tấm bản đồ, chỉ tay, nói khách Hà Nội ra ba đoàn, khách Sài Gòn ra hai đoàn, đứa nào ôm được miếng nào thì ôm.

Tháng Sáu năm đó, một người đàn ông tên Hùng tới công ty, xin gặp người phụ trách vùng Hàm Ninh. Vùng đó tôi phụ trách. Hùng chừng bốn lăm tuổi, da đen, đeo sợi dây chuyền vàng to bằng ngón tay út, vừa nói chuyện vừa liếc điện thoại. Ổng đặt lên bàn tôi một xấp giấy kẹp trong bìa nhựa xanh.

"Đất ông chú tui. Nhà thùng nước mắm cũ ở Xóm Gành, giáp biển, một ngàn hai trăm thước. Chú già rồi, hổng làm nổi nữa, giao cho tui bán."

Trong bìa nhựa có bản sao sổ đỏ đứng tên Trương Văn Mến, sinh năm 1941, và một tờ hợp đồng ủy quyền. Bên ủy quyền là ông Mến, bên nhận là Trương Minh Hùng, cháu ruột, con người em trai đã mất. Hùng được toàn quyền mua bán, chuyển nhượng. Chỗ chữ ký bên ủy quyền là một dấu lăn tay mực đỏ, ngón cái phải. Có con dấu công chứng tròn, ngày mười bốn tháng Mười hai năm 2016.

Tôi hỏi ông Mến đâu. Hùng nói chú về Rạch Giá ở với bà con, bệnh, lẫn, đừng làm phiền. Người ta kêu ổng là ông Ba Thùng, ở Hàm Ninh ai cũng biết.

Đúng tuần đó có anh Tuấn, khách Hà Nội, đang tìm một miếng đất mặt biển phía đông đảo để làm khu nghỉ dưỡng nhỏ. Anh Tuấn bốn mươi mấy, đeo kính gọng mảnh, nói chuyện nhẹ nhàng mà câu nào cũng như đóng đinh. Tôi gửi anh bản sao sổ đỏ. Tối đó anh gọi lại.

"Em ơi, đất thì anh ưng. Nhưng anh nói trước nhé, anh không mua qua ủy quyền. Ngoài đảo bây giờ giấy ủy quyền như giấy gói xôi. Anh phải thấy mặt chủ, chủ phải điểm chỉ trước mặt anh hoặc trước mặt em. Không thì thôi."

Tôi nói lại với Hùng. Hùng nhăn mặt, nói ông già đi không nổi, rồi nói thôi để từ từ ổng tính. Tôi biết "từ từ" ở đảo hồi đó nghĩa là một tuần sau miếng đất về tay công ty khác.

Chiều thứ Bảy tôi chạy xe ra Xóm Gành, tính đo đạc, chụp hình hiện trạng trước, coi miếng đất ra sao đã.

Xóm Gành nằm cuối một con đường đất đỏ tách khỏi đường Hàm Ninh, chạy qua một dãy tràm với mấy miếng đất đã rào lưới, cắm bảng "Đất đã bán". Nhà dân thưa dần. Cuối đường là biển, nước xanh đục, gió thổi ngược vô mặt. Nhà thùng nằm ngay đó, sau một hàng dương già.

Đó là một dãy nhà dài mái tôn đã rỉ đỏ, khung cột gỗ, vách ván. Cửa chính là hai cánh ván lớn khép hờ, một cánh lệch bản lề. Tôi đẩy cửa bước vô. Mùi đến trước mắt. Mùi mắm cũ, mặn, khét, ngấm vô từng thớ ván, dù chủ đi đã lâu.

Trong nhà có mười bốn cái thùng gỗ xếp hai hàng. Thùng to hơn tôi tưởng, đường kính chắc hơn hai thước, cao quá đầu người, gỗ bời lời đỏ sậm, bó đai mây quấn nhiều vòng. Mỗi thùng có số quét vôi trắng, từ một tới mười bốn. Thùng nào cũng khô. Gỗ nứt chân chim, đai mây có chỗ đứt thõng xuống. Dưới chân mỗi thùng là một cái vòi gỗ, đất nền chỗ đó đen thẫm như vết dầu.

Tôi đo chiều dài nhà bằng thước dây, chụp hình từng góc. Nắng chiều lọt qua lỗ tôn rỉ thành mấy chục đốm sáng nhỏ trên nền. Ngoài kia sóng vỗ đều. Tôi làm lâu hơn tính, xong thì trời đã sẫm, biển chỉ còn một vệt bạc.

Tôi đang cuộn thước thì nghe tiếng ván cót két ở cuối dãy thùng. Rồi có tiếng người.

"Đo chi đó?"

Tôi quay lại. Một ông già đứng cạnh thùng số bảy. Ông gầy, lưng hơi khòm, mặc áo bà ba nâu bạc màu, quần cụt, chân đất. Tóc cắt ngắn, bạc trắng. Tôi không thấy ông đi vô. Cửa chính ở sau lưng tôi, còn cửa sau thì tôi đã thấy khóa xích từ hồi chiều.

Tôi nói con là người bên công ty địa ốc, tới coi đất. Ông nhìn tôi một lúc lâu.

"Đất của tao. Tao là Ba Thùng đây."

Tôi đứng sững. Rồi tôi mừng. Mừng thật, cái mừng của người làm nghề thấy hồ sơ sắp xong. Tôi nói anh Hùng bảo chú ở Rạch Giá. Ông Ba khịt mũi, không nói gì về Hùng.

"Có người muốn mua hả?"

"Dạ có. Khách Hà Nội. Ổng muốn gặp chủ, muốn chú điểm chỉ."

"Vậy cô đem giấy tới. Tối tới. Ban ngày tao không có ở đây."

Tôi hỏi ban ngày chú ở đâu. Ông không trả lời. Ông chìa tay ra, như người ta bắt tay chốt chuyện. Tôi nắm lấy.

Tay ông lạnh. Không lạnh như tay người già. Lạnh như tay vừa rút khỏi thùng nước đá, và ướt, nhơn nhớt. Tôi buông ra, cười gượng, chào ông, nói mai mốt con tới.

Ra tới xe, tôi mới thấy lạ. Ngoài bãi dương không có xe đạp, không có xe máy nào khác ngoài xe tôi. Con đường đất đỏ chạy dài vô bóng tối, không nhà nào sáng đèn.

Tôi bật đèn điện thoại để tìm chìa khóa xe. Ánh đèn rọi qua bàn tay phải của tôi. Trong lòng bàn tay, chỗ vừa nắm tay ông Ba, có một lớp hạt trắng li ti đang khô lại, lấp lánh như cát.

Tôi đưa lên mũi. Mùi mắm.

Muối.