Chương 3: Vết tím cổ chân

Tôi không kể với ai về dấu tay. Tôi tự bảo mình đó là nước bắn lên khi anh Hươn chống sào, nắng làm loá mắt, mình nhìn ra hình bàn tay vì cả tuần nghe học trò nói chuyện phi nặm. Tôi là giáo viên. Tôi đứng trên bục dạy các em rằng sấm là do điện trong mây, không phải ông trời giận.

Thứ Bảy tuần sau lớp bơi có chín đứa. Hai đứa vắng, bố mẹ nhắn qua cô Thơm là bận lên nương. Cô Thơm nói nhỏ với tôi, lên nương gì, ông bà chúng nó không cho đi.

Nước đã rút thêm, cái vũng nông dưới chân trường cạn bớt, chỗ tập lùi ra xa hơn. Bờ đá trơ ra, phủ một lớp rêu khô trắng như phấn. Tôi cắm một cây sào tre có buộc dải vải đỏ, bảo các em không được bơi quá cây sào. Cô Thơm đứng trên bờ, tôi đứng ở cây sào, nước ngang ngực.

Con Lả bơi giỏi nhất trong đám con gái. Nó gầy, đen, tóc cắt ngắn như con trai, lúc nào cũng đi chân đất. Bố nó mất vì ngã xe trên đường đèo, mẹ nó nuôi hai chị em bằng mấy nương ngô. Lả học chậm, đọc chưa trôi, nhưng xuống nước thì như con rái cá. Buổi thứ hai nó đã tháo được can, chỉ bám vào một khúc tre.

Gần cuối buổi, trời chuyển gió. Mặt hồ phía ngoài sẫm lại, gợn từng lớp vảy cá. Tôi thổi còi gọi các em vào bờ. Tám cái đầu đen quay về phía tôi. Con Lả ở gần cây sào nhất, cách tôi chừng hai sải, bám khúc tre, mặt quay ra phía ngọn gạo.

Tôi gọi tên nó. Nó không quay lại.

Rồi nó chìm.

Không vùng vẫy, không kêu. Cái đầu đen sụp xuống như có ai kéo thẳng từ dưới lên. Khúc tre bật lên mặt nước, lật một vòng, trôi. Tôi lao tới. Nước ở chỗ cây sào lạnh hẳn đi, lạnh như nước giếng khơi, chân tôi tê dại. Tôi lặn xuống, mở mắt, chỉ thấy một màu vàng đục và những bọt khí.

Tay tôi chạm vào tóc nó. Tôi túm, kéo. Nó nặng như một bao ngô ướt. Có một lực ghì nó xuống, không mạnh, không giật, mà đều và lì, như con trâu bị buộc dây vào cọc. Tôi đạp chân vào đáy bùn, kéo lần nữa. Cái lực ấy buông ra.

Lên khỏi mặt nước, tôi ôm con bé, thở không ra hơi. Cô Thơm đã lội xuống, váy ướt đến ngực, đưa cây sào cho tôi bám. Mấy đứa trẻ trên bờ khóc ré lên. Lả nôn ra một bụm nước vàng rồi ho sặc sụa. Nó không khóc. Nó nhìn trừng trừng ra phía hồ.

Trên bờ, tôi kéo ống quần nó lên. Cổ chân phải của nó có một vòng đỏ, đang chuyển tím ngay dưới mắt tôi. Đều, rộng chừng hai đốt ngón tay. Giống hệt cổ chân thằng Pâng.

Cô Thơm hỏi nó bằng tiếng Thái. Nó trả lời mấy câu ngắn, giọng khàn, mắt vẫn nhìn ra hồ. Cô Thơm dịch lại, chậm, như không muốn dịch.

"Nó bảo có chị ở dưới nắm chân. Chị ấy bảo xuống chơi với chị. Chị ấy ở một mình lâu rồi."

"Chị nào?"

Lả lắc đầu. Nó nói thêm một câu, lần này bằng tiếng phổ thông, chậm và rõ, như đang trả bài.

"Tay chị ấy có vòng, cô giáo ạ. Kêu leng keng."

Tối hôm ấy mẹ con Lả mang sang biếu tôi một chục trứng gà và một ống cơm lam, bảo cảm ơn cô giáo cứu con. Chị Lò Thị Én, mẹ nó, chừng ba mươi tuổi, tóc búi cao, áo cóm cài hàng cúc bạc hình con bướm. Chị nói tiếng phổ thông ít, mỗi câu ngắt làm đôi. Chị bảo mai sẽ mời ông mo về buộc vía cho con.

"Vía nó bị gọi đi. Phải buộc lại. Không buộc, đêm nó đi theo."

Tôi gật. Tôi không biết phải nói gì khác.

Cô Thơm ngủ lại với tôi. Hai chị em nằm chung giường, chui trong màn, nghe gió đập mái tôn. Tôi hỏi cô về tiếng gì như tiếng chiêng tôi nghe hôm trước. Cô Thơm im một lúc, rồi kể.

Ngày bản còn ở dưới, dưới gốc gạo có một cái chiêng đồng to, của chung cả bản. Tết nào cúng bản cũng đánh. Lúc dời bản, người ta định làm lễ cuối dưới gốc gạo rồi mới rước chiêng lên đồi. Rồi bận quá, mưa quá, nước lên nhanh quá, lễ không làm được.

"Chiêng đâu hả em?"

"Không ai biết. Có người bảo nhà giữ chiêng mang đi rồi. Từ ngày lên đây bản chưa cúng bản lần nào cho tử tế, cô ạ. Người già bảo vì thế mà năm nào hồ cũng bắt trẻ con."

Tôi hỏi nhà giữ chiêng là nhà ai. Cô Thơm bảo cô cũng không rõ, hồi ấy cô đi học trên tỉnh.

Rồi cô quay mặt vào vách, kéo chăn lên tận cổ.

Nửa đêm tôi tỉnh vì tiếng gõ cửa. Không phải cửa chính. Cửa sổ, phía hồ. Đập dồn dập bằng lòng bàn tay, rồi tiếng đàn bà gọi bằng tiếng Thái, rối rít. Cô Thơm bật dậy trước tôi.

Là chị Én. Chị đứng dưới sân, đèn pin trong tay run lẩy bẩy, chiếu loang loáng lên vách. Chị nói một tràng với cô Thơm. Tôi chỉ nghe được tên con Lả.

Cô Thơm quay lại, mặt trắng bệch dưới ánh đèn pin.

"Con Lả ngủ mê, nói cả tràng. Chị Én bảo không phải giọng nó. Giọng đứa con gái lớn hơn. Nó cứ hỏi đi hỏi lại một câu."

"Câu gì?"

"Nó hỏi: nước rút tới nhà chưa. Mế về chưa."