Chương 8: Đứa bé không khóc

Con gái tôi ra đời lúc gần năm giờ sáng, khi mưa vừa ngớt và gà bên kia suối bắt đầu gáy.

Bà Thoong đỡ nó bằng hai bàn tay đen vôi, cắt rốn bằng một mảnh nứa vót sắc theo lệ cũ, rồi giơ nó lên dưới ánh đèn dầu. Một đứa bé hồng hào, tóc đen dày bết vào đầu, chân tay co lại như con ếch. Ín nằm thở dốc, máu đã cầm. Bà Thoong bảo mẹ tròn con vuông.

Tôi chờ tiếng khóc.

Bà Thoong lật đứa bé lại, vỗ vào lưng nó. Một cái. Hai cái. Nó cựa quậy, ngực phồng lên xẹp xuống. Nó thở. Môi nó đỏ. Nhưng nó không khóc.

Bà dốc ngược nó lên, vỗ vào gan bàn chân. Nó co chân lại, miệng há ra, và không một âm thanh nào thoát ra từ cái miệng nhỏ ấy.

Bà Thoong đặt nó xuống ngực Ín. Đứa bé nằm yên. Mắt nó mở. Không lờ đờ như trẻ mới đẻ mà mở to, đen láy, và nhìn. Nó quay cái đầu nhỏ xíu về phía đầu nhà, phía cửa phụ, và nhìn mãi về phía ấy.

Bà Thoong ngồi bệt xuống sàn. Bà nhìn đứa bé rất lâu, rồi nói một câu bằng tiếng Thái. Ín nghe xong nhắm mắt lại.

Sau này tôi hỏi Ín, bà nói gì. Ín bảo bà nói: lấy rồi.

* * *

Ông Pánh về đến nhà lúc chập tối hôm sau, quần áo lấm bùn đến thắt lưng. Ông lội qua chỗ sạt, đi bộ suốt từ trưa. Ông bước vào, thấy Ín nằm bên bếp với đứa bé quấn trong tấm chăn bông, thấy bà Thoong ngồi têm trầu ở góc nhà.

Ông không hỏi con trai hay con gái. Ông hỏi:

"Nó có khóc không?"

Không ai trả lời. Ông Pánh đứng ở giữa nhà một lúc. Rồi ông đi thẳng vào gian hóng. Tôi nghe tiếng ông quỳ xuống, tiếng trán ông chạm sàn gỗ. Rồi tôi nghe một âm thanh mà tôi chưa từng nghe trong ngôi nhà này.

Bố vợ tôi khóc. Tiếng khóc của người đàn ông già, nghẹn, đứt quãng, như bị ai bóp cổ.

Ín nằm bên bếp nghe bố khóc. Cô đưa mu bàn tay lên dụi mắt, dụi mãi, như người bị bụi bay vào. Rồi cô nhìn mu bàn tay mình. Nó khô.

* * *

Tuần đầu tôi nghĩ có thể con bé bị câm bẩm sinh. Tôi đã thấy những chuyện như thế ở quê. Khi Ín đi lại được, tôi chở hai mẹ con lên trạm y tế xã, rồi lên bệnh viện huyện. Bác sĩ khám tai, khám họng, soi bằng một cái đèn nhỏ, gõ vào đầu gối con bé. Ông bảo dây thanh quản bình thường. Nghe được. Phản xạ tốt.

"Có những đứa trẻ ít khóc. Chậm một chút. Anh chị đừng lo."

Con bé không khóc khi đói. Nó chỉ quay đầu tìm vú mẹ, miệng chép chép. Không khóc khi ướt tã. Không khóc khi bị muỗi đốt sưng tấy cả mí mắt. Không khóc khi tiêm phòng, mũi kim cắm vào đùi, nó chỉ cau mặt lại rồi giãn ra.

Ông Pánh đặt tên cho nó. Ông gọi nó là Ơn. Lò Thị Ơn. Tôi hỏi tên ấy nghĩa là gì. Ông bảo không nghĩa gì, chỉ là tên gọi, gọi tên xấu cho ma đừng để ý. Nhưng ông nói câu ấy mà không nhìn vào mắt tôi.

* * *

Đêm thứ mười một sau khi Ơn ra đời, tôi nghe tiếng khóc.

Bếp đã ủ. Ín ngủ, con bé nằm giữa hai vợ chồng, mắt mở trong bóng tối, im lặng như thường lệ. Rồi từ phía cửa phụ, từ bên kia tấm ván, một tiếng khóc vang lên.

Tiếng khóc của trẻ sơ sinh. Mỏng, the thé, ngắt quãng từng hơi, đúng kiểu đứa bé mới đẻ đòi bú. Nó vọng qua vách ván, rõ ràng, gần đến mức tôi tưởng như có một đứa bé nằm ngay trên mảng sàn phơi.

Rồi tiếng ru cất lên, giọng đàn bà khàn. Lần này đến cuối câu nó không tắt. Nó vấp lại, ngân lại từ đầu, như người ru sợ đứa bé chưa ngủ hẳn. Tiếng khóc nhỏ dần, rồi im.

Tôi quay sang nhìn con gái. Nó nằm im, không ngủ. Mắt nó mở to nhìn về phía cửa phụ. Và lần đầu tiên tôi thấy con bé cười. Một nụ cười trẻ con, khóe miệng nhếch lên, không một tiếng động.

Ín tỉnh từ lúc nào. Cô nằm ngửa, hai tay ôm lấy ngực. Áo cô ướt đẫm hai vệt tròn. Sữa trào ra, thấm qua vải, chảy xuống sườn.

"Có đứa nào khóc," cô thì thào. "Ngực em tự chảy sữa. Như con mình khóc."

* * *

Từ đêm đó, tiếng khóc đến hầu như đêm nào. Lúc thì sau nửa đêm, lúc thì gần sáng. Lần nào cũng thế: khóc, rồi ru, rồi im. Lần nào Ơn cũng mở mắt nhìn về phía cửa phụ. Lần nào ngực Ín cũng tự chảy sữa.

Một tối, khi Ín đã ngủ, ông Pánh gọi tôi ra ngồi bên bếp. Ông rót cho tôi một chén rượu, rót cho mình một chén. Ông uống cạn, rồi nhìn thẳng vào tôi.

"Đêm nó đẻ, con đi cửa phụ phải không."

Tôi gật.

"Ngồi đấy có ai không."

Tôi gật.

"Người ấy có nói gì với con không."

Tôi nhắm mắt, cố nhớ lại âm thanh ở bậc thang cuối cùng. Rồi tôi nói lại, từng tiếng một, như một đứa trẻ bắt chước ngôn ngữ nó không hiểu.

Chén rượu trong tay ông Pánh rơi xuống sàn, lăn vào đống tro.