Chương 4: Tấm ảnh úp mặt

Ngày thứ mười một sau lễ cưới, u tôi vào phòng thờ rồi kêu lên một tiếng.

Tấm ảnh anh Lượng nằm úp sấp trên án gian. Mặt kính áp xuống mặt gỗ, cái chân giá đỡ chổng lên. Không đổ, không vỡ. Úp ngay ngắn, như có người cầm lên rồi đặt xuống cho nó quay mặt đi. Ảnh chị Nhài vẫn đứng nguyên, nghiêng về phía chỗ trống bên cạnh.

U dựng ảnh lên, lau kính bằng vạt áo. Tay u run. Sáng hôm sau ảnh lại úp. Sáng hôm sau nữa cũng thế.

Lần này u không đợi đến tối. U đi sang xóm Chùa từ sáng sớm.

Bà Mão đến, đứng trước án gian rất lâu. Rồi bà bật cười, cái cười móm mém lẫn nước trầu.

"Chú rể nó thẹn. Lính tráng ngày xưa đi từ năm mười chín, có biết con gái là gì đâu. Con bé nhà này lại bạo."

Mấy bà hàng xóm đứng ở cửa cũng cười theo. U tôi thở ra. Nhưng lúc khách về hết, bà Mão kéo u vào góc, nói nhỏ, tôi đứng ngoài hiên vẫn nghe được:

"Không phải thẹn đâu. Có cái gì nó không thuận. Bà chưa biết là bên nào."

Bà lấy một sợi chỉ đỏ trong túi áo, buộc hai khung ảnh vào với nhau, thắt ba nút. Bà bảo từ nay không ai được động vào án gian, kể cả u. Đêm ấy tiếng thì thầm vẫn có, vẫn chỉ một người cười. Sáng ra sợi chỉ đỏ đứt làm đôi. Đứt gọn, như bị cắt bằng kéo. Ảnh anh Lượng úp sấp, ảnh chị đứng một mình.

Trong mấy đêm ấy tôi vẫn nằm buồng cô Lụa. Có một đêm tôi tỉnh dậy giữa chừng, đưa tay sang thì chỗ cô nằm trống trơn. Chăn chiếu lạnh ngắt, như cô đã dậy lâu rồi. Tôi nằm im. Bên kia vách, chị tôi đang thì thầm.

Một lúc lâu, cửa buồng kẹt khẽ, cô Lụa lách vào, nằm xuống, quay mặt vào tường. Chân cô chạm vào chân tôi. Lạnh và ướt sương.

Tôi nghĩ cô ra vườn đi tiểu. Người lớn hay thế. Tôi không hỏi.

Chiều thứ bảy, tôi đạp xe đi học về. Đường từ huyện về làng phải chạy dọc bờ vùng đầm Lác, qua đúng chỗ lò gạch nhà bà Lừng. Lò gạch nghỉ từ hôm chị tôi mất, ống khói nguội, mấy đống gạch mộc phủ ni lông. Cái hố lấy đất ấy vẫn ở đó, nước đục ngầu, mặt nước phủ một lớp bèo tấm.

Anh Thịnh đứng ở bờ hố.

Anh không làm gì cả. Không cắt cỏ, không thả lưới. Chỉ đứng, hai tay buông thõng, nhìn xuống nước. Tôi định đạp qua. Nhưng anh ngẩng lên, nhìn thấy tôi, và giơ tay ra hiệu. Tôi dừng xe, một chân chống xuống bờ đất.

Anh gầy rộc đi. Má hóp, râu lởm chởm, mắt trũng sâu như người thức nhiều đêm liền. Quần anh xắn đến gối, ống chân bùn đầm bám đen đến tận bắp. Anh đi đến gần, rồi dừng lại cách xe tôi mấy bước, như sợ lại gần quá thì người ta nhìn thấy.

"Đôi dép của Nhài. Nhà em còn giữ không?"

Tôi bảo còn, để dưới ban thờ. Anh gật. Anh nhìn xuống chân mình một lúc, rồi nói, không nhìn tôi:

"Đừng để ai đốt nhé. Người ta hay đốt đồ người chết. Đôi ấy thì đừng."

Tôi hỏi anh sao lại hỏi đôi dép. Anh không trả lời. Anh rút trong túi áo ra một gói thuốc lá Điện Biên mềm, châm một điếu, tay che gió.

Lúc ấy tôi nhìn thấy bàn tay anh. Ngón dài, đốt to, móng ám vàng khói thuốc, kẽ móng đen bùn. Bàn tay thợ xây. Tôi nghĩ đàn ông làm thợ ai chả thế. Tôi không nghĩ gì thêm.

"Em về đi. Người ta thấy em đứng với anh thì lại khổ em."

Tôi đạp xe đi. Đến đầu làng tôi ngoái lại. Anh vẫn đứng ở bờ hố, đốm thuốc lá đỏ một chấm nhỏ trong chiều xám.

Tối hôm ấy là đêm đầu tiên tiếng trong phòng thờ đổi khác.

Cả nhà đã ngủ. Tôi nằm sát vách, cô Lụa bên cạnh. Ếch nhái tắt dần, rồi tắt hẳn. Mùi nhài và mùi bùn lại bò vào qua kẽ vách. Tiếng thì thầm bắt đầu, nhưng không có tiếng cười. Chị tôi nói, rồi ngừng, rồi nói, giọng mỗi lúc một gấp. Tiếng đàn ông vẫn trầm, vẫn đứt quãng, mà nghe như người đang xin lỗi.

Rồi chị khóc. Không to. Khóc nghẹn, hít vào từng hơi ngắn, như hồi bé chị bị bố đánh mà cố không để ai nghe thấy.

Giữa tiếng khóc, chị nói một câu. Lần này rõ đến mức u tôi ở tận nhà trên cũng nghe được, vì sáng hôm sau u kể lại với bà Tẹo đúng từng chữ:

"Sao anh không đến? Người ta đợi anh mãi."

Bà Tẹo nghe xong thì gật gù. Bà bảo con bé trách thằng Lượng đi lính không về, để nó đợi. Bà bảo đàn bà con gái ai chả thế, lấy chồng rồi mới dám trách chuyện cũ.

Tôi thì nằm cạnh cô Lụa lúc chị nói câu ấy. Tôi nghe thấy cô Lụa, dưới lớp chăn trùm kín đầu, cũng nói theo, rất khẽ, cùng một lúc với chị tôi, như hai người đọc thuộc cùng một bài.