Chương 6: Hộp gỗ trên bàn thờ

Bu tôi không nói.

Tôi về hỏi ngay tối hôm đi gặp ông Khoát. Bu đang ngồi nhặt rau muống ở hiên, nghe đến cái hộp gỗ, tay bu dừng lại giữa chừng, cọng rau gãy đôi trong ngón tay.

"Ông Khoát lẩm cẩm rồi. Mày nghe ông ấy làm gì."

"Bu, con chỉ muốn biết năm ấy bà làm lễ thế nào."

"Bà mày làm gì thì bà mày biết. Bu là dâu. Ngày ấy bu có được nói câu nào trong cái nhà này đâu."

Tôi đứng dậy, đi vào gian giữa. Bàn thờ vẫn thế, bát hương ông nội, bát hương thầy, ảnh bà mới thờ thêm. Sau bát hương ông nội, chỗ cái hộp gỗ sơn then nằm từ năm tôi mười bốn tuổi, giờ chỉ còn một vệt bụi hình chữ nhật sạch hơn xung quanh.

Tôi quay ra. Bu không nhìn tôi, cứ cắm cúi nhặt rau, nhặt nhanh, nhặt cả lá vàng vào rổ rau ăn.

"Bu cất đi đâu rồi."

"Để bu chết rồi hẵng mở. Bu xin mày đấy, Hằng ạ."

Bu nói câu ấy mà giọng bình thường như bảo tôi mai đi chợ mua mắm. Tôi không hỏi được nữa.

* * *

Mấy năm sau đó tôi sống như người đi trên bờ ruộng hẹp, cứ chờ trượt chân. Con Thu lớn, đi học cấp một rồi cấp hai. Toàn mở được cái xưởng mộc nhỏ ở đầu làng. Người làng dần quên chuyện thằng Hiếu, hoặc giả vờ quên. Bà Gái lại bán đậu cho tôi, vẫn không nhìn mặt.

Tôi không mơ thấy em. Mùi lá bưởi thỉnh thoảng về, nhạt thôi, như mùi thoảng qua từ bếp nhà ai. Lần nào về, sáng hôm sau tôi cũng đứng ở đầu ngõ nhà mình rất lâu. Không có gì.

Cứ vài tháng tôi lại về hỏi bu một lần. Bu lại lảng. Có lần bu gắt.

"Chuyện người chết, mày đào lên làm gì. Đào lên thì nó có sống lại được đâu."

Tôi không biết bu nói "nó" là ai. Bà, hay con Ngân, hay cái gì khác.

* * *

Tháng Hai năm 2001, mưa xuân lây rây. Cây bưởi già sau nhà bu ra hoa trắng cả cành, thơm ngào ngạt ra đến tận đường làng.

Đêm ấy tôi mơ.

Trong mơ là buổi sáng sớm, hơi sương còn bám trên những chùm hoa bưởi. Tôi đứng ở đường làng, trước cái ngõ gạch nghiêng có hai hàng rào dâm bụt. Ngõ nhà bu. Ngõ nhà tôi ngày bé.

Con Ngân đứng ở đầu ngõ. Áo bông đỏ chấm bi. Tay nó cầm một chùm hoa bưởi, cành còn nguyên lá.

Nó không quay lưng vào ngõ. Nó cũng không nhìn vào trong. Lần này, nó quay sang nhìn tôi.

Lần đầu tiên trong ngần ấy năm, tôi nhìn rõ mặt em. Mặt nó vẫn mười hai tuổi, cái trán dô, cái cằm nhọn, đôi mắt một mí giống thầy. Nó nhìn tôi không giận, không buồn. Nó nhìn tôi như nhìn người quen đi qua, như sắp gật đầu chào.

Rồi nó giơ chùm hoa bưởi lên, đưa về phía tôi. Cánh tay nó dài ra. Dài mãi. Chùm hoa bưởi chạm vào ngực tôi, lạnh như vừa nhúng nước giếng.

Tôi choàng dậy, ngực áo ướt một mảng tròn. Không phải mồ hôi. Lạnh, và thơm mùi hoa bưởi.

* * *

Tôi chạy sang nhà bu lúc trời chưa sáng. Bu đang quét sân, ngẩng lên thấy tôi đầu bù tóc rối thì đứng sững, cái chổi chống xuống đất.

Tôi không cần kể. Bu nhìn mặt tôi là biết.

Bu dựng chổi vào gốc cau, đi vào bếp, không nói câu nào. Tôi đi theo. Bu nhóm lửa, bắc cái nồi đồng ám khói lên kiềng. Rồi bu ra cây bưởi, vặt một nắm lá, vò nát, bỏ vào nồi.

"Bu làm gì đấy."

"Ngồi xuống. Bu gội đầu cho."

Ba mươi mấy tuổi đầu, tôi ngồi xổm ở bậc thềm như ngày bé, cúi đầu xuống chậu thau. Bu dội từng gáo. Nước lá bưởi ấm, hăng hăng, ngai ngái. Tay bu run, nước dội lệch, chảy cả vào cổ áo tôi.

"Bà mày thương mày nhất nhà. Mày nhớ lấy thế."

"Con biết."

"Mày không biết đâu."

Tôi ngẩng lên. Bu đang nhìn cây bưởi, mắt đỏ hoe. Bu mở miệng định nói tiếp, rồi thôi, lại múc một gáo nước.

Tôi ở lại nhà bu ba hôm. Ba hôm bu khoẻ mạnh, ăn được hai bát cơm, ra đồng nhổ cỏ, tối còn sang hàng xóm xem ti vi. Tôi không rời bu nửa bước. Tôi nghĩ đến ông Chánh, đến thằng Hiếu, tôi không biết giữ bu ở nhà là cứu bu hay hại bu.

Sáng ngày thứ tư, bu dậy sớm, bảo tôi đun cho bu nồi nước lá bưởi để bu gội. Tôi ra cây bưởi vặt lá. Lúc tôi quay vào, bu ngồi tựa lưng vào cột hiên, đầu nghẹo sang một bên.

Bàn tay bu còn nắm chặt một vật. Một cái chốt gỗ nhỏ, đen bóng, cái chốt cài nắp hộp sơn then.