Chương 8: Bản Pheo

Dấu nước trên cổ tay không khô. Ba ngày, nó vẫn nằm đó, lạnh, trong, không thấm vào tay áo, không trôi khi tôi rửa. Tôi mặc áo dài tay dù trời đã oi. Đêm nằm, cổ tay trái buốt lên từng cơn, như ngâm trong nước suối.

Chủ nhật tôi lại không về bản. Tôi thuê một anh xe ôm ở bến xe thị trấn, mặc cả mãi mới xuống được bốn mươi nghìn cả đi lẫn về. Anh ta nghe tôi nói đi Tà Sình thì nhăn mặt.

"Đường đèo đá lở. Mưa mấy hôm, trơn lắm. Em sang đấy làm gì?"

Tôi nói đi thăm người quen. Anh ta không hỏi nữa.

Đèo dài và quanh co. Một bên là vách đá rỉ nước, một bên là vực, dưới vực rừng nứa xanh rì như một tấm thảm. Có những đoạn anh ta bảo tôi xuống đi bộ cho xe nhẹ. Gần trưa thì đổ dốc xuống một thung lũng hẹp, có con suối chảy giữa, hai bên lác đác nhà sàn.

Bản Pheo.

* * *

Cái cọn nước vẫn còn. Không phải cái cũ, người ta bảo cọn tre được dăm năm là phải làm lại. Nhưng nó đứng đúng chỗ ấy, ở giữa suối, quay chậm, kêu cót két, những ống nứa múc nước đổ vào máng. Dưới chân cọn nước xoáy thành vòng, bọt trắng.

Tôi đi ngược bờ suối lên phía đầu bản. Tôi muốn tìm bãi đá.

Suối uốn một khúc gắt. Ở khúc uốn ấy là một rừng nứa dày, thân nứa mọc sát nhau như vách, lá rủ xuống mặt nước. Qua khỏi rừng nứa thì gặp bãi đá, một bãi đá cuội trắng xoá, bằng phẳng, ăn ra lòng suối.

Tôi đứng lên bãi đá. Tôi nhìn về phía cọn nước.

Không thấy.

Rừng nứa che kín. Tôi nghe tiếng cọn kêu cót két ở xa, nhưng không thấy cái cọn, không thấy nước dưới chân cọn, không thấy gì ngoài một bức vách xanh. Tôi đi ra tận mép bãi đá, nước suối lạnh ngập mắt cá. Vẫn không thấy. Ban ngày còn không thấy, ban đêm thì làm sao trông rõ mặt một người.

Tôi đứng đó lâu, nước chảy qua chân. Cổ tay trái tôi buốt lên một cơn, như có ai bóp.

* * *

Nhà anh Lâm ở cuối bản, một cái nhà sàn thấp, cột đã mục chân. Người ra đón tôi là một bà chừng năm mươi, lưng hơi còng, mặc váy Mường đen, khăn quấn tóc. Bà là chị gái anh Lâm. Bà tên Lim.

Tôi nói tôi làm ở toà án huyện. Mặt bà sầm lại. Tôi nói ngay là tôi không đến vì việc công. Tôi chỉ muốn thắp cho anh Lâm nén hương.

Bà Lim nhìn tôi rất lâu rồi mới cho lên nhà.

Bàn thờ anh Lâm là một tấm ván gác trên vách, không có ảnh. Hồi ấy anh chưa chụp ảnh bao giờ, bà bảo. Trên ván chỉ có một bát hương, một cái áo cánh nâu gấp vuông, và một lưỡi cưa xẻ gỗ dài, gỉ đỏ, dựng nghiêng vào vách. Tôi thắp hương. Khói bay thẳng, rồi đến ngang cái áo thì dạt sang một bên.

Bà Lim ngồi bên bếp lửa, rót cho tôi bát nước chè xanh.

"Nó oan. Cả bản biết nó oan. Mà nỏ ai nói."

Tôi hỏi vì sao không ai nói. Bà Lim cời than.

"Thằng Sính chết thì cả bản mừng. Mừng mà nỏ dám nói ra. Nó nắm nợ cả bản. Con gái bản nì đứa mô cũng phải tránh nó."

Bà không nói thêm về ông Sính. Tôi hỏi về người làm chứng. Bà Lim đặt cái que cời xuống.

"Tên nó tau nỏ nói ra mồm. Nói ra là bẩn mồm tau."

Rồi bà nói, giọng thấp xuống, gần như với cái bếp:

"Thằng Lâm thương nó. Thương từ hồi hai đứa còn đi chăn trâu. Nó có đứa con gái, bố đứa nhỏ là ai nỏ ai biết, thằng Lâm vẫn thương. Thằng Lâm còn đẽo cho đứa nhỏ con cá gỗ, đeo chung với chùm đồng hào. Rứa mà nó lên đứng trước toà, nó nói nó trông thấy thằng Lâm rửa dao."

"Hôm lên huyện khai, thằng Khiêm dắt nó đi. Cháu ông Sính, hồi nớ làm công an xã. Hắn đi sát một bên, tay nỏ rời cái dao quắm đeo hông."

"Xử xong, mẹ con nó dắt đứa nhỏ đi khỏi bản ngay trong đêm. Đi mô nỏ ai biết."

* * *

Tôi xin phép về. Lúc tôi đứng dậy, bà Lim cũng đứng dậy, đi theo ra tận đầu cầu thang. Bà nhìn tôi. Không phải cái nhìn tiễn khách.

"Mi người bản mô?"

Tôi nói bản Chiềng Lau, bên kia huyện.

Bà Lim đưa tay lên. Tôi tưởng bà định chạm vào mặt tôi. Tay bà dừng giữa chừng, rồi hạ xuống.

"Mắt mi..."

Bà không nói hết câu. Bà quay vào nhà, kéo tấm phên che cửa.

* * *

Về đến thị trấn thì trời đã tối. Tôi trả tiền xe ôm, đi bộ vào cổng toà. Ông Thể đứng đợi tôi ở cửa chòi, đèn chưa bật.

"Mẹ mi lên."

Tôi đứng sững. Mười tám năm, tôi chưa thấy mẹ lên thị trấn lần nào.

"Lên từ trưa. Hỏi mi. Tau nói mi đi vắng. Mẹ mi nỏ chịu vô chòi, nỏ chịu vô phòng mi ngồi chờ. Đứng ở ngoài cổng từ trưa đến chập tối, nhìn mãi về phía dãy kho. Rồi đi bộ về."

Tôi hỏi mẹ có nhắn gì không. Ông Thể lắc đầu. Ông nhìn ra cổng, chỗ mẹ tôi đã đứng cả buổi chiều.

"Tau trông mẹ mi quen quen."