Chương 8: Con dốc sạt lở

Gần sáng thì trời đổ mưa. Mưa rừng tháng Mười, không sấm, không gió, cứ thế trút xuống như ai dốc ngược một cái chum. Nước chảy ào ào trên mái ngói máng, tràn xuống gầm sàn. Dưới khe, tiếng nước gầm lên đục ngầu.

Mưa đến trưa mới ngớt. Anh Thượng chạy sang báo tin. Con dốc đất đỏ ra đường xã sạt một quãng dài hơn trăm mét, cả một sườn đồi trôi xuống lấp kín mặt đường. Xe máy không qua được. Người đi bộ cũng phải trèo qua bùn ngập đến đùi. Cái cầu treo qua sông Gâm thì nước đã lên gần chạm ván.

Mẹ nghe xong không nói gì. Mẹ quay vào buồng, lấy cái gùi, xếp vào đó quần áo của tôi, gói xôi, bọc lá ngải. Mẹ bảo anh Thượng, cõng cũng được, dìu cũng được, đưa con bé qua được quãng sạt thì mẹ trả công gấp đôi.

Anh Thượng nhìn bụng tôi rồi nhìn mẹ. Anh bảo để anh gọi thêm hai người.

* * *

Chúng tôi đi lúc đầu giờ chiều. Mẹ, anh Thượng, hai thanh niên con bác Nhình, và tôi. Đường lầy đến mắt cá. Đến chân con dốc thì tôi đã thở không ra hơi. Phía trên, cái vệt đất đỏ sạt xuống trông như một vết thương lớn trên sườn núi, rễ cây trơ ra, nước vẫn rỉ thành từng dòng.

Hai thanh niên đi trước dò đường. Anh Thượng dìu tôi. Mẹ đi sau cùng. Tôi bước được chục bước lên quãng bùn thì cái lạnh quay lại.

Lần này nó không bắt đầu từ bụng. Nó bắt đầu từ cổ chân trái, chỗ vòng sẹo. Như có một sợi dây buộc ở đó, ướt và chắc, đầu kia chìm xuống tận khe Nặm Đăm. Mỗi bước tôi lên dốc, sợi dây lại căng thêm. Tôi nghe lại tiếng nước khe, rõ mồn một, giữa tiếng mưa rỉ rả.

Rồi tôi thấy một luồng nóng giữa hai đùi.

Tôi cúi xuống. Máu. Đỏ tươi, loang ra ống quần, nhỏ xuống bùn.

Tôi không nhớ mình kêu lên hay không. Tôi chỉ nhớ mẹ lao lên, ôm lấy tôi, và anh Thượng bế xốc tôi lên quay đầu chạy xuống. Đến chân dốc, máu ngừng. Sợi dây ở cổ chân chùng lại. Cái lạnh rút về đâu đó trong ngực, nằm im.

Tối ấy cô y tá thôn sang khám. Cô bảo động thai, phải nằm yên, không được đi lại, không được mang nặng. Cô hỏi sao lại để người có mang leo dốc sạt. Mẹ không đáp. Mẹ ngồi cạnh tôi, nắm tay tôi, cả buổi không nói một câu.

Lúc cô y tá về, tôi nói với mẹ, nó không cho con mang đứa bé đi đâu. Mẹ gật đầu. Mẹ biết từ hôm tôi ngã ở đầu cầu treo.

Đêm ấy tiếng mõ không lên. Tôi nằm nghe đến sáng, chỉ có tiếng nước lũ. Có lẽ nó biết tôi không đi đâu được nữa.

* * *

Sáng hôm sau mẹ đi xem chỗ sạt. Tôi nằm một mình. Đến gần trưa thì có tiếng người gọi cửa. Không phải gọi tên, chỉ gõ ba tiếng vào cột. Tôi vịn vách ra mở. Đứng dưới chân cầu thang là thằng cháu nội bà Then Lự, cõng bà trên lưng.

Bà bảo cháu đặt bà ngồi ở bậc cầu thang thứ tư. Chân bà bó nẹp tre. Bà nhìn tôi rồi nhìn bậc thang bà đang ngồi. Bà sờ tay lên mặt gỗ, đúng chỗ những dấu chân nhỏ đã dừng đêm đầu tiên.

"Mẹ mày... chưa nói à."

Tôi lắc đầu. Bà Then thở dài.

Bà kể, không nhìn tôi, nhìn ra phía khe. Năm bà ngoài bốn mươi tuổi, trong bản có một đứa trẻ bị cái dưới khe đón đi. Một đêm mưa, sau canh ba. Đứa trẻ ấy chưa biết nói sõi. Mẹ nó tỉnh dậy không thấy con, chạy ra ngõ gọi tên con, gọi to lắm, cả bản nghe. Đứa trẻ thưa. Sáng ra người ta thấy nó đứng dưới khe, nước ngập đến ngực, vẫn sống.

Tôi hỏi, rồi sao nữa. Bà Then lắc đầu.

"Thề rồi. Cả bản thề rồi. Tên đứa ấy... tao không nói được."

Bà bảo tôi một điều thay vào đó. Cái dưới khe không biết quên. Một cái tên nó nghe thấy sau canh ba thì nó giữ mãi. Nó chỉ thôi đi tìm khi nó tin cái tên ấy đã chết, đã có mộ, có người khóc. Hai mươi mấy năm nay nó không lên ngõ nhà tôi. Không phải vì nó quên.

"Mày thưa. Là mày bảo nó, cái tên ấy chưa chết."

Tôi ngồi lặng đi. Tôi hỏi bà, cái tên ấy có mộ ở đâu. Bà Then không trả lời. Bà chỉ ngẩng mặt lên, nhìn qua mái nhà tôi, về phía sau. Phía đồi vầu.

Rồi bà gọi cháu cõng về. Đến cổng, bà bảo cháu dừng lại, ngoảnh lại nói với tôi một câu.

"Lên đó đi. Trước tối. Đừng cho mẹ mày biết."

* * *

Mẹ về lúc xế chiều, ướt sũng, bảo phải ba bốn ngày nữa mới thông đường. Mẹ nấu cơm. Tôi nằm nhìn mẹ, thấy mẹ cứ ngước nhìn trời qua khung cửa, đếm từng khắc ánh sáng.

Lúc mẹ xuống gầm sàn cho lợn ăn, tôi lấy con dao quắm dưới gối, khoác áo, đi ra cửa sau.

Đồi vầu sau mưa trơn như mỡ. Tôi đi chậm, vịn vào từng gốc vầu, chân trái lê đi như có ai níu. Gió từ khe thổi ngược lên, mang theo mùi bùn và mùi lá mục. Trời xám dần. Rừng vầu sau mưa không kẽo kẹt nữa. Cây nào cũng đứng im, chỉ có nước nhỏ giọt từ ngọn xuống gáy tôi.

Lên đến gốc vầu già thì tôi dừng lại.

Nấm mộ nhỏ đã sụt. Mưa đêm qua đã khoét một cái hố ở giữa, sâu hoắm, nước còn đọng. Từ miệng hố, một vệt bùn kéo dài xuống sườn đồi, thẳng về phía khe, như có thứ gì đã bò ra từ đó và trườn xuống dưới nước.

Hòn đá xanh khắc chữ "Thoan" đã lăn ra một bên, nằm úp mặt xuống đất.