Chương 4: Hàng đinh trên bậc cửa

Tôi không đẩy cánh cửa đó. Tôi lùi lại, đi thẳng về dãy B, tay còn dính muội than. Con Vện chạy trước tôi, đuôi cụp.

Tới trưa tôi mới kể cho cô Ba Thu nghe chuyện vệt khói. Cô ngồi ghi sổ, nghe xong thì gác bút.

"Công nhân cạo mủ đó cậu. Mấy đứa ở nông trường hay trốn mưa trong dãy C, nấu mì gói, nấu cơm. Có lần tôi bắt gặp hai đứa ngủ trong đó, la một trận."

Nghe vậy tôi thấy nhẹ người. Công nhân cạo mủ đi rừng từ ba giờ sáng, đèn đội đầu lập lòe giữa hàng cây, chuyện họ ghé dãy C trốn mưa nghe rất hợp lý. Nhưng lối mòn tôi thấy sau cửa sau quá nhỏ, quá gọn. Và tôi chưa thấy người cạo mủ nào trả tiền cho một cuộn băng bằng tờ bạc năm bảy sáu.

Thứ Sáu, chú Thạch lên. Chú là bác sĩ phụ trách khu, ở dưới Trung tâm Y tế huyện, mỗi tuần lên hai buổi, chạy chiếc Dream lùn bám đầy bùn đỏ. Chú ngoài năm mươi, tóc hoa râm, nói giọng Bắc pha Nam vì vô đây từ hồi giải phóng. Nghe tôi kể, chú không cười, cũng không tin.

"Ai lấy thì lấy, cậu ghi sổ cho đủ. Thiếu thì tôi ký bù. Còn dãy C thì đóng lại, kẻo có đứa nào đốt lửa cháy cả khu."

Chiều đó tôi với chú Thạch vác cây búa, mấy tấm ván cũ, ra đóng cửa sau dãy C. Chú đi trước, giẫm cỏ rạp. Tới bậc cửa, chú cúi nhìn nhúm tro, nhìn vệt khói trên mái tôn, rồi nhìn lối mòn chạy vào rừng.

"Ăn ở đây lâu rồi đấy," chú nói, giọng Bắc. Rồi chú không nói gì thêm.

Chú không vô trong. Chú bảo trong tối, rắn, mà đóng cửa rồi thì ai trong đó cũng tự biết đường ra cửa sổ. Hai chú cháu đóng ba tấm ván chéo qua hai cánh cửa, mỗi tấm sáu cây đinh. Tiếng búa vang vào rừng cao su, dội lại mấy lần.

Lúc đóng tới cây đinh cuối, tôi nghe sau lưng có tiếng bước. Tôi quay lại. Bà Hai Lành đứng ở mép bãi cỏ, chống gậy, nhìn hai chú cháu. Gió thổi tóc bạc của bà dựng lên. Bà không nói gì. Đứng một lúc, bà quay về.

Đêm đó tôi vẫn đặt một cuộn băng lên bậu cửa sổ. Tôi không biết vì sao. Có lẽ vì đã đặt hai đêm rồi, bỏ ngang thì thấy như mình nuốt lời.

Gần sáng, dế im. Mùi dầu dừa. Cái bóng lại hiện lên trên tấm kính mờ, đứng lâu hơn mọi lần, bàn tay úp lên kính. Tiếng thì thào lần này không cám ơn.

"Cậu ơi... cửa đóng rồi..."

Rồi một tiếng thở dài rất nhẹ, không giống tiếng gió.

Sáng ra trên bậu cửa có ba tờ tiền. Hai tờ năm hào, một tờ năm đồng màu tím, vẫn gấp tam giác, góc miết thẳng. Ba tờ, nhiều hơn mọi lần. Tôi cầm lên, chúng ẩm như vừa nằm trong túi áo người đi mưa.

Tôi chạy ra dãy C. Cỏ còn ướt sương, ống quần tôi sũng tới gối.

Ba tấm ván đã bị gỡ ra, dựng nghiêng vô vách tường bên cạnh, xếp ngay ngắn. Mười tám cây đinh nằm trên bậc cửa, xếp thành một hàng thẳng tắp, đầu đinh quay cùng một phía. Có cây đã bị cong khi nhổ, được ai đó gõ cho thẳng lại.

Hai cánh cửa gỗ khép hờ như chưa từng bị đóng.

Tôi đứng nhìn hàng đinh đó rất lâu. Người nào phá cửa để vào trốn mưa sẽ không xếp đinh như vậy. Người đó cẩn thận như người làm đồ gỗ, như người không muốn ai phải dọn giùm mình.

Tôi không kể chuyện hàng đinh cho chú Thạch. Chú đã về huyện từ chiều hôm qua. Tôi kể cho cô Ba Thu. Cô ra coi, đứng lặng một lúc, rồi làm dấu thánh giá. Cô không nói gì nữa về công nhân cạo mủ.

Trưa hôm đó, lúc chia cơm, bà Hai Lành đứng chờ tới cuối hàng. Bà đưa cái cà mèn nhôm cho tôi, nói nhỏ.

"Cậu cho tui thêm một vá cơm. Cho con gà."

Tôi múc cho bà. Bà gật đầu cám ơn, ôm cà mèn đi về phòng. Bà Năm Huệ đứng sau lưng tôi, chờ bà Hai đi khuất mới chép miệng.

"Gà nào? Bả có nuôi con gà nào đâu. Mấy năm nay bữa nào cũng xin thêm, ăn không hết đem đổ đâu không biết."

Tôi hỏi bà Năm từ hồi nào. Bà Năm nhíu mày nhớ.

"Từ hồi tui vô đây, chín mốt. Hồi trước bả còn đi được, chiều nào cũng ôm cà mèn ra sau đồi, nói đi thăm mộ. Giờ chân yếu rồi, đi tới đâu."

Chiều đó tôi để ý bà Hai Lành. Bà ngồi trên hiên dãy A tới lúc trời chạng vạng, cà mèn trên đùi. Lúc mọi người vô nhà tắm rửa, bà đứng dậy, chống gậy đi rất chậm ra sau dãy B, lần theo vách tường, tới chỗ bãi cỏ tiếp giáp với dãy C. Bà đặt cái cà mèn lên một gốc cao su gãy ngang, rồi quay về, không nhìn lại.

Tôi đứng sau khung cửa sổ phòng trực, nhìn qua khe ván. Trời tối dần. Cái cà mèn nhôm dưới gốc cao su sáng lên một chấm nhỏ trong ánh hoàng hôn.

Lúc máy phát nổ lên, đèn bóng tròn bật sáng khắp khu, tôi nhìn lại gốc cao su gãy. Cái cà mèn đã không còn ở đó.