Chương 9: Lời ông thợ nề

Sáng hôm sau tôi nhớ ra lời hứa ấy. Tôi nhớ nó trong lúc đang múc nước rửa mặt, nhớ nguyên cả cái hầm chữ A, ngọn đèn dầu, cái cười che miệng của chị Mận.

"Mà em có làm sao, chị nuôi thằng Khôi hộ em nhé."

Mẹ đã cốc vào trán chị, bắt chị nhổ ba bãi nước bọt. Mẹ không gật. Nhưng mẹ cũng không từ chối.

Tôi đứng bên bể nước, tay cầm cái gáo, nghĩ ra một câu chuyện. Con chị Mận còn sống. Tôi đã nghe nó khóc dưới cái hố, đã thấy ông Bảy bế nó chạy về phía trạm. Đêm ấy mẹ cũng ở trạm. Mẹ vừa đẻ em Khôi, mẹ yếu, mẹ không thể nuôi thêm một đứa nữa.

Người ta đưa con chị Mận đi đâu đó, một cái trại, một nhà ai đó. Mẹ biết mà không giữ lời. Chị Mận về đòi.

Câu chuyện ấy làm tôi giận mẹ. Rồi tôi thấy xấu hổ vì đã giận. Rồi tôi lại giận. Tôi quyết định đi tìm ông Bảy.

Ông Bảy đang dọn đống gạch bên kia ngõ, chỗ dãy nhà cũ. Tổ dân phố giao cho ông xếp lại gạch còn dùng được, gạch nào nguyên để một đống, gạch vỡ để một đống. Ông làm một mình, đội cái mũ sắt méo, tay quấn giẻ. Cạnh ông có một cái chai rượu ngô nút bằng lá chuối khô.

Tôi đứng nhìn ông làm một lúc. Rồi tôi hỏi thẳng đêm hai mươi sáu ông đào chị Mận lên thế nào.

Ông Bảy dừng tay. Ông ngồi xuống một đống gạch, mở nút chai, tu một ngụm. Ông không đuổi tôi đi như tôi tưởng.

"Cháu hỏi làm gì."

"Đêm nào chị ấy cũng đến nhà cháu, ông ạ."

Ông nhìn tôi lâu lắm. Tôi nghĩ ông sẽ cười, hay mắng tôi nói nhảm. Ông không làm gì cả. Ông lại tu một ngụm, lau miệng bằng mu bàn tay đen nhẻm.

"Ông đoán thế."

Rồi ông kể. Ông kể chậm, cứ hai ba câu lại dừng, nhìn xuống cái hố ngay chân ông, giờ đã lấp gần hết.

"Hầm ấy sập cửa. Nước ống vỡ chảy vào, khói chui xuống theo. Ông bới được cái lỗ, thò đèn pin xuống, nước ngập đến ngực người ngồi. Bà Cả Nhỡ ngồi một bên, gục rồi. Con Mận ngồi tựa vách bên kia."

Ông ngừng, xoay xoay cái chai trong tay.

"Nó giơ hai tay lên cao. Giơ thẳng lên trên đầu, khỏi mặt nước. Trên tay nó là đứa bé, quấn tã. Nó chết rồi mà hai tay vẫn giơ, cứng đơ, ông phải bẻ từng ngón mới lấy được đứa bé ra."

Tôi nghe tim mình đập trong tai.

"Bà Cả đỡ cho nó trong hầm đấy, cháu ạ. Lúc bom đang rơi. Dây rốn đứa bé bà buộc bằng chỉ, chỉ trắng, thắt nút cẩn thận lắm. Ông nhìn thấy cái cuộn chỉ còn nắm trong tay con Mận. Cái cuộn có lõi gỗ."

Cuộn chỉ của mẹ tôi. Cuộn chỉ đã trở về trên bậc cửa nhà tôi, ướt và đen muội.

"Đứa bé còn sống, ông ạ? Cháu nghe nó khóc."

"Còn. Khóc khỏe lắm. Ông ôm nó chạy ra trạm. Ông chạy như thằng điên."

"Rồi nó đâu ạ? Người ta đưa nó đi đâu?"

Ông Bảy nhìn tôi. Ông có đôi mắt đỏ kè vì khói và vì rượu. Ông nhìn tôi như đang cân nhắc một cái gì nặng lắm.

"Ông giao nó cho người cần nó nhất đêm ấy."

"Ai hả ông?"

Ông đứng dậy, nút chai rượu lại, cầm lên một viên gạch.

"Cháu về hỏi mẹ cháu."

Ông quay lưng lại, xếp viên gạch vào đống. Tôi đứng đó hỏi thêm mấy câu. Ông không trả lời câu nào nữa.

Tôi về nhà. Mẹ đang xếp đồ vào một cái bao tải và một cái làn cói. Quần áo, chăn, tã, xoong nồi, cái hộp bánh quy sắt. Mẹ bảo tổ dân phố vận động ai còn ở lại thì đi sơ tán tiếp, chưa biết còn đánh nữa không. Mẹ bảo mai mẹ con mình về Thanh Oai với bà ngoại, với thằng Tùng.

Tôi định hỏi mẹ câu ông Bảy dặn. Tôi mở miệng mà không hỏi được. Mẹ trông già đi mười tuổi chỉ trong mấy ngày. Mắt mẹ trũng sâu, môi nứt nẻ, tóc mai có mấy sợi bạc tôi chưa từng thấy.

Trong đống đồ có một thứ mẹ không cho tôi chạm vào. Một cái hũ sành nhỏ, nắp đậy kín, quấn mấy lớp vải trắng, buộc lạt. Mẹ đặt nó vào đáy làn cói, chèn chăn xung quanh, rồi đặt cái hộp bánh quy lên trên. Tôi hỏi trong hũ có gì. Mẹ bảo mắm tép, mang về cho bà.

Nhà tôi không có mắm tép. Cả tháng Chạp ấy nhà tôi chỉ ăn rau muống luộc với muối vừng.

Đêm ấy không có tiếng gõ. Không có mùi khói. Mẹ ngủ một mạch, lần đầu tiên từ đêm hai mươi sáu. Em Khôi cũng ngủ. Chỉ có tôi nằm thức, nghe gió lùa qua mấy tấm cót ép trên mái.

Sáng ra, tôi mở cửa.

Trên bậc cửa không có cuộn chỉ nào. Có một cái tã. Một cái tã trắng cắt từ áo may ô cũ, gấp vuông vắn, sũng nước, mùi khói. Mép tã khâu viền bằng chỉ trắng, mũi khâu nhỏ, đều, cứ hết một đường lại có một cục nút ba lớp.

Ở góc tã có chữ thêu chỉ đỏ. Mới được một nét sổ dọc, với một nét xiên chéo lên trên. Nét xiên chéo xuống dưới thì chưa có.

Tôi thò tay vào túi áo bông, lấy ra mẩu vải cháy dở. Cái que chéo màu đỏ trên đó nằm vừa khít vào chỗ còn thiếu.