Chương 5: Cái tráp sơn then

Sau hôm đào mộ, tôi bắt đầu để ý những thứ trước giờ tôi không để ý.

Anh Toàn không ra hiệu sửa xe nữa. Anh mở cửa hiệu lúc sáng, ngồi đấy hút thuốc, ai đẩy xe đến thì bảo hôm nay mệt, mai quay lại. Bữa cơm anh ăn vài miếng rồi buông đũa. Tối anh không đi xem bóng, Euro hết rồi, nhưng anh cũng không ở nhà. Anh ra đê ngồi, có hôm đến khuya mới về.

Khi anh về, tôi giả vờ ngủ. Tôi nghe anh đi một vòng quanh nhà, mở cửa sau, đứng ở sân sau rất lâu. Tôi không biết anh đứng nhìn gì. Từ chỗ ấy chỉ nhìn được ra cái ao.

* * *

Một buổi trưa Chủ nhật, anh Toàn đi ăn cỗ bên họ ngoại, tôi ở nhà một mình với Bống. Tôi vào buồng mẹ, mở cái hòm tôn, lấy cái tráp sơn then ra.

Tôi không định làm thế. Tôi chỉ định lau ban thờ, tìm cái khăn đỏ phủ bát hương mà mẹ cất đâu đó. Nhưng cái tráp nằm ngay dưới chồng quần áo, và tôi nhớ đến sợi dây chun không còn trên cổ tay mẹ.

Cái tráp bằng gỗ mít, dài hơn gang tay, nắp sơn then đen bóng, góc nắp vẽ một cành mai đã bong gần hết. Cái khoá đồng bé tí vẫn khoá, chắc chắn, không một vết xước. Chìa thì đã theo sợi dây chun đi đâu mất.

Tôi ngồi nhìn cái tráp một lúc lâu. Rồi tôi xuống bếp lấy con dao phay, lách mũi dao vào khe mấu khoá mà bẩy. Gỗ mít cứng. Tôi bẩy ba lần, mấu khoá mới bật ra, hai cái đinh cong queo, vết gỗ toác trắng hếu. Tôi biết anh Toàn mà thấy thì tôi không giải thích được.

Tôi mở nắp. Bên trong lót giấy báo cũ. Có một gói vải đỏ, mở ra là hai chỉ vàng và cái nhẫn cưới của bố chồng. Có giấy khai sinh của anh Toàn và cô Huệ, giấy chứng tử của bố chồng, cái thẻ cử tri, một xấp giấy biên lai thuế đất cột dây chun.

Không có sổ đỏ.

Cái khoá còn nguyên đến lúc tôi bẩy. Ai lấy sổ đỏ ra thì người ấy mở bằng chìa, rồi khoá lại cẩn thận.

Tôi biết mẹ có sổ đỏ. Năm ngoái xã cấp đợt mới, mẹ đi nhận về, giơ cho cả nhà xem cái bìa đỏ in quốc huy, rồi cất vào tráp. Mảnh đất ấy là đất ở của cả nhà cộng với cái vườn, cái ao. Mẹ đứng tên một mình. Mẹ nói câu ấy trong bữa cơm, tôi còn nhớ, vì mẹ nói mà nhìn anh Toàn:

"Đất này tôi giữ cho cái Bống. Tôi còn sống thì chưa ai đụng vào được."

* * *

Chiều anh Toàn về, tôi hỏi. Tôi không nói chuyện cái mấu khoá. Tôi chỉ hỏi anh có biết sổ đỏ nhà mình u cất đâu không.

Anh đang dắt xe vào sân. Anh dừng lại, dựng chân chống, không quay lại.

"U gửi cái Huệ rồi. Từ trước Tết."

Tôi gọi điện cho cô Huệ ngay tối ấy, bằng cái điện thoại Nokia đập đá anh mua cho tôi. Cô Huệ bảo không. Mẹ chưa bao giờ gửi cô cái gì. Cô hỏi sao chị hỏi. Tôi bảo thôi không có gì, chắc chị nhầm, rồi cúp máy. Tôi đứng ở góc sân, nhìn anh qua cửa sổ. Anh đang ngồi trên phản, quay lưng ra, cái lưng gù xuống.

Tôi không hỏi lại anh. Bảy năm làm vợ, tôi biết anh nói dối thì mắt anh thế nào. Nhưng đêm ấy tôi không cần nhìn mắt anh. Tôi chỉ cần nhớ lại cái người đi xe Dream đỏ: giấy tờ em giữ rồi, nhưng chưa đủ.

* * *

Đêm ấy mẹ về. Tôi lại đứng ở sân sau, cái ao trở lại chỗ cũ, buồng tôi khô ráo.

Nhưng mẹ không đứng mép ao. Mẹ đứng giữa ao. Nước ngập đến ngực bà, bèo tấm bám đầy hai vai. Trăng hôm ấy nhạt, bị mây che, ánh sáng xám như nước vo gạo.

Bà không chỉ ngay. Bà giơ tay trái lên trước, cao quá đầu, xoay cổ tay về phía tôi. Như muốn cho tôi xem. Trên cổ tay bà là cái vệt hằn trắng của sợi dây chun. Và quanh vệt hằn ấy, lần đầu tôi thấy, là mấy vết bầm. Bốn vết, tím đen, xếp thành hàng. Dấu ngón tay.

Rồi bà mới chỉ. Tay phải, ngón trỏ, qua vai tôi.

Cái bóng sau lưng tôi đêm ấy có màu. Tôi vẫn không quay đầu được, nhưng ở rìa mắt trái, tôi thấy một mảng đỏ. Đỏ chói, đỏ như vải ni lông, đỏ như cái áo người ta bán ở chợ huyện cho đàn ông mặc đi xem bóng. Trên mảng đỏ ấy có một nét số in màu vàng, tôi chỉ thấy được một nửa, một cái vòng cong.

Tôi tỉnh dậy không hét. Tôi nằm im, nghe tim đập ở cổ.

* * *

Sáng ra, tôi đi tìm cái áo đỏ số chín của anh Toàn.

Không có trong tủ. Không có trên dây phơi. Không có trong chậu quần áo bẩn. Tôi lục cả cái hòm tôn của mẹ, cả gầm giường. Không có.

Chiều ấy tôi ra sau vườn hái rau. Ở cuối vườn, chỗ đống rơm mục người ta vẫn đốt lá khô, còn một nhúm tro chưa nguội hẳn. Tôi lấy que gạt. Trong tro lẫn mấy mảnh vải ni lông cháy quăn, đỏ, co lại như da gà nướng. Một mảnh còn nguyên một nét số in màu vàng.

Cái vòng cong của số chín.