Chương 8: Xe đất lấp ao

Ba hôm sau, cái xe công nông đầu tiên chở đất về.

Đất lấy ngoài bãi sông, đất phù sa màu nâu đỏ, người ta xúc đổ thành từng đống ở bờ ao. Rồi hai thanh niên thuê trong xóm cầm xẻng đẩy đất xuống nước. Mỗi xẻng đất rơi xuống, mặt ao lại sủi lên một đám bọt vàng, bốc mùi bùn, mùi gì đó chua chua như rau muống ngâm lâu ngày.

Bà Nhỡ nhà bên đứng ở bờ rào nhìn sang, miệng nhai trầu, rồi gọi tôi ra. Bà là bạn mẹ chồng tôi từ hồi hai người cùng đi cấy thuê.

"Lấp ao đấy à? Ao nhà người ta là cái mắt cái mũi của nhà, lấp là mù. Người chết dưới ấy chưa đủ trăm ngày, lấp vào thì người ta nằm đâu?"

Tôi bảo nhà cháu lấp cho con bé khỏi ra nghịch. Bà Nhỡ nhổ bã trầu xuống gốc rào, đỏ quạch.

"Con bé thì có bao giờ ra ao. Bà Thoa giữ nó như giữ vàng. Thằng Toàn nhà chị nó lấp là vì nó, chứ vì gì."

Bà nói xong thì quay vào, không cho tôi hỏi thêm câu nào.

* * *

Anh Toàn đứng trên bờ suốt ngày, chỉ chỗ cho người ta đổ. Anh bắt đổ từ góc bụi tre trước. Góc ấy lấp đầy trước tiên, bụi tre bị vùi gần nửa gốc, những cành gai rủ xuống giờ cắm thẳng vào đất mới. Rồi mới đến giữa ao. Cầu ao thì anh bảo để lại cuối cùng.

Chiều ấy anh nhờ tôi ra hiệu lấy hộ cái cờ lê mười bốn để siết lại bánh xe công nông bị lỏng. Hiệu sửa xe đóng cửa đã mấy ngày, trong tối và nóng, mùi xăng nhớt đặc sệt. Tôi bật bóng đèn, lục cái hộp dụng cụ bằng tôn của anh.

Dưới đáy hộp, dưới mấy cái cờ lê và giẻ lau, có một tờ giấy gấp tư, dính dầu loang lổ.

Tôi mở ra. Một tờ biên nhận viết tay, giấy kẻ ô học trò, có con dấu tròn của một hiệu cầm đồ ngoài thị trấn Lương Bằng. Bên nhận cầm là một cái tên tôi không biết. Bên cầm là Nguyễn Văn Toàn. Tài sản: một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đứng tên Lê Thị Thoa. Số tiền viết bằng số và bằng chữ. Tôi đọc hai lần mới tin con số ấy.

Ngày viết biên nhận là hai ngày sau khi mẹ mất.

Hôm ấy đám ma đang làm. Hôm ấy nhà tôi đầy người, rạp bạt căng ngoài ngõ, kèn trống từ sáng. Tôi nhớ ra, buổi chiều hôm ấy anh Toàn có đi đâu một lúc. Anh bảo hết vải trắng, đi chợ huyện mua thêm khăn tang. Anh về với một bọc vải trắng. Tôi đã cảm ơn anh, vì anh lo chu đáo quá.

Tôi gấp tờ giấy lại như cũ, để lại đúng chỗ. Tôi cầm cái cờ lê ra đưa anh. Anh cầm lấy, nhìn tay tôi, nhìn mặt tôi.

"Sao tay em đen thế?"

Tôi nhìn xuống. Ngón tay tôi dính dầu nhớt từ tờ giấy. Tôi bảo em lục hộp đồ của anh mà. Anh gật, quay đi siết bánh xe. Tôi không biết anh có tin không.

* * *

Đêm ấy giấc mơ không còn nước.

Tôi đứng ở chỗ cầu ao. Trước mặt không phải mặt ao mà là một bãi đất nâu đỏ, lổn nhổn, lún xuống từng chỗ như bãi bùn khi nước rút. Không trăng, không đèn. Ánh sáng là ánh đỏ đục, như trời trước cơn giông.

Mẹ ở giữa bãi đất. Bà bị vùi đến ngực. Đất phủ lên vai bà, lên tóc bà, lấp vào miệng bà. Bà mở miệng ra thì đất ở trong rơi xuống từng cục. Bà không nói được. Bà không kêu lạnh được nữa.

Tay bà vẫn giơ lên. Nhưng lần này bà không chỉ ra sau lưng tôi. Ngón tay bà quay đi, chậm rãi, run rẩy, như cái kim la bàn bị lệch. Nó chỉ sang trái. Sang phía nhà. Sang cái cửa sổ buồng tôi, nơi cái Bống đang nằm ngủ.

* * *

Tôi tỉnh dậy. Tôi với tay sang bên cạnh. Chỗ Bống nằm trống trơn, chiếu còn ấm.

Anh Toàn cũng không có trên giường.

Tôi chạy ra. Cửa sau mở. Tôi chạy qua sân, qua bếp, ra chỗ cái ao đã lấp được hơn nửa. Trời gần sáng, mờ mờ. Đất mới đổ ẩm và mềm, in đầy dấu chân người làm.

Cái Bống đứng giữa bãi đất mới. Chân trần lún đến mắt cá. Nó mặc bộ quần áo ngủ in hoa, tóc vẫn hai bím đỏ tôi tết hôm qua. Nó đứng im, mắt mở, mặt hướng về phía tôi.

Anh Toàn đứng trên bờ, cách nó vài bước, đèn pin trong tay. Anh không xuống bế con. Anh đứng như trời trồng.

Tôi lao xuống, đất lún đến bắp chân. Tôi ôm lấy con. Người nó lạnh toát, quần áo ướt đẫm như vừa ngâm nước, mà đất dưới chân nó khô.

Tôi bế nó lên. Nó không khóc. Nó giơ một tay lên, ngón trỏ chỉ qua vai tôi, ra sau lưng tôi, đúng như cách mẹ chồng tôi vẫn chỉ.

Sau lưng tôi lúc ấy chỉ có một người.