Chương 9: Hộp đạn của ông nội

Tối đó, nhà văn hoá thôn Đình Phú chỉ còn một bóng đèn sáng ở hiên, các bóng trong nhà tắt bớt cho trẻ con ngủ. Sáu chục người nằm la liệt trên chiếu, trên ván, trên bàn ghế xếp lại. Tiếng ngáy, tiếng trẻ con mớ, tiếng mưa trên mái ngói đều đều như một bài hát ru.

Tôi với Mạnh ngồi ngoài hiên, lưng tựa tường. Bà Lài đã ngủ ở góc trong, con gà tía ngủ trong cái giỏ tre đặt cạnh đầu bà. Trên hiên chỉ có chúng tôi, mấy cái can dầu rỗng và cái hộp đạn xanh rêu Mạnh vừa ôm từ ca nô lên.

Anh mở khoá, lấy ra cái gói nilon dẹt, gỡ từng lớp. Bên trong là một tấm ảnh đen trắng cỡ bằng bàn tay, mép đã ố vàng, được ép trong một miếng nhựa trong.

Trong ảnh là một chiếc ghe nan giữa một vùng nước mênh mông, xa xa thấp thoáng ngọn tre. Trên ghe có một cô gái mặc áo dài sẫm màu, đầu đội khăn vấn, ngồi thẳng lưng, hai tay ôm một bó hoa gì đó. Đằng sau cô, một chàng trai mặc áo sơ mi trắng, quần xắn tới gối, cầm mái chèo, cười toe toét.

"Ông bà nội tui. Cưới tháng Mười năm sáu tư. Nác lên, đường ngập hết, ông chèo ghe qua đồng rước bà."

Tôi cầm tấm ảnh, nghiêng về phía bóng đèn. Cô dâu trong ảnh không cười, nhưng mắt cô cong cong như sắp cười.

"Năm sau ông đi bộ đội. Lái xe trên Trường Sơn. Cấy hộp ni ông mang về sau chiến tranh, đựng đồ nghề. Ông nói hộp đạn là cấy hộp kín nhất trên đời, nác lũ không vô được, mối không vô được."

"Vì thế anh để bugi trong đó."

"Ông dạy. Đồ dự phòng thì phải để chỗ khô nhất. Ông mất năm tui mười lăm. Ông để lại cấy hộp với cấy ảnh. Bà tui mất trước ông hai năm."

Anh lấy lại tấm ảnh, gói kỹ như cũ. Tôi nhìn bàn tay anh, ngón tay to, móng đen dầu máy, gói những lớp nilon cẩn thận như gói một chiếc bánh.

"Tại sao anh không cho tôi đụng vào hộp?"

"Hôm đó o đụng vô là o mở ra. Tui không muốn người lạ cầm ảnh ông bà tui."

Anh không nói thêm. Nhưng anh vừa cho tôi cầm, tôi nghĩ. Tôi không nói ra.

Rồi tới lượt tôi kể. Tôi kể về cái ao sau nhà ngoại ở Phú Xuyên, về cảm giác chân cứng lại khi thấy mặt nước, về cái bể bơi bốn mùa mà tôi đứng trên thành mà run. Tôi kể tôi tưởng làm điện thì ở trên cột, không liên quan gì tới nước.

Anh nghe, không cười.

"Sợ nác thì đừng ngó nác. Ngó bờ. Ngó cấy cây, cấy cột điện, cấy mái nhà. Ngó chỗ mình sắp tới, đừng ngó chỗ mình đang ngồi."

"Anh học ai thế?"

"Ông tui dạy bà tui. Bà tui cũng sợ nác. Ngày cưới, bà ngồi trên ghe ngó mấy ngọn tre suốt, nên trong ảnh bà mới không ngó máy chụp."

Tôi bật cười, khẽ thôi, sợ đánh thức người trong nhà. Anh bóp vụn một gói mì tôm, rắc gia vị, chìa ra giữa hai chúng tôi. Chúng tôi ăn chung một gói, mỗi người một nhúm, lần lượt, không ai nói gì.

Khoảng chín giờ, có tiếng máy ca nô cập vào chân gò. Chú Hiếu được một anh trong đội cứu hộ xã chở tới, cổ chân vẫn bó, cà nhắc leo lên hiên. Chú đưa cho tôi một cái túi nhựa kẹp hồ sơ, bọc thêm hai lớp túi ni lông.

"Cái mẫu con nhờ phòng tổ chức gửi đó. Chú in rồi, ba bản. Con điền đi, chú ký xác nhận rồi gửi ra tỉnh."

Tôi cầm cái túi. Qua lớp nhựa trong, dòng chữ in hoa trên đầu tờ giấy hiện ra rõ mồn một dưới bóng đèn hiên: ĐƠN ĐỀ NGHỊ ĐIỀU CHUYỂN CÔNG TÁC.

Tôi thấy Mạnh liếc nhìn. Tôi thấy anh đọc. Mắt anh dừng lại ở dòng chữ đó lâu hơn bình thường.

Chú Hiếu hạ giọng.

"Con tính kỹ chưa? Mẹ con biết chưa?"

"Con tính kỹ rồi ạ. Chưa nói với mẹ. Nói qua điện thoại thì mẹ khóc."

Chú gật đầu, vỗ vai tôi.

"Ký xong chú gửi liền. Chú mừng."

Rồi chú quay sang hỏi Mạnh chuyện dầu cho ca nô ngày mai. Mạnh trả lời từng câu ngắn cụt, mắt không nhìn chú, cũng không nhìn tôi.

Chú Hiếu đi rồi. Tôi lôi cây bút bi ra, đội cái đèn pin lên trán, bắt đầu điền đơn trên đầu gối. Họ và tên. Ngày sinh. Đơn vị hiện tại. Lý do đề nghị. Tôi viết chậm, cẩn thận, gạch đi viết lại một chữ.

Mạnh ngồi cạnh. Anh không hỏi. Anh chỉ ngồi đó, nhìn ra màn mưa đen kịt ngoài hiên. Một lúc sau, anh đứng dậy, cầm cái hộp đạn ôm vào lòng, đi vào trong nhà, nằm xuống tấm chiếu gần cửa, quay lưng ra ngoài.

Tôi nhìn theo lưng anh, không hiểu. Tôi nghĩ có lẽ anh mệt. Hai đêm không ngủ rồi.

Tôi ký tên, gấp đơn, bỏ lại vào túi nhựa, nhét túi vào trong áo. Tôi tắt đèn pin. Ngoài kia, nước vẫn lên, tôi nghe được tiếng nó liếm vào chân gò lép bép.

Mười một giờ đêm, điện thoại trong túi chống nước của tôi rung lên. Số lạ. Tôi nhìn mu bàn tay phải, số điện thoại chị Thúy đã nhoè nhưng tôi vẫn so được mấy số cuối.

"Thư ơi, chị Thúy đây. Xóm Cồn có con Hằng đang chuyển dạ. Hắn ở một mình với thằng con bốn tuổi trên gác lửng, chồng đi làm trong Bình Dương. Nác lên tới sàn gác rồi. Ca nô huyện không vô tới. Chị cũng không ra được. Em với thằng Mạnh còn đi được không?"

Tôi chưa kịp trả lời thì đã thấy Mạnh ngồi dậy trong bóng tối. Anh không cần nghe hết. Anh đã xỏ áo mưa vào người.