Chương 5: Nồi chè mè đen

Tôi không trả lời ngay. Tôi ngồi yên với chồng quần áo trên đùi, nghe tim mình đập trong tai.

Bà, hay người đang ngồi trên giường bà, nghiêng đầu nhìn tôi. Ánh mắt không giận. Tò mò, và hơi buồn.

"Bà Hồng nói cô bán chè giỏi," tôi nói. Giọng tôi khàn. "Nói cô rao hay."

Bà cười. Nụ cười làm khuôn mặt nhăn nheo của bà ngoại tôi trẻ lại một cách lạ lùng, như có ai thắp đèn phía sau lớp da.

"Con Hồng nói vậy hả? Nó ăn chè của tui hổng trả tiền." Bà nói tiếng Việt, chậm, chữ nào cũng lơ lớ, có chữ phải ngừng lại kiếm. "Nó nói tui ăn cắp hông?"

Tôi lắc đầu. "Bà Hồng nói cô thề là không có."

Bà gật đầu, một cái, rất chậm. Rồi bà nhìn xuống hai bàn tay mình, hai bàn tay già đầy đồi mồi của bà ngoại tôi. Bà lật lên, lật xuống, như lần đầu thấy.

"Tui hổng có ăn cắp."

Câu đó bà nói không lơ lớ chút nào.

Một lúc sau bà ngẩng lên, nói bằng giọng nhanh nhảu như con gái nhỏ đòi quà:

"Cô nấu chí mà phù cho tui ăn đi. Lâu lắm gồi tui hổng có ăn."

Tôi muốn nói không. Tôi muốn chạy lên lầu kêu má. Nhưng bà nhìn tôi bằng cái nhìn đó, và tôi nghĩ tới bà Hồng mỗi năm đốt nhang vì sợ một người chết oan bị đói.

Tôi chạy ra tiệm tạp hoá đầu hẻm mua một ký mè đen, đường phèn, một bịch bột năng. Về nhà, bà đã tự đẩy xe lăn ra tới cửa bếp, ngồi đó chờ, hai tay đặt lên đùi.

Bà chỉ tôi làm. Rang mè lửa nhỏ, đảo đều tay, nghe mè nổ lách tách là nhấc xuống liền. Tôi xay bằng máy xay sinh tố, bà chê, nói phải xay cối đá mới mịn, mới thơm. Lọc qua vải mùng. Nấu với nước vo gạo nếp, bỏ đường phèn sau cùng, khuấy một chiều, không được đổi chiều, đổi chiều là chè lợn cợn. Bà nói từng bước, có bước tôi không hiểu thì bà làm động tác bằng tay, cổ tay xoay đều trên không.

Bếp thơm mùi mè rang. Mùi gừng không biết từ đâu vẫn lẩn khuất bên dưới, như hai mùi cùng nấu trong một nồi.

Chè sôi lăn tăn, đen bóng như mực tàu. Tôi múc ra chén, thổi nguội, đút bà một muỗng.

Bà nếm, nhắm mắt lại. Rồi bà nhăn mặt.

"Lạt. Mè hổng có thơm." Nhưng bà vẫn há miệng chờ muỗng thứ hai.

Bà ăn hết nửa chén. Ăn chậm, nuốt từng muỗng nhỏ. Ăn xong bà dựa lưng ra sau xe lăn, nhìn lên gác lửng trống trơn.

"Anh Tài ăn chè này mỗi chiều. Ảnh kéo ba gác nước đá chuyến cuối xong là ghé. Ngồi chồm hổm cạnh gánh tui, ăn hai chén. Ảnh nói tháng Chín ta cưới tui." Bà cười. "Tui để dành tiền may áo cưới. Giấu dưới đáy thùng."

Tôi ngồi xuống bậc cửa bếp, ngang tầm mắt bà.

"Anh Tài họ gì vậy cô?"

"Họ Phạm. Phạm Văn Tài. Nhà ở bển, bên Bến Bình Đông, ở với má ảnh." Bà nhìn tôi, rồi nghiêng đầu. "Cô hỏi chi?"

Tôi không trả lời được. Ông ngoại tôi là Phạm Văn Tài. Hồi trẻ ông ở Bến Bình Đông với bà cố. Ảnh cưới của ông bà treo trên tường nhà trước, cái ảnh đen trắng chụp năm sáu hai, ông bận áo sơ mi trắng, tóc chải bóng, đứng cạnh bà bận áo dài.

Bà nhìn tôi lâu. Lâu tới mức tôi phải quay mặt đi.

"Cô giống ảnh," bà nói nhỏ. "Cái trán. Cô là cháu ảnh hả?"

Tôi đứng dậy, cầm chén chè đi ra bồn rửa. Lưng tôi lạnh. Tôi nghe sau lưng tiếng bà thở dài, rồi tiếng xe lăn ngả ra sau. Lúc tôi quay lại thì bà đã ngủ gục, đầu nghiêng một bên, miệng còn dính chè đen.

Nồi chè tôi để nguội trên bếp, đậy nắp. Tối má về hỏi ai nấu chè, tôi nói tôi thèm. Má mở nắp ra nhìn, mặt khó chịu, rồi đậy lại không ăn.

Sáng hôm sau tôi dậy sớm, nghe tiếng loảng xoảng dưới bếp.

Bà ngoại tôi đứng giữa bếp. Đứng, không có xe lăn, một tay vịn thành bếp, chân run lẩy bẩy. Nồi chè nằm úp dưới đất. Chè đen chảy loang ra khắp nền gạch, bắn lên cả chân tủ, lên vạt quần bà. Cái nắp nhôm văng ra tới cửa sau.

"Ngoại!"

Bà quay lại. Mặt bà trắng bệch. Đây là bà ngoại tôi, đúng là bà, giọng Cần Đước, đôi mắt mờ của người bảy mươi tuổi. Nhưng tôi chưa bao giờ thấy bà sợ như vậy.

"Ai nấu cái này? Ai cho nấu cái này trong nhà?"

"Con nấu, ngoại. Con..."

"Nhà này không ai được nấu chè mè. Không được!" Bà hét lên, tiếng hét khàn đặc, rồi ho sặc sụa.

Má tôi chạy xuống. Hai má con đỡ bà về giường. Bà nằm xuống, thở dốc, mắt nhìn trừng trừng lên trần nhà.

Tôi lau nền bếp. Má đứng nhìn tôi lau, khoanh tay.

"Từ hồi má nhỏ," má nói, "bà mày không cho nấu chè mè đen trong nhà. Đi đám tiệc có chè mè là bà bỏ về. Ông ngoại mày cũng không ăn chè. Chè gì cũng không ăn. Má tưởng ông bà không ưa ngọt." Má ngưng một chút. "Bữa nay mới biết là sợ."

Tôi vắt cái giẻ đen ngòm vô xô. Nước chè trong xô đen như nước kênh.

Lúc đó bà ngoại kêu tôi. Giọng nhỏ, run, gần như thì thầm. Tôi đi lên, cúi xuống sát giường.

Bà nắm tay tôi. Tay bà ướt mồ hôi lạnh. Bà kéo tôi sát hơn, môi gần như chạm tai tôi.

"Nó về rồi phải không con?"