Chương 10: Hộc tủ khoá

Cái cửa sắt nhà ông Lương đã được kéo ra một nửa. Ổ khoá mới bị cắt, treo lủng lẳng. Trước cửa có mấy bao tải đựng sách cũ, mấy cái hũ sành, một cái phản gỗ dựng đứng vô tường.

Phát chừng bốn mươi lăm, người mập, mặc áo thun trắng, mồ hôi ướt hết lưng. Anh nói tiếng Việt rành, giọng người Hoa quận Mười Một. Anh nhìn tôi từ đầu tới chân, rồi nhìn ra sau lưng tôi, như kiếm ai.

"Ổng không đi theo hả," anh hỏi.

Tôi nói không.

Anh gật đầu, có vẻ nhẹ người. Anh dẫn tôi vô.

* * *

Bên trong mát hơn ngoài hẻm, cái mát của nhà đóng cửa lâu. Mùi đương quy, mùi gỗ, mùi chuột. Cái quầy gỗ có kính đã trống trơn. Cái tủ thuốc trăm ngăn kéo vẫn đứng sát vách, cao gần đụng trần, mấy cái núm đồng xỉn đen.

Và lẫn trong mùi thuốc bắc, có mùi khác. Tôi nhận ra nó ngay khi bước qua ngạch cửa. Khét. Chát. Rượu đế.

Phát cũng ngửi thấy. Anh nhăn mặt. "Cả tuần nay tôi dọn, ngày nào vô cũng có mùi này. Mà cậu tôi đâu có hút thuốc."

Tôi nhìn xuống nền gạch. Chỗ tấm phản từng kê, bụi còn in một hình chữ nhật sạch hơn xung quanh. Mép trong của cánh cửa sắt có những vệt sơn tróc, sáng bóng, như bị tay người nắm vô đó hàng trăm lần.

Phát không để ý. Anh kéo một cái ghế đẩu tới trước tủ thuốc, chỉ vô hộc dưới cùng, lớn hơn mấy hộc khác, có lỗ khoá.

"Cái này khoá. Tôi nạy ra hôm qua."

* * *

Trong hộc có một xấp giấy cột bằng dây thun đã mục, một tấm hình, và một cái khăn tay thêu.

Tấm hình chụp ở tiệm, đen trắng, một người đàn bà chừng hai mươi lăm, mặt tròn, tóc uốn, mặc áo dài tay. Bà đứng cạnh một người đàn ông gầy, đeo kính, tay trái đặt lên vai bà. Sau tấm hình có chữ Hoa viết dọc, nét nhỏ, đều, từng nét móc lên.

Tôi nhìn nét chữ ấy, và tôi biết nó. Tôi đã thấy nó trên tờ toa dưới lư hương, trên tờ giấy cạnh tô cao.

"Cậu với mợ tôi," Phát nói. "Năm sáu mươi tám."

Anh mở xấp giấy. Toàn là toa thuốc. Phát lật từng tờ, đọc lẩm bẩm.

Ngải cứu. Hồng hoa. Tô mộc. Mỗi toa có ngày tháng ghi góc trên, từ năm sáu mươi lăm tới năm bảy mươi lăm. Mười năm. Toa nào cũng giống toa nào, chỉ khác liều.

"Thuốc thoa bầm," Phát nói. Anh chỉ vô dòng chữ nhỏ cuối mỗi tờ. "Chỗ này cậu tôi ghi, thoa chỗ bầm. Tờ nào cũng ghi."

Tôi đứng im. Tay tôi đưa lên cổ tay mình, chỗ ba vệt đỏ còn chưa tan.

Phát rút ra tờ cuối cùng. Không phải toa thoa bầm. Đương quy, xuyên khung, bạch thược. Bổ huyết, liều nhẹ, cho đàn bà. Góc trên ghi một ngày tháng Ba năm bảy mươi lăm.

Chính cái toa Khải viết bằng tay trái trên giường bệnh. Từng vị, từng liều.

* * *

Tôi hỏi bà mợ anh mất sao.

Phát ngồi xuống cái ghế đẩu. Anh nhìn tấm hình một lúc lâu.

"Té cầu thang," anh nói. "Cái cầu thang đó." Anh hất cằm về phía cái cầu thang gỗ dốc đứng sau tủ thuốc. "Nửa đêm. Hồi đó tôi mười lăm tuổi, tôi nhớ má tôi khóc ba ngày. Mà má tôi không khóc vì mợ chết. Má tôi khóc vì má tôi biết."

Tôi chờ.

"Mợ tôi đi chợ về trễ là cậu đứng ở cửa sắt chờ," Phát nói. "Chiều nào cũng đứng. Mợ vô rồi thì cậu khoá cửa, cậu giữ chìa. Hàng xóm ai cũng nói cậu thương vợ. Mà má tôi qua chơi, thấy mợ mặc áo dài tay giữa tháng Năm."

Anh xoa xoa tấm hình bằng ngón cái.

"Tối đó mợ chạy. Mợ chạy lên lầu, cậu chạy theo. Rồi mợ té xuống."

"Sau đó," tôi nói.

"Sau đó cậu thành người khác. Ba chục năm không uống một giọt rượu, không lớn tiếng với ai. Đàn bà nghèo tới, cậu không lấy tiền. Đàn bà bị chồng đánh tới, cậu cho thuốc, cho tiền xe về quê."

Phát gấp xấp toa lại.

"Người ta nói cậu là thánh. Má tôi nói cậu trả nợ. Mà trả cho ai, mợ có biết đâu."

Anh đưa xấp toa với tấm hình cho tôi.

"Bà Sáu nói ổng đang ở trong người chồng cô," anh nói. "Tôi không biết tin hay không. Mà nếu thiệt, cô cầm cái này về. Tôi không muốn giữ."

* * *

Lúc tôi bước ra, cánh cửa sắt khẽ rung. Không phải rầm rầm như những đêm trước. Chỉ một cái lắc nhẹ, như có ai đứng dựa vô nó đã quá mệt để giật.

Tôi dừng lại. Tôi không nói gì. Mùi thuốc lá lởn vởn quanh chân tôi rồi tan.

Tôi chạy xe về. Trời đã ngả chiều. Tôi quẹo vô hẻm nhà mình.

Anh đứng ở cửa sắt. Một tay vịn thanh sắt, mắt nhìn ra đầu hẻm, cái dáng thẳng đơ như một cây cột, đúng như Phát kể, đúng như bà Sáu kể. Thấy xe tôi, anh kéo cửa ra.

"A Hạnh," anh nói. "Chợ Kim Biên xa quá hén."

Rồi mắt anh rơi xuống cái túi vải trên tay tôi, chỗ tấm hình đen trắng ló ra một góc. Anh đứng im. Bàn tay trái trên thanh sắt từ từ nắm lại.