Chương 5: Vết nứt trên vòng

Tôi mang chiếc vòng bị bẻ cong theo vào Kon Tum. Tôi bọc nó trong mảnh khăn tay, để dưới gối trong lán. Có đêm tôi lấy ra, thử bóp nó giãn lại như cũ. Bạc đúc đặc, tay tôi khoan đá cả ngày mà không bóp nổi. Tôi không hiểu một người đàn bà gầy như Hoan bẻ nó bằng cách nào.

Đầu năm 2008, hết hạn ba năm, nợ ông Quế đã trừ xong. Tôi định về hẳn. Lá thư của Thơm đến đúng tuần ấy. Mẻ bảo anh làm thêm, ngân hàng còn nợ, mẻ cần tiền. Tôi lại điểm chỉ vào tờ giấy mới, thêm ba năm, ông Quế cho ứng tiếp hai triệu, tôi gửi về luôn.

Năm ấy tôi không về lần nào. Mưa lũ phá đường công vụ, cả đoàn kẹt trong thung hai tháng. Tôi chỉ có mảnh khăn tay với chiếc vòng cong, và lá thư tháng Sáu năm 2005 của Hoan, giấy đã mủn ở các nếp gấp. Dòng chữ gạch xóa ở cuối thư tôi soi dưới bóng đèn đến thuộc lòng, mà vẫn chỉ đọc được mấy chữ ấy.

Tết Kỷ Sửu tôi về. Năm ấy tôi hai mươi chín tuổi.

Dốc đất đỏ đã được đổ một đoạn bê tông ở chân dốc, phần trên vẫn đất. Sương tháng Chạp đặc hơn mọi năm, đèn pin soi chỉ thấy một vùng trắng đục trước mặt. Tôi leo trong sương, nghe tiếng mình thở. Đầu dốc, mùi nứa cháy, lần này nồng hơn, khét hơn, như cả bó nứa ướt bị nhét vào lửa.

Hoan đứng sau thanh chắn. Áo chàm, đuốc trên tay.

Tôi không còn chạy đến nữa. Tôi đi chậm, đứng lại trước cổng, nhìn cô qua khe gỗ. Lửa đuốc lép bép. Cô không còn gầy thêm, vì không thể gầy thêm. Hai hốc mắt sâu xuống, môi khô và tái. Áo chàm sẫm màu nước từ thắt lưng trở xuống, nặng trĩu, bám vào người.

Cô rút thanh chắn. Tôi bước vào. Tôi cầm tay cô, như mọi lần.

Chiếc vòng đã đen kịt, đen như than, mất hẳn ánh kim. Ngay chỗ đường hoa mạ uốn qua mặt trong cổ tay, có một vết nứt. Vết nứt mảnh như sợi tóc, chạy chéo qua thân vòng, hai mép hơi lệch nhau. Tôi lấy móng tay miết lên. Móng tay vấp vào khe.

"Vòng nứt rồi em."

Hoan nhìn xuống cổ tay. Cô không có vẻ ngạc nhiên. Cô chỉ nói nhỏ, như nói với chính mình.

"Nó cũ rồi."

Bước vào sân, tôi nhìn ngay sang ụ đá cạnh trụ cổng. Ụ đá vẫn ở đó, dài hơn sải tay, không ai xếp lên rào. Rêu xanh đã phủ kín mặt trên. Ở đầu ụ, sát chân trụ cổng, có một ống nứa nhỏ cắm xuống đất, trong ống còn mấy chân hương đỏ đã tàn.

Ở bản tôi, không ai cắm hương ngoài vườn trừ khi cúng thổ công. Mà thổ công nhà tôi thờ ở gốc cây gạo đầu nhà.

Tối ấy mẹ dọn cơm như mọi lần, Hoan ngồi bên bếp như mọi lần. Thơm đã học xong nội trú, ở nhà làm nương. Nó lớn hẳn, gầy và đen, ăn xong là đi rửa bát ngay, không ngồi lại.

Tôi đợi mẹ đi nằm rồi ra bếp. Mẹ vẫn ngồi bên bếp chưa ngủ, chỉ là tắt đèn. Tôi ngồi xuống đối diện mẹ, qua đống than đỏ.

"Đôi vòng trẻ con mẻ mua ở chỗ ông Vần năm kia là cho ai?"

Mẹ không giật mình. Mẹ như đã đợi câu ấy từ lâu.

"Con nhà anh trai con Hoan bên Khuổi Khon. Mẻ đi đầy tháng."

"Thế sao con Sim nó hỏi con đã sang bên ấy chưa? Sao nó bảo con..."

Mẹ dập than bằng que cời, đứng dậy, lưng còng xuống.

"Mày đừng hỏi mẻ nữa. Hỏi nữa thì mẻ chết đi cho xong."

Mẹ đi vào buồng. Tôi ngồi một mình bên bếp, quay lại thì Hoan đã ngồi ở chỗ của mẹ, hai tay đặt lên đầu gối, nhìn tôi. Tôi không nghe tiếng cô đến.

Mùng năm Tết, bản tôi mở hội lồng tồng ở bãi ruộng dưới chân dốc. Tôi muốn đưa Hoan đi. Tôi muốn thấy cô đứng giữa người ta, ném còn, cười che miệng bằng vạt khăn, như năm nào. Chiều ấy tôi đứng ngoài ngõ, chìa tay qua khe thanh chắn.

"Đi với anh. Đi một lúc rồi về."

Hoan lắc đầu. Tôi rút một thanh chắn ra, rồi thanh thứ hai. Cổng mở. Giữa cô và con ngõ không còn gì cản. Cô đứng trên bậc đá, chân trần, gấu váy nhỏ nước xuống bậc.

"Anh xin em. Một bước thôi."

Tôi nắm cổ tay cô, kéo nhẹ ra phía ngoài.

Người cô cứng lại. Không phải cưỡng lại tôi. Như có cái gì sau lưng cô đang giữ, mà giữ chặt hơn tôi kéo. Tôi kéo mạnh hơn. Chiếc vòng nứt cấn vào lòng bàn tay tôi.

"Em không ra được!"

Hoan hét lên. Lần đầu tiên tôi nghe cô hét. Giọng cô vỡ ra, khàn đặc, không còn là cái giọng hát lượn trong như nước khe. Mấy con gà đang bới dưới gầm sàn bay tán loạn. Bên kia rào, bà Slao đang phơi rơm dừng tay, đứng nhìn sang.

Tôi buông tay. Hoan lùi một bước, chạm lưng vào trụ cổng, rồi trượt xuống ngồi bệt bên ụ đá. Cô úp mặt vào hai bàn tay. Vai cô không rung. Cô không khóc. Cô chỉ ngồi đó, một bên vai áo chạm vào lớp rêu trên đá.

Tôi đi hội một mình. Tôi không nhớ mình đã uống bao nhiêu bát rượu.

Đêm ấy về nằm, tôi tự dặn mình không được ngủ. Tôi cấu vào đùi, đếm tiếng gà gáy, đếm tiếng mưa rơi trên mái gianh. Tôi muốn biết trước khi trời sáng, vợ tôi đi đâu.