Chương 6: Đêm sương xuống ngõ

Hoan về nằm lúc nào tôi không biết. Tôi chỉ biết đến nửa đêm, chỗ bên cạnh tôi lạnh đi, cái lạnh quen thuộc như có ai đặt một tảng đá suối xuống chiếu. Mùi khói nứa thoảng qua. Tôi nằm im, mắt hé.

Mưa phùn đã tạnh. Ngoài vách, ếch nhái dưới ruộng bậc thang đang kêu ran, rồi tắt dần từng đám, từ dưới chân dốc lên, như có ai đi ngang qua mặt ruộng. Đến lúc cả bản im phăng phắc, Hoan ngồi dậy.

Cô không lấy tay chống xuống sàn. Cô ngồi dậy thẳng một mạch, như người ta dựng cây sào. Cô đứng lên, đi ra cửa buồng. Sàn nứa nhà tôi cũ, bước chân ai cũng kêu răng rắc. Bước chân cô không kêu một tiếng.

Tôi đợi một lúc rồi nhổm dậy, cầm đèn pin, không bật. Trên sàn chỗ cô vừa đi qua, tôi chạm tay xuống. Ướt. Một hàng vệt ướt nhỏ, cách nhau một bước chân đàn bà, dẫn ra cầu thang.

Sương đêm xuống kín ngõ. Đứng ở đầu cầu thang tôi chỉ thấy lờ mờ hai trụ đá cổng. Giữa hai trụ đá có một đốm lửa.

Tôi đi xuống, chân trần trên đất lạnh. Con chó vàng dưới gầm sàn không ngóc đầu dậy. Tôi nghe nó thở dồn, run bần bật. Càng gần cổng, mùi nứa cháy càng nồng, rồi lẫn vào đó một mùi khác. Mùi bùn. Mùi bùn suối mùa lũ, tanh và ngai ngái, mùi tôi đã ngửi suốt tuổi thơ mỗi lần nước Khuổi Mạ lên.

Hoan đứng sau thanh chắn, quay mặt ra ngõ. Ba thanh chắn đã được cài lại đủ, không biết ai cài. Đuốc trên tay cô giơ cao, soi xuống con dốc chìm trong sương.

Cô đứng như thế, không nhúc nhích. Như đang nghe ngóng tiếng chân ai đi lên.

Tôi đứng sau lưng cô chừng ba bước. Tôi không dám bước thêm. Một lúc rất lâu tôi mới cất được tiếng.

"Em đợi ai đấy?"

Cô không quay lại.

"Đợi anh về."

Cổ họng tôi khô rát. Tôi nói, anh đây, anh ở sau lưng em đây. Tôi nói đi nói lại mấy lần, càng nói càng nhỏ. Lửa đuốc lép bép. Một giọt nhựa nứa cháy rơi xuống bậc đá, xèo lên một tiếng.

"Anh chưa về."

Giọng cô không giận, không trách. Giọng của người nói một điều ai cũng biết, như nói trời đang có sương.

"Anh đi chưa về. Em đứng đây đợi. Anh bảo về thì em ra cổng đón."

Tôi bước tới. Tôi nắm lấy vai cô, xoay cô lại.

Lửa đuốc soi lên mặt cô từ bên dưới. Nửa trên khuôn mặt vẫn là Hoan, đôi mắt vẫn là mắt cô. Nhưng từ cằm trở xuống, áo chàm ướt sũng, đen kịt, nước chảy ròng ròng như cô vừa từ dưới suối lũ đi lên. Hai bàn chân cô ngập trong một vũng nước đục, vũng nước loang ra đến chân tôi. Lạnh như nước nguồn.

Tôi nắm cổ tay cô. Tôi muốn kéo cô vào nhà, vào bếp, hơ lửa, lau khô người cho cô. Tay tôi siết lên chiếc vòng.

Chiếc vòng vỡ.

Nó vỡ đúng vết nứt, kêu một tiếng tách khô như đá lạnh nứt trong lửa. Mép bạc gãy cắt vào lòng ngón tay cái của tôi, sâu, nóng buốt. Máu chảy xuống cổ tay cô.

Cổ tay ấy không còn là cổ tay.

Trong lòng bàn tay tôi là đất. Đất ướt, nhão, lổn nhổn đá cuội, lạnh như nắm bùn vừa bốc từ đáy suối. Tôi giật tay lại thì thấy mình đang quỳ trên ụ đá cạnh trụ cổng, hai đầu gối đè lên lớp rêu, một bàn tay thọc sâu vào khe giữa mấy hòn cuội trắng, đến tận cổ tay.

Đuốc rơi bên cạnh, đã tắt, khói nứa còn bốc lên một sợi mảnh.

Phía sau, cầu thang nhà sàn kêu rầm rầm. Mẹ tôi chạy xuống, tay cầm đèn dầu, áo không kịp cài. Mẹ nhìn thấy tôi quỳ trên ụ đá thì đứng sững lại giữa sân, rồi lao đến. Mẹ ôm lấy lưng tôi, kéo tôi ra, sức đâu mà mạnh như đàn ông.

"Đừng! Đừng đụng vào đấy! Đứng lên, Tuyền, mẻ xin mày, đứng lên."

Mẹ kéo tôi ngã ngửa ra sân. Mẹ ôm đầu tôi vào lòng, khóc thành tiếng. Lần đầu tiên từ ngày bố tôi mất, tôi thấy mẹ khóc thành tiếng.

Tôi không hỏi gì được. Tôi chỉ nhìn bàn tay mình dưới ánh đèn dầu. Ngón cái rách một vệt, máu đã đông lẫn bùn đen. Trong móng tay tôi đầy đất.

Sáng hôm sau, mẹ cho Thơm chạy sang đầu bản gọi thầy tào Lục. Ông thầy tào đã ngoài bảy mươi, lưng còng, đến với cái túi vải đựng sách cúng và một bó hương. Mẹ đưa ông ra cổng. Hai người nói gì với nhau ở đó rất lâu, giọng thì thào, mẹ không cho tôi lại gần.

Ông Lục đốt hương ở ống nứa đầu ụ đá, rung chuông nhỏ, đọc một bài cúng dài, đọc bằng chữ Nôm Tày, tôi không hiểu. Xong, ông đi lại chỗ tôi ngồi ở chân cầu thang. Ông cầm bàn tay bị đứt của tôi lên xem, lật qua lật lại, rồi buông ra.

"Mày còn nợ người ta một lời hứa. Bao giờ trả được thì trả. Chưa trả được thì đừng mở cổng ấy ra nữa."

Tôi hỏi nợ ai. Ông nhìn mẹ tôi. Mẹ lắc đầu, lắc rất mạnh. Ông thầy tào thở dài, khoác túi vải lên vai, đi về.

Mấy ngày còn lại của Tết, không chiều nào Hoan đứng ở cổng nữa. Đầu dốc không có mùi nứa cháy. Tôi đứng đợi ở bậc đá đến tối mịt, chỉ có sương.

Tôi lục trong túi áo, chiếc vòng cong vẫn còn trong khăn tay. Tôi quyết định rồi. Mùng tám, tôi sẽ sang Khuổi Khon.