Chương 9: Sổ tay bìa đen

Tôi lật tấm hình lên.

Hình đen trắng, rửa giấy bóng, góc đã quăn. Chụp trong thư viện, chỗ bàn thủ thư, sau lưng là mấy dãy kệ gỗ tôi đã quen. Cô Thoa ngồi ở ghế, áo dài sẫm màu, tóc búi, kính trễ xuống mũi. Mặt cô gầy, nghiêm, khóe miệng hơi nhếch như đang cố không cười.

Đứng sau lưng cô là năm đứa học trò, chắc là đội phụ thư viện. Đứa con gái đứng sát bên cô, một tay vịn lưng ghế, mặc áo dài trắng, tóc cột thấp. Trên túi áo cài một cây bút máy.

Mặt nó tôi đã ngồi đối diện suốt hai tháng.

Cái mặt đó không khác một chút nào. Cằm nhọn, mắt to hơi xếch, cái cười của người vừa thắng một ván cờ nhỏ. Mười ba năm trước. Trước khi tôi biết đọc.

* * *

Tôi mở cuốn sổ tay bìa đen. Cô Thoa không viết nhật ký mỗi ngày. Cô ghi từng đoạn ngắn, có ngày tháng, chữ mực tím nhỏ hơn chữ trong sổ mượn, vội hơn, có chỗ gạch xóa.

Tôi đọc tới đâu, tay lạnh tới đó.

"Tháng Ba 1999. Con Kim Ngân 12A9 xin ở lại học tối. Nhà nó ở Bình Chánh, cha mất, mẹ bán vé số, anh nó chạy xe lôi tối mới rước. Nó học giỏi nhất khối, muốn thi Bách Khoa. Tôi cho nó ở lại. Tôi về trễ cũng được."

"Ngày 12 tháng Năm, mưa lớn. Tôi xuống lầu một lấy cây dù cho nó. Nó ra cửa sau coi anh nó tới chưa. Tôi mới tới chân cầu thang thì nghe tiếng nó la. Cầu thang sắt đã gỉ, trường dặn rồi, tôi quên dặn nó. Nó chưa tới ngày thi."

Mấy trang sau chữ cô run hơn.

"Con Ngân vẫn ngồi cạnh cửa sổ. Tối nào cũng ngồi. Thằng Tâm 12A2 hay lên học, ngồi chung với nó, nói chuyện với nó, không biết nó là ai. Tôi đuổi thằng Tâm về, nó không về. Nó nói có bạn chỉ bài. Thằng Tâm chết đuối ở Cần Giờ trước kỳ thi một tuần."

"Con Ngân không muốn hại ai. Tôi biết. Nó chỉ sợ đi thi một mình. Nó hứa với tụi nhỏ học chung tới ngày thi, rồi nó dắt tụi nhỏ đi trước ngày thi, đi chung với nó."

"Tôi thấy được. Đứa nào con Ngân để ý, tôi nhìn mặt đứa đó là biết nó không tới được ngày nào. Tôi ghi tên vô sổ mượn, ghi ngày đó vô cột ngày trả. Để có người đọc. Để có người tin mà đừng lên nữa. Con Ngân ngồi xuống với đứa nào thì tôi đóng dấu, đóng cho thật mạnh, cho tụi nhỏ giật mình mà về."

Tôi ngồi im rất lâu. Ngoài hẻm quán nhậu đã dọn. Cải lương nhà bên đã tắt. Chỉ còn tiếng con Út thở.

* * *

Trang cuối cùng có chữ, ngày ghi là thứ Bảy, giữa tháng Năm năm 2000.

"Con Ngân hỏi tôi sao cô ghi tên bạn con. Nó biết rồi. Nó giận. Tối nay tôi ở lại nói chuyện với nó. Nếu tôi không về được, ai đọc cái này thì đừng ở lại thư viện khi trời tối. Đừng hứa gì với con bé."

Phía dưới, mực đổ loang thành một vệt tím lớn, khô cứng, làm giấy nhăn lại.

Tôi gấp cuốn sổ tay. Tôi ngồi trên gác, và mọi thứ trong hai tháng qua tự xếp lại trong đầu tôi, từng mảnh một, như một bài hình không gian mà tới giờ tôi mới thấy đường phụ.

Bàn tay ở chiếu nghỉ, ấm, gầy, đẩy tôi ngược xuống. Không phải để tôi té. Để tôi đừng lên. Ngón tay ở bàn thủ thư đêm cúp điện không chỉ tôi. Nó chỉ người ngồi đối diện tôi. Tiếng con dấu chỉ vang lên khi Ngân ở gần, và mùi dầu gió chỉ đứng ở đầu dãy kệ vì không vô gần hơn được.

Con dấu trên mu bàn tay tôi. Ngày bốn tháng Bảy. Không phải để đánh dấu tôi. Để tôi nhìn thấy mỗi sáng mà nhớ.

Ngân bảo đừng coi sổ, bảo bả kéo người ta theo. Còn má Khoa thì nói con nhỏ hứa chỉ bài tới ngày thi, và chú Tư đứng ở cửa chỉ thấy một mình Khoa ngồi nói chuyện.

Còn chú Tư, đêm cuối cùng, chú lên khóa cánh cửa sắt mà Ngân đã mở ra cho tôi.

* * *

Tôi nhớ ra một chuyện nữa. Chuyện mà tôi đã kể cho Ngân nghe bằng giọng vui vẻ, một tối giữa tháng Năm, khi nó hỏi và chăm chú nghe từng chữ.

Nhà tôi ở hẻm nào. Căn nhà ngang ba thước. Cái gác lửng. Con Út ngủ chung gác. Xe xôi của má ở đầu hẻm. Cây trụ điện dán bảng số nhà.

Tôi nhìn qua con Út. Nó đang ngủ, tay ôm con gấu, chăn tuột xuống tới bụng. Tôi kéo chăn lên cho nó.

Con hẻm im phăng phắc. Không có tiếng xe, không có tiếng chó. Ngọn đèn đường đầu hẻm chớp chớp như sắp hư.

Từ dưới hẻm, ngay trước cửa nhà tôi, có tiếng một đứa con gái gọi lên. Nhỏ, nhẹ nhàng, quen thuộc như tiếng ngòi bút gõ lên trang giấy.

"Vinh ơi. Vinh bỏ Ngân hoài vậy."