Chương 9: Con tao

Sáng hôm sau thằng Thắng kể hết. Nó ngồi ở bậc hiên, cạnh chiếc Exciter, kể bằng giọng đều đều như người đọc lại một tờ giấy đã thuộc.

Giữa tháng Chạp, nó xuống góc rẫy phát bụi để kéo ống. Phát hết bụi mua thì lộ ra cái gò, hàng rào mục, hai bức tượng. Bức người ngồi ôm mặt thì nứt toác. Bức người đàn bà bế con thì còn nguyên, chỉ nghiêng hẳn về một bên, chân đã bị mối ăn rỗng một nửa. Nó bảo mặt người đàn bà đẽo khéo tới mức nó không dám nhìn lâu.

Chiều hôm ấy cái xe bán tải màu bạc đậu trước cổng. Người lái tên Hải, chừng bốn mươi, nói giọng Huế, có tiệm đồ gỗ mỹ nghệ ở ven Pleiku. Ông ta hỏi có gốc cây nào bán không. Thằng Thắng buột miệng kể chuyện cái tượng. Ông ta xuống xem, sờ nắn một lúc rồi bảo tượng nhà mồ bỏ rồi, người làng bán cho ông ta cả chục bức, không ai nói gì. Ông ta trả sáu triệu.

"Con lấy rìu chặt trước. Chặt hụt một nhát, lưỡi rìu trượt. Ông Hải bảo để ông ấy, ông ấy có cưa tay trên xe."

Hai người cưa ngang chân tượng. Họ buộc dây nhựa vàng quanh người tượng, kéo lết lên dọc hàng thứ mười bảy cho thẳng ra đường. Mới kéo được vài bước thì tượng đổ úp xuống đất, cái hõm tròn tôi thấy là chỗ ấy. Lúc dựng lên, thằng Thắng nghe một tiếng rắc nhỏ. Nó không tìm xem gãy cái gì.

"Tối đó con tắm mãi mà người vẫn lạnh. Con sợ. Nhưng tiền thì đã cầm rồi."

Tôi hỏi nó sao không nói với bố. Nó cúi đầu, bảo nó sợ bố đánh, mà nó cũng nghĩ chuyện qua rồi. Từ hôm bố kể giấc mơ đầu tiên, nó đã biết. Nó lên thị trấn ngủ nhờ nhà bạn mấy đêm cho khỏi nghe chó sủa. Rồi cơn sốt tới. Trong cơn sốt, đêm nào nó cũng mơ mình đang bế một thứ gì nặng, lạnh, cứng như gỗ, mà đặt xuống không được.

Trưa ấy, tôi chở thằng Thắng sang làng. Lành đòi đi theo. Ba người đứng dưới gầm sàn nhà H'Lun, trước mặt già làng, Thơn và mấy người đàn ông hôm trước. Tôi bảo con tôi nói đi. Thằng Thắng nói. Thơn dịch.

Không ai đánh nó. Già làng nhắm mắt nghe, tay lần theo cái gậy. H'Lun ngồi trên bậc thang, mẩu gỗ hình bàn tay trẻ con vẫn trong lòng bàn tay chị.

Khi thằng Thắng nói xong, H'Lun hỏi tôi một câu.

"Chú có biết sao cha tôi hỏi con tao đâu không?"

Tôi bảo tôi tưởng ông hỏi chị Blơi. Ông đi tìm con gái đã mất. H'Lun lắc đầu.

"Chị tôi đi rồi. Bỏ mả là đi hẳn. Cha tôi biết. Cha tôi không đi tìm chị tôi."

Rồi chị kể cái phần mà hôm trước chị chưa kể.

Năm 1998, trước lễ bỏ mả, Ama Blơi vào rừng chọn một cây gỗ to, hạ xuống, kéo về góc rẫy. Ông đẽo ngay cạnh mả, mấy tháng liền, ngày nào cũng đẽo tới tối. Ông không cho ai xem. Lúc xong, cả nhà ra nhìn thì đứng lặng. Người đàn bà bằng gỗ ấy có khuôn mặt chị Blơi. Cái trán dô, cái cằm nhọn, hai con mắt hơi xếch lên ở đuôi. Trong tay chị là đứa bé, nắm tay nhỏ níu vào áo mẹ.

"Cha tôi đứng nhìn cái tượng, nói với cả nhà: tao đẻ lại con tao rồi."

Từ hôm ấy, ông gọi cái tượng là con tao. Bỏ mả xong, cả làng không ai vào góc ấy nữa, chỉ có ông. Chiều nào ông cũng đi tắt qua rừng khộp, ra ngồi cạnh cái tượng một lúc, hút một điếu thuốc, rồi về. Mười năm như thế. Năm 2006, lúc nằm chờ chết, ông dặn H'Lun một câu. H'Lun nói câu ấy bằng tiếng Jrai trước, rồi mới nói tiếng Kinh.

"Tao đi rồi. Con tao ở lại giữ cháu."

Chị Blơi đã đi về với ông bà. Đứa bé hai ngày tuổi thì nhỏ quá, cha chị bảo nó còn cần người bế. Cái tượng là người bế nó. Bao năm nay, ở góc rẫy ấy, có một người mẹ bằng gỗ bế một đứa trẻ đã chết, và một ông già chiều nào cũng ra ngồi với hai mẹ con.

Rồi con tôi cưa ngang chân người mẹ ấy, bán lấy sáu triệu.

Con tao là cái tượng. Ông già không đi tìm người chết. Ông đi tìm đứa con ông đẽo ra bằng tay mình, đứa con ông để lại giữ cháu. Và ông biết con ông đi đâu. Ông đi theo đúng vệt kéo trên đất, lên tới chiếc Exciter, tới cửa sổ buồng thằng Thắng. Đêm qua, ông đặt hai tay vào giữa vòng tay con tôi để nó biết bế một thứ không phải của mình thì nặng thế nào.

Già làng mở mắt. Ông nói mấy câu, Thơn dịch.

"Già nói, đi lấy về. Lấy về rồi, làng làm lại lễ."

Thằng Thắng còn giữ số điện thoại ông Hải. Nó gọi. Ông Hải nghe máy, giọng khó chịu. Ông ta bảo cái tượng đó ông bán rồi, khách Sài Gòn đặt cọc từ tháng Giêng, chỉ chờ xe tải lên chở hàng chung chuyến. Thằng Thắng xin. Tôi giật máy, xin. Tôi nói nhà tôi đang có chuyện, tôi trả gấp đôi, gấp ba.

Đầu dây im một lúc.

"Bốn chục triệu. Sáng mai, trước chín giờ, tiền mặt. Sau chín giờ là xe Sài Gòn tới, tôi không giữ được."

Tôi không có bốn chục triệu. Tiền bán vụ cà phê đầu đã đổ vào phân, vào máy nổ, vào dầu chạy bơm. Trong kho nhà tôi chỉ còn hai tấn cà phê nhân để dành chờ giá lên.

Tôi về nhà, mở cửa kho, nhìn đống bao cà phê. Đúng lúc ấy điện thoại thằng Thắng lại đổ chuông. Nó nghe, mặt cắt không còn hột máu, rồi đưa máy cho tôi.

Giọng ông Hải gấp gáp, không còn khó chịu, mà như sợ.

"Anh xuống ngay đi. Xe Sài Gòn tới sớm, đang bốc hàng. Mà cái tượng, mấy thằng bốc vác không nhấc nó lên được. Sáu thằng không nhấc nổi."