Chương 7: Đêm trong kho đạo cụ

Hai hôm trước buổi diễn, huyện cho đoàn mượn một cái máy nổ mới và hai bộ loa. Đồ của huyện, mất một con ốc cũng phải đền. Ông Hiển phân người ngủ lại đình canh đồ.

Bố tôi đòi ngủ lại. Ông nói bằng giọng cô Thắm, nhẹ nhưng không ai cãi được:

"Đêm kia diễn rồi. Em ngủ ở đình cho quen chiếu."

U tôi phải gánh chiếu lên chợ Phát Diệm từ lúc ba giờ sáng, không ở lại được. U nhìn tôi. Tôi gật đầu trước khi u kịp nói. Tôi sợ, nhưng tôi sợ để bố một mình hơn.

Chúng tôi trải chiếu ngủ trong gian kho, cạnh mấy cái hòm đựng áo mũ. Ông Tửu ngủ ở nhà ông, cách một bức tường, dặn có gì thì đập vách. Máy nổ và loa để ngoài gian giữa, phủ bạt.

Bố tôi nằm xuống là ngủ ngay. Rồi ông ngáy.

Tôi suýt bật cười, rồi suýt bật khóc. Đó là tiếng ngáy của bố tôi, cái tiếng ngáy như kéo bễ mà u vẫn phàn nàn mười mấy năm nay, khùng khục, đứt quãng, thỉnh thoảng hực lên một cái. Mấy hôm nay ông ngủ êm như con gái. Đêm nay, lần đầu tiên, ông ngáy lại như bố tôi.

Tôi nằm nghe tiếng ngáy ấy như nghe một bài hát ru. Tôi nghĩ, có lẽ con ma đã đi rồi. Có lẽ ngày mai bố tỉnh dậy, khà một tiếng, quệt miệng bằng tay áo.

Tôi thiếp đi lúc nào không biết.

Tôi tỉnh vì mùi dầu hoả.

Mùi nồng đến cay mắt, như có ai dí ngọn măng-sông vào sát mặt. Cùng lúc ấy tôi nghe tiếng xì xì của đèn đang bơm. Ánh sáng trắng xanh lọt qua khe cửa kho, vạch một đường thẳng trên nền gạch.

Tiếng ngáy của bố vẫn đều đều bên cạnh tôi.

Và từ gian giữa đình, có tiếng hát.

Giọng cô Thắm. Tròn, trong, lẳng, đúng đoạn Thị Mầu lên chùa. Giọng ấy không phát ra từ chỗ bố tôi nằm. Bố tôi nằm ngay đây, miệng há, ngáy. Giọng ấy phát ra từ trên cao, từ góc giàn phía cột trái.

Tôi không nhớ mình đã đứng dậy thế nào. Tôi chỉ nhớ cái cảm giác nền gạch lạnh buốt dưới bàn chân trần, và cánh cửa kho nặng như đá lúc tôi đẩy ra.

Ngọn măng-sông treo trên giàn đang sáng. Không ai thắp nó. Tôi biết chắc, vì chiều nay chính tôi giúp ông Tửu tháo măng-sông, lau bóng, cất vào hòm. Vậy mà nó treo ở đấy, xì xì, toả một vầng sáng lạnh xuống chiếu.

Trên tấm ván gác chuông có một người con gái.

Cô đứng quay lưng về phía tôi, mặc yếm đào, áo cánh trắng, đầu đội khăn mỏ quạ đen. Người cô nhỏ, gầy, nhỏ hơn chị Lụa nhiều. Cô không hát nữa. Cô đang quỳ ở góc ván phía cột trái, hai tay làm gì đó với sợi dây chão.

Tôi nhìn kỹ. Cô đang buộc dây. Buộc rồi giật thử, tháo ra, buộc lại. Tay cô làm rất nhanh, rất thạo. Tấm ván dưới chân cô khẽ nghiêng về phía ấy, rồi lại thăng bằng, rồi lại nghiêng.

Tôi gọi. Tôi nghĩ tôi gọi, nhưng tiếng ra khỏi miệng tôi chỉ là một hơi thở.

"Cô Thắm."

Cô dừng tay. Cô quay lại.

Mặt cô không đánh phấn. Một khuôn mặt rất trẻ, trẻ như mấy chị học lớp mười hai trường huyện, mắt to, đen, ướt. Đúng đôi mắt tôi đã thấy trên mặt bố tôi đêm đầu tiên. Ở cổ cô có một vệt bầm tím chạy ngang, như bị cái gì siết.

Cô nhìn tôi. Rồi cô đưa tay trái lên, chỉ về phía cửa kho, nơi bố tôi đang ngủ.

Tiếng ngáy trong kho tắt phụt.

Ngọn măng-sông tắt theo. Không lụi dần như hết dầu, mà tắt phụt như bị ai thổi. Gian đình chìm vào tối đặc. Trong bóng tối, tôi nghe tiếng dây chão kẹt một tiếng thật dài, rồi một tiếng gỗ va vào tre.

Rồi có một bàn tay đặt lên đầu tôi. Lạnh, nhẹ, như tay u những đêm tôi sốt.

Tôi không nhớ gì nữa.

Khi tôi tỉnh dậy, trời đã sáng. Tôi nằm co trên chiếu giữa gian đình, ngay dưới chân giàn. Ông Tửu đang lay vai tôi, mặt tái mét.

Tôi đưa tay lên đầu. Đầu tôi đang đội một cái khăn mỏ quạ. Khăn đen, cũ, buộc chặt sau gáy, chặt đến mức tôi phải lấy móng tay cạy mãi mới gỡ được nút. Đó không phải khăn của u. Ông Tửu bảo đó là khăn trong hòm đạo cụ, khăn của vai Thị Mầu, chiều qua còn gấp trong hòm đã khoá.

Bố tôi ngồi ở bậc cửa kho, nhìn tôi. Ông không ngáy nữa. Ông ngồi khép gối, hai tay đặt trên đùi, ngón út cong.

Ông Tửu đã trèo lên giàn từ sáng sớm. Ông xuống, tay cầm đầu sợi dây chão ở góc phía cột trái, mặt méo đi.

"Nút ghẻ," ông nói. "Ai buộc nút ghẻ ở đây?"

Không ai trả lời. Ông Tửu lật nút dây trong tay, nhìn đi nhìn lại, rồi bỗng buông nó ra như bị bỏng.

"Nút này buộc ngược. Buộc bằng tay trái." Ông nhìn bố tôi, rồi nhìn tôi. "Cả đoàn này, mấy chục năm nay, chỉ có một đứa thuận tay trái."

Bố tôi mỉm cười, nụ cười của một người con gái.

"Em chỉ cho anh Tửu xem thôi mà. Đêm mai em đứng lên đấy, anh Hiển buộc lại cho em."