Chương 7: Đêm ra gốc gáo

Tôi chờ tới đêm thứ Sáu, đêm có trăng gần tròn. Tôi nói với má con ngủ bên nhà bà Tư, bà biểu qua bóp chân. Bà Tư sống một mình, mắt kém, đi ngủ từ lúc gà lên chuồng. Chiếc xuồng nhỏ của bà cột dưới gốc trâm bầu, cả mùa nước không ai đụng.

Tôi bỏ vô xuồng hộp phấn của cô Duyên, một bó nhang, cái hộp quẹt, và một cây đèn pin dùng hai cục pin con ó má để dành khi cúp điện. Rồi tôi chèo ra đồng.

Ban đêm cánh đồng nước khác hẳn ban ngày. Trăng trải lên mặt nước một lớp sáng bạc, chạy tới đâu cũng một màu, không còn mốc. Tôi nhắm cái bóng đen của gốc gáo mà chèo. Nghe tiếng mái chèo vô nước, tiếng nước nhỏ giọt từ cán chèo, tiếng tim mình đập lên tận lỗ tai.

* * *

Còn cách gốc gáo chừng hai chục sải, tôi ngửi thấy mùi phấn.

Lần này nó không chỉ lởn vởn trên mặt nước. Nó đặc lại thành một lớp sương mỏng màu trắng đục, phủ lên khúc gốc gáo như bụi phấn rơi khỏi cái bảng đen sau giờ học. Trăng chiếu xuống, lớp bụi sáng lên lấp lánh. Tôi chèo vô trong đó. Nước dưới mái chèo ấm như nước ao trưa hè.

Tôi cột xuồng vô một nhánh rễ. Tôi thắp ba cây nhang, cắm vô kẽ rễ. Tôi mở hộp phấn ra, đặt lên một chạc rễ khô ráo, rồi chắp tay.

Tôi định nói gì đó. Cảm ơn cô. Tôi là chị của thằng Tí. Cô Sương gửi lời thăm cô. Mà tôi không nói được chữ nào.

Ba cây nhang cháy thẳng. Khói không bay đi, cứ quấn quanh thân gáo.

* * *

Tôi nghe tiếng nước nhỏ giọt phía sau lưng.

Tôi quay lại. Trên nhánh rễ lớn nhất, chỗ thằng Tí đã ngồi hai lần, có một người đang ngồi.

Người con gái ngồi co gối, hai tay ôm gối, áo bà ba trắng ướt dính sát vô người. Tóc dài, ướt, rũ xuống che nửa mặt. Nước nhỏ giọt từ tóc, từ gấu áo, từ mấy đầu ngón tay xuống mặt nước, giọt nào cũng rơi đúng nhịp, như đồng hồ. Mấy đầu ngón tay đó trắng. Trắng như nhúng vô hộp phấn.

Cô không ngó tôi. Cô ngó về phía Gò Tràm, về phía có nhà tôi, nơi chỉ còn một chấm đèn dầu le lói trong một vùng đen. Cô ngó chăm chú, như người lớn ngó đứa nhỏ đang chơi gần bờ ao.

Tôi không chạy. Tay tôi lạnh, chân tôi tê, mà tôi không chạy. Tôi chỉ ngồi đó, trên chiếc xuồng của bà Tư, cách cô năm sải tay.

* * *

Một hồi rất lâu cô mới quay qua. Tôi thấy được nửa mặt không bị tóc che. Mặt cô trắng xanh, môi tím, mắt mở to và rất buồn, nhưng không dữ. Cô nhìn tôi như nhìn một đứa học trò quen. Rồi cô đưa tay ra, lấy một viên phấn trong hộp.

Cô cúi xuống, vẽ lên tấm sạp mũi xuồng của bà Tư.

Tiếng viên phấn cà lên ván ướt kêu rin rít, đúng cái tiếng phấn cà lên bảng mà học trò nào cũng rùng mình. Cô vẽ một chiếc xuồng nhìn từ dưới lên. Cái mũi nhọn, cái lái bầu, mấy đường ván chạy dọc. Rồi ngay dưới chỗ sạp mũi, cô chấm một chấm. Chấm mạnh tới mức viên phấn gãy làm hai.

Rồi cô trượt xuống nước. Không một tiếng động. Mặt nước khép lại như chưa từng mở.

* * *

Ngay sau đó tôi nghe tiếng gõ dưới đáy xuồng.

Không phải gõ để kêu. Gõ để dò. Từng ngón tay, từ dưới mũi, chạy dọc theo đáy ra tới lái, gõ nhẹ lên từng đường mộng, từng con đinh, như cô Sương kể cô Duyên rờ đáy xuồng mỗi sáng. Tôi ngồi im nghe cái tiếng gõ chạy dưới mông mình. Tới lái rồi, nó quay lại. Nó chạy lên tới mũi. Nó ngưng ngay dưới cái chấm phấn.

Rồi nó ấn lên.

Một cái ấn chắc, đều. Tôi thấy tấm ván dưới sạp mũi nhô lên một chút. Rất ít, chỉ bằng bề dày cái móng tay. Xuồng bà Tư lành lặn, không có lỗ nào, nhưng cô vẫn ấn đúng chỗ đó. Như cô giáo cầm tay học trò chỉ vô chỗ sai trong vở.

* * *

Nhang tắt. Lớp sương phấn tan. Nước lạnh trở lại, lạnh tới buốt. Gốc gáo thành một cái cây chết đứng giữa đồng, rễ đen như móng chim. Hộp phấn trên chạc rễ không còn.

Tôi tháo dây, chèo về. Tôi không cần chèo nhiều. Có cái gì đó dưới nước đẩy xuồng đi, đều đặn, thẳng về hướng Gò Tràm.

Gần tới xóm thì trời đã hửng. Tôi thấy ở bến sau nhà mình có một đốm lửa nhỏ. Đèn cầy. Có người ngồi xổm cạnh chiếc xuồng của tía, đang úp trên hai khúc cây. Tôi ngừng chèo. Xuồng bà Tư vẫn trôi tới.

Người đó nghe tiếng nước. Người đó đứng dậy, thổi tắt đèn, đi lên nhà. Trời còn mờ, tôi chỉ thấy cái lưng áo bà ba sẫm màu, và cái bóng đó đi rất quen, không vội.

Tôi cột xuồng bà Tư lại dưới gốc trâm bầu. Tôi cúi xuống ngó tấm sạp mũi. Hình chiếc xuồng vẽ bằng phấn còn nguyên. Sương sớm làm nó nhoè đi, nhưng cái chấm ngay dưới sạp mũi thì không nhoè.

Nó đỏ. Một chấm đỏ như giọt sáp đèn cầy.