Chương 9: Sáp đèn cầy

Tôi ra bến khi trời còn đen. Không có đèn cầy nào cháy ở đó. Không có ai.

Chiếc xuồng của tía úp trên hai khúc cây, đáy đen bóng dưới trăng tàn. Tôi đem theo cây dao yếm má dùng để chẻ củi. Tôi quỳ xuống chỗ dưới sạp mũi, chỗ miếng ván mới dượng thay. Tôi đặt bàn tay lên như đã làm hôm trước. Ván lạnh. Lần này không có bàn tay nào ở bên kia.

Tôi nhớ lời cô Sương. Con về rờ đáy cái xuồng nhà con coi.

Tôi rờ. Từng tấc một, từ mép sạp mũi rờ lại. Dầu chai trơn, láng, đều. Tới một chỗ, đầu ngón tay tôi cảm được một vòng tròn nhỏ, cỡ ngón tay út, gờ lên chỉ bằng sợi tóc. Không nhìn thì không thấy. Rờ thì thấy.

Tôi cầm dao cạo.

* * *

Lớp dầu chai bên trên mỏng, tróc ra dễ. Bên dưới không phải ván gỗ. Bên dưới là một thứ đỏ sậm, dẻo, ánh lên dưới trăng. Tôi đưa mũi xuống ngửi. Mùi đèn cầy. Cái mùi khói ngọt ngọt của bàn thờ tía mỗi tối.

Tôi lấy mũi dao khều. Cục sáp trồi ra, dài cỡ một lóng tay, tròn như cái nút chai, trong ruột có lẫn tro bếp cho chắc. Chỗ nó vừa nằm là một cái lỗ tròn xuyên qua miếng ván mới, sạch sẽ, mép lỗ còn tươi mạt gỗ. Tôi nhìn xuyên qua cái lỗ thấy được bóng tối trong lòng xuồng.

Một cái lỗ khoan. Bịt bằng sáp đèn cầy trộn tro. Bên ngoài phết một lớp dầu chai cho đồng màu với đáy.

Tôi ngồi bệt xuống đất bùn. Cục sáp trong tay tôi lạnh và hơi ướt.

* * *

Tôi hiểu ra từng chuyện một, chậm như nước rịn.

Sáp đèn cầy ngâm nước lạnh thì cứng. Nhưng xuồng chở hai đứa nhỏ đi ra đồng, đáy cọ vô cỏ năn, vô lúa ma, nước luồn quanh nút sáp, nó lỏng dần, lỏng dần. Chừng nửa tiếng thì nó bung. Nửa tiếng chèo từ bến nhà là tới gốc gáo. Lần nào cũng tới gốc gáo. Không phải vì con ma da ở gốc gáo. Mà vì gốc gáo nằm đúng chỗ nửa tiếng.

Vũng nước một gáo dừa mỗi sáng dưới sạp mũi là nước rịn qua những lần bịt thử. Cái chấm đỏ cạnh vệt dầu chai là lỗ cũ bịt chưa khéo. Tiếng kẹt kẹt lúc khuya là tiếng khoan tay quay vô gỗ. Lon sáp trên bàn thờ không đầy vì không phải chuột.

Và cái bàn tay dưới nước. Hai lần, nó tìm đúng cái lỗ, ấn lên, giữ cho xuồng trôi tới rễ gáo rồi mới buông. Cô Duyên không đòi thế ai. Cô chỉ làm cái việc cô đã làm năm 1996, cái việc duy nhất cô biết làm. Cô ngồi giữa đồng nước năm năm để chờ một chiếc xuồng có cái lỗ dưới mũi. Bùa của ông thầy Hai Chiếu cột chân thằng Tí là để chống cô.

Cái mà tôi phải sợ không ở gốc gáo. Nó ở trong nhà.

* * *

Tôi đứng dậy, cầm cục sáp, đi vô nhà. Tôi không biết mình đi vô để làm gì. Để kêu ai dậy. Để hỏi ai.

Gian ngoài còn tối. Trên bàn thờ tía, ngọn đèn cầy tối qua đã tắt, chỉ còn vũng sáp đỏ nguội trên dĩa nhôm. Cạnh cái lon sữa bò có một vật nằm ngay ngắn, như được ai đặt xuống cẩn thận.

Cái khoan tay của tía.

Mũi khoan dính sáp đỏ. Trong rãnh xoắn còn kẹt mạt gỗ mới, màu vàng tươi của gỗ sao. Tôi cầm cái lon sữa bò lên. Lon trống. Trống trơn, cạo sạch tới đáy, không còn một vụn sáp.

Tôi đứng trước bàn thờ, một tay cầm lon, một tay cầm cục sáp. Ảnh tía trên bàn thờ là ảnh chụp ở tiệm ngoài chợ, tía mặc áo sơ mi trắng, tóc chải láng, ngó thẳng ra. Tía đóng chiếc xuồng đó. Tía mua cái khoan đó.

Ai đã đặt cái khoan lên bàn thờ tía. Người khoan, hay người đã thấy người khoan.

* * *

Sau lưng tôi có tiếng động dưới bếp. Tiếng nắp nồi. Tiếng lửa lép bép. Ngoài hiên có tiếng ai ho khan.

Tôi bỏ cục sáp vô túi áo, đặt cái lon xuống, chạy ra bến.

Chiếc xuồng đã được lật ngửa. Nó nằm dưới nước, dây cột vô cọc. Tôi nhảy xuống, cúi vô chỗ dưới sạp mũi. Chỗ tôi vừa khều cục sáp ra, giờ đã được phết một lớp dầu chai mới. Đen. Bóng. Còn mềm, ấn ngón tay vô lún xuống.

Tôi đã vô nhà bao lâu. Chừng mười phút. Có thể ít hơn.

Tôi đứng thẳng lên ngó về phía nhà. Má đứng ở cửa bếp, tay cầm cái vá, khói bếp sau lưng. Dượng đứng ở đầu hiên, tay cầm khăn lau mặt. Hai người cách nhau chừng mười bước. Hai người cùng ngó xuống bến, ngó tôi.

Cái áo bà ba của má màu nâu. Cái áo bà ba của dượng màu xám. Trong ánh sáng tờ mờ đó, hai màu y như nhau.

Má kêu, giọng bình thường như mọi bữa:

"Lành ơi, đem em đi học kìa con. Trễ rồi."

Thằng Tí chạy ra từ trong nhà, ôm cặp, hai cổ chân lủng lẳng hai túi bùa đỏ. Nó chạy ngang má, ngang dượng, xuống bậc bến, đứng trước mặt tôi, ngước lên.

"Bữa nay em ngồi đâu, chị Hai."