Chương 5: Sổ giao nhận năm ấy

Tôi không nhớ mình ra khỏi hầm bằng cách nào. Chỉ nhớ lúc đứng ở sân sau, cạnh máy phát điện đang nổ ầm ầm, tay tôi còn nắm chặt cái áo blu khoa Truyền nhiễm chưa gấp xong. Anh bảo vệ hỏi tôi làm sao mà mặt trắng bệch. Tôi bảo em say nắng. Anh ấy nhìn lên trời tối om, không nói gì.

Sáng hôm sau tôi xuống muộn. Bà Tư đã đếm xong mẻ đầu. Bà không hỏi chuyện đêm qua, chỉ đưa cho tôi tờ giao nhận, rồi nói như nói chuyện thời tiết.

"Tối qua cháu quên khoá máy sấy số hai. Bà khoá rồi."

Tôi nhìn bà. Bà quay đi. Trên tay bà, tôi thấy những vết đỏ hằn như bị bỏng nước sôi, hằn quanh cổ tay, kiểu người vừa vắt một cái gì rất nặng và rất lạnh.

* * *

Tuần ấy, viện có thông báo dán ở bảng tin. Trên tỉnh đã duyệt kinh phí cải tạo khu nhà cũ. Tầng hầm sẽ mở rộng kho vải, phá bức tường cuối hành lang để lấy thêm diện tích. Thợ vào làm từ thứ hai tuần sau.

Đọc xong thông báo, tôi thấy bà Tư đứng sau lưng tôi. Bà đọc chậm từng dòng, môi mấp máy. Rồi bà đi thẳng lên phòng hành chính quản trị, tôi nghe kể bà xin gặp phó giám đốc, xin đừng phá. Người ta hỏi lý do. Bà không nói được lý do nào ra hồn. Người ta bảo bà về làm việc.

Từ hôm ấy bà Tư ít nói hẳn. Bà đốt bao tải áo P.0 không đợi đến thứ bảy nữa, ngày nào cũng đốt.

* * *

Tôi lên phòng Kế hoạch tổng hợp, nơi giữ hồ sơ bệnh án cũ. Ở đấy có anh Toàn, hơn tôi ba tuổi, đeo kính cận, hay xuống căng tin ăn cơm cùng tổ giặt. Tôi nói dối anh là gia đình cần giấy tờ của mẹ để làm thủ tục thờ cúng. Anh dẫn tôi xuống kho lưu trữ, ở tầng một khu nhà cũ, ngay phía trên tổ giặt.

Kho lưu trữ là một căn phòng dài, kê giá sắt đến tận trần, hồ sơ buộc dây dứa xếp chồng. Mùi giấy mục, mùi chuột. Anh Toàn lần theo năm, theo khoa, kéo ra một chồng sổ bìa cứng khoa Truyền nhiễm năm 1986.

Sổ nhập viện tháng Tám, ghi tay bằng mực tím. Tên người, tuổi, địa chỉ, chẩn đoán. Phố ven sông Đào, phố Hàng Cấp, phường Văn Miếu. Rất nhiều chữ tả. Anh Toàn lật đến khoảng giữa tháng thì dừng lại.

Có ba tờ bị xé. Xé gọn, sát gáy sổ, bằng dao lam chứ không phải xé tay.

Anh Toàn nhìn tôi, nhún vai, bảo hồi ấy loạn lắm, thất lạc là thường. Nhưng tôi thấy anh đẩy gọng kính lên hai lần.

* * *

Chiều hôm ấy, lúc cả tổ về hết, tôi ở lại. Tôi có một ý nghĩ từ lúc ở kho lưu trữ. Hồ sơ bệnh án có thể xé. Nhưng tổ giặt là cũng có sổ của nó. Sổ giao nhận đồ vải. Từ ngày tôi vào làm, bà Tư đã dặn, không bao giờ được vứt sổ cũ, lỡ kiểm toán hỏi.

Sổ cũ của tổ cất trong một cái tủ gỗ ở góc kho vải, chìa bà Tư giữ. Nhưng tủ gỗ cũ, bản lề lỏng. Tôi nâng cánh tủ lên một chút là cửa bung ra.

Bên trong có mấy chục cuốn sổ, xếp theo năm, giấy ngả màu chè. Tôi tìm năm 1986. Tôi lật đến tháng Tám.

Chữ viết tròn, nắn nót, của một người còn trẻ. Mỗi dòng là một ngày, một khoa, số ga, số áo phát ra, số áo thu về. Đến ngày chín tháng Tám có một dòng mới, ghi riêng ở cuối trang.

P.0. Phát ra hai áo. Một cỡ lớn, một cỡ nhỏ.

Tôi dò tiếp. Ngày mười, mười một, mười hai. Mỗi ngày đổi hai áo, thu về hai, phát ra hai. Ngày mười ba, mười bốn cũng thế.

Ngày mười lăm tháng Tám. P.0. Thu về một áo. Cỡ nhỏ.

Bên lề, cùng nét chữ ấy, nhưng run hơn, mực đè lên mấy lần:

Thiếu một. Không truy.

Dưới cùng là chữ ký. Một chữ Tư, nét móc cuối kéo dài.

* * *

Tôi ngồi trên nền kho vải, cuốn sổ mở trên đùi. Mẹ tôi mất ngày mười lăm tháng Tám. Áo cỡ lớn không bao giờ trở về. Áo cỡ nhỏ thu về rồi, nhưng lại đang nằm trong cái hòm tôn dưới gầm giường dì Hằng. Tôi lấy bút bi chép lại dòng P.0 vào lòng bàn tay, sợ mai cuốn sổ không còn ở đây.

Ngoài hành lang, trời đã tối. Đèn tuýp lại chập chờn.

Tôi đặt cuốn sổ về chỗ cũ, đóng tủ, đứng dậy. Lúc đi ngang cửa tổ giặt, theo thói quen, tôi liếc vào đống áo sấy xong hồi chiều, gấp sẵn trên bàn. Tôi không ngửi thấy mùi bùn. Hôm nay, lần đầu tiên từ khi tôi vào làm, không thừa cái nào.

Tôi đứng đó một lúc. Rồi tôi nghe thấy tiếng nước, ở cuối hành lang.

Tôi đi ra. Tôi không muốn đi, nhưng chân tôi đi.

Cái áo ở đó. Nó không nằm trong máy sấy, không nằm trong bao tải. Nó treo trên bức tường quét vôi, ngay giữa vệt ẩm hình cánh cửa, không đinh, không móc. Hai tay áo dang thẳng sang hai bên. Nước từ gấu áo nhỏ xuống vũng dưới chân tường, đều đều.

Tách. Tách. Rồi một giọt rơi chậm hơn nửa nhịp, như người đếm vừa ngập ngừng ở một con số.