Chương 6: Dưới những vết cạo

Đêm ấy tôi ngủ ở chòi ông Lự. Tôi gõ cửa, người ướt sũng, không nói được câu nào cho ra câu. Ông mở cửa, nhìn tôi, nhìn về phía kho, rồi đưa tôi cái khăn. Ông không hỏi tôi thấy gì. Ông chỉ ngồi lại trên cái ghế đẩu ở cửa, quay lưng vào trong, như mọi đêm.

Sáng ra cửa kho vẫn khoá. Ổ khoá nguyên, chìa vẫn trong túi quần tôi. Trên bàn không có đèn dầu. Chỉ có quyển sổ năm 1978 nằm mở ra, và một vệt muội đen nhỏ bằng đồng xu trên mặt gỗ, chỗ người ta đặt đèn.

Tôi lấy ngón tay quẹt vệt muội. Nó đen thật, dính vào da thật.

Hồi học trung cấp, thầy dạy chúng tôi một mẹo kiểm tra chứng từ bị tẩy xoá. Mực có thể cạo đi, nhưng vết ngòi bút ấn xuống giấy thì không cạo hết được. Rọi đèn xiên, sát mặt giấy, vết lõm sẽ hiện ra như rãnh cày trên ruộng khô.

Trưa ấy tôi đóng cửa sổ, kéo rèm, ngồi trong bóng tối với cái đèn pin. Tôi đặt đèn gần như nằm sát mặt giấy, rọi ngang qua dòng bị cạo ngày 27 tháng Mười.

Chữ hiện ra chậm. Từng nét lõm mờ, đứt quãng, chồng lên con số không viết đè. Tôi lấy bút chì chép lại từng nét lên một tờ giấy pơ luya đặt bên cạnh. Mất gần một tiếng cho một dòng.

Xuất cứu đói đợt một. Một nghìn ba trăm sáu mươi cân. Theo danh sách kèm.

Tôi làm tiếp dòng ngày 9 tháng Mười Một. Xuất cứu đói đợt hai. Một nghìn năm trăm hai mươi cân. Theo danh sách kèm.

Dòng ngày 28 tháng Mười Một. Đợt ba. Một nghìn hai trăm chín mươi cân.

Tôi không cần máy tính để cộng. Tôi cộng trên giấy, viết hàng dọc như học trò lớp ba, vì tay tôi run không bấm phím được.

Bốn nghìn một trăm bảy mươi.

Tôi ngồi đó, giữa căn phòng tối có mùi muối và mùi giấy cũ, nhìn con số mình vừa viết. Bên trên đầu tôi, cái bàn tính treo trên tường, các hạt nằm im ở dưới. Sáng nay ông Lự đã gạt nó.

Thóc không mất. Thóc đã được xuất cho người đói, ba đợt, có danh sách. Rồi ai đó cạo những dòng ấy đi, và người giữ kho trở thành người lấy cắp.

Tôi lật tìm cái danh sách kèm theo. Không có. Quyển sổ không có tờ rời nào. Ở giữa có mấy chỗ chỉ khâu gáy bị cắt đứt, như người ta đã rút đi vài tờ.

Chiều ấy ông Tạo xuống bất ngờ. Ông đẩy cửa, thấy phòng tối, thấy tôi ngồi với đèn pin và quyển sổ. Ông bật công tắc. Ánh đèn tuýp nhấp nháy mấy lần rồi sáng trắng.

Ông bước tới, nhìn tờ giấy pơ luya của tôi. Ông đọc. Tôi thấy hàm ông bạnh ra.

"Cái ni eng làm cho ai?"

"Dạ, cháu đối chiếu."

"Đối chiếu." Ông cầm tờ giấy lên, gấp làm tư, nhét vào túi áo ngực. "Eng nghe tau. Chuyện ni động vô cả xã. Cả xã, eng hiểu không. Không phải một người, hai người. Eng về đây làm kế toán, không phải làm công an."

Ông đưa tay định cầm quyển sổ. Tôi giữ lại. Tôi không biết sao tôi dám. Ông nhìn bàn tay tôi đè lên bìa sổ, rồi nhìn lên mặt tôi.

"Mai cất lên gác. Tau mà còn thấy hắn dưới ni thì eng về Thanh Chương mà làm."

Ông đi rồi, tôi cất quyển sổ vào tủ sắt, khoá hai vòng.

Đêm ấy tôi không nằm. Tôi ngồi trên mép giường xếp, lưng dựa vách ván, hai chân đặt dưới nền, mặt hướng về bức tường.

Mùi thóc đến sớm. Nó bốc lên mạnh hơn mọi đêm, đặc quánh, khô khốc, như cả cái kho vừa được đổ đầy thóc mới phơi. Nền gạch dưới bàn chân tôi ấm dần, ấm dần, rồi nóng như cát trưa hè.

Tiếng gẩy bắt đầu. Những loạt ngắn, những số nhỏ, cộng dồn. Tôi đếm. Lần này tôi đếm bằng ngón tay, gập từng ngón, hết mười ngón thì đặt một hạt thóc lên đầu gối.

Hai mươi mốt hạt thóc, và hai ngón tay nữa. Hai trăm mười hai loạt.

Rồi dừng. Dừng lâu.

Tôi chờ tiếng gạt rào một cái như mọi đêm. Không có tiếng gạt.

Thay vào đó là một tiếng đập. Một hạt bàn tính bị đẩy mạnh lên, mạnh đến mức đập vào khung gỗ một tiếng chát. Rồi tiếng tre gãy, khô và giòn như bẻ một que củi. Rồi tiếng một vật nhỏ, cứng, rơi xuống nền gạch, nảy hai lần.

Nó lăn. Tôi nghe nó lăn trên những viên gạch mòn, lộc cộc, chậm dần, hướng về phía giường.

Nó chạm vào gót chân tôi và dừng lại.

Tôi không nhìn xuống. Tôi ngồi như vậy đến sáng, hai bàn chân trên nền gạch nóng, một vật tròn tròn nằm áp vào gót chân phải, ấm như một hạt thóc vừa bóc vỏ.

Khi trời đủ sáng, tôi mới cúi xuống. Một hạt bàn tính bằng gỗ, nứt làm đôi.

Trên bức tường, thanh tre ở hàng thứ năm từ bên phải gãy gập. Còn hạt thóc trên đầu gối tôi, hai mươi mốt hạt, đã nóng đến mức tôi phải phủi xuống.