Chương 2: Gần thêm một bước

Mai bảo chắc chuột đào gốc, hoặc con Khiêm nghịch đổ nước gì. Khiêm thề không. Tôi chặt cây chuối héo, bổ thân ra xem. Lõi trắng, ướt, không sâu, không thối. Chỉ có lá là chết.

Tối hôm sau Lèng lại đến. Tôi định từ chối. Nhưng Lèng đưa trước nửa tiền, mấy tờ năm mươi nghìn mới cứng, Mai đứng trong bếp nhìn ra. Tôi cầm.

Lần này tôi đi trước, lão Thình đi sau. Tôi nghĩ có người đi sau thì đứa con gái kia, nếu có, sẽ phải đi sau lão. Lên đến mốc đá, tôi dừng lại thở. Cái mốc đá vuông, cao ngang thắt lưng, đứng ở lưng đồi giữa một vạt cỏ tranh, bên này mặt khắc chữ Việt. Tôi đi qua nó không biết bao nhiêu lần, chưa bao giờ đứng nhìn nó lâu như đêm ấy.

Đường về, qua suối, dế lại im một lượt.

Tôi không quay lại ngay. Tôi đi thêm mấy bước, nghe tiếng sỏi sau lưng. Không phải tiếng chân lão Thình, lão đi dép cao su, bước kéo lê. Tiếng này nhẹ, chân trần, đặt xuống rất cẩn thận.

Tôi soi đèn lại. Chị đứng giữa tôi và lão Thình. Lão Thình đi ngay sau chị, cách chị chưa đầy một sải tay, mặt cúi xuống nhìn đường, miệng ngậm điếu thuốc lá cuốn. Lão đi thẳng qua chỗ chị đứng như đi qua một bụi cây.

Lần này chị cách tôi chín bước. Tôi biết vì tôi đếm. Cửu vạn quen đếm bước trên dốc, đếm để quên mỏi. Tôi đếm từ chân tôi tới chân chị, chín bước người lớn.

"Mày soi cái gì đấy?"

"Bác không thấy gì à?"

Lão Thình ngẩng lên nhìn tôi, nhìn cái vệt đèn trước mặt lão. Ngay chỗ ấy, chỗ chị đứng, lão bỗng rùng mình một cái, kéo cổ áo lên.

"Lạnh thế. Đi nhanh lên mày."

Lão vượt lên trước tôi. Tôi đi sau cùng. Suốt quãng rừng hồi tôi không ngoái lại, nhưng tôi nghe tiếng chân trần lạo xạo sau lưng, đều đặn, theo nhịp chân tôi. Đầu đòn bên phải lại nặng dần. Đến đường nhựa, cái đòn nghiến cong hẳn về một bên, quai phải cứa vào vai tôi như dao cùn.

Đêm thứ ba, chị cách tôi tám bước.

Sáng hôm sau Mai bôi dầu cho tôi. Mai lột áo tôi ra rồi đứng im. Trên vai phải tôi có một vết bầm tím dài bằng gang tay, đúng chỗ đặt đòn. Gánh mấy chục năm, vai tôi chai như da trâu, chưa bao giờ bầm.

"Gánh gì mà nặng thế?"

"Linh kiện."

"Linh kiện bằng đá à?"

Mai xoa dầu, tay Mai dừng lại ở mép vết bầm. Mai cúi sát xuống nhìn.

"Bố Khiêm. Vết này có hình ngón tay."

Tôi vặn cổ nhìn mà không thấy. Mai lấy cái gương nhỏ của Khiêm cho tôi soi. Ở mép trên vết bầm, chỗ giáp cổ, có bốn vệt nhỏ hơn, nằm sát nhau, như bốn đầu ngón tay ai bấu vào. Bấu từ phía sau ra.

Sau nhà, cây chuối thứ hai héo. Lần này tôi ra xem ngay khi trời vừa rạng. Lá nó vẫn còn đang héo. Tôi đứng đó nhìn một tàu lá xanh từ từ ngả nâu từ mép vào, chậm như vệt nước thấm vào giấy bản. Tàu lá cũng ngả về một phía như cây trước.

Mai đứng sau tôi. Mai là người Tày Bình Gia, bà ngoại Mai làm then. Mai nói nhỏ:

"Bà em bảo chuối héo theo hàng là có người lạ ở trong nhà. Người ấy không ăn được cơm, chỉ đứng hút hơi cây."

"Bà em còn bảo gì?"

"Bảo đừng chặt. Chặt là người ta không có chỗ đứng, người ta vào ở trong người mình."

Tôi không chặt cây thứ hai.

Tối ấy tôi không đi gánh. Tôi bảo Lèng tôi đau vai, nghỉ mấy hôm. Lèng nhìn vai tôi, nhìn vết bầm, rồi cười, bảo anh Toản già rồi. Lèng bỏ đi, lão Thình đi một mình với một người khác.

Đêm ấy tôi ngủ trong nhà, cửa cài then. Gần sáng tôi tỉnh dậy vì một mùi.

Mùi chua, nồng, lẫn mùi tro bếp và mùi lá mục. Tôi biết mùi ấy. Hồi nhỏ, bà nội tôi ngâm chàm trong cái chum sành sau bếp, nhuộm vải may áo cho cả nhà. Chum chàm ủ lâu bốc mùi y như thế, ai đi qua cũng phải bịt mũi. Từ ngày bà mất, nhà tôi mua vải phố, không còn ai ngâm chàm nữa.

Tôi ngồi dậy, rón rén ra hiên. Mùi đặc nhất ở góc hiên, chỗ tôi dựng cái đòn gánh.

Cái đòn vẫn dựng đó. Tôi cầm lên. Ở vết khía đầu bên phải, có một sợi chỉ quấn hai vòng. Sợi chỉ bông se tay, xanh chàm sẫm, dài chừng một gang.

Hai đêm nay tôi không đụng vào đòn. Cả nhà tôi không ai có một sợi chỉ chàm nào.