Chương 3: Mùi chàm trong nhà

Tôi tháo sợi chỉ ra, định vứt vào bếp. Mai giữ tay tôi lại. Mai lấy một mảnh giấy bản gói sợi chỉ, cất vào hộc bàn thờ, bảo đồ của người ta thì để người ta lấy.

Mấy ngày nghỉ gánh, vết bầm trên vai tôi không lặn. Nó chuyển từ tím sang vàng ở giữa, nhưng bốn vệt ngón tay ở mép thì vẫn tím, như vừa mới bấu.

Tôi sang nhà lão Thình. Lão ở một mình trong căn nhà sàn cuối bản, vợ mất, con gái lấy chồng dưới Lộc Bình. Lão đang ngồi bên bếp, chai rượu ngô đặt cạnh chân. Lão rót cho tôi một chén.

"Vai mày đỡ chưa?"

"Chưa. Bác ơi, đêm hôm trước bác đi một mình, có thấy gì không?"

"Thấy gì là thấy gì. Thấy hàng, thấy tiền."

Tôi kể cho lão nghe về đứa con gái áo chàm. Kể chín bước, tám bước. Kể cái đòn nặng một bên. Lão Thình nghe không ngắt lời câu nào. Tay lão cầm chén rượu mà không uống, cứ xoay xoay trên đầu gối.

"Đường ấy đàn bà con gái không đi đêm đâu. Mấy năm nay không có."

"Mấy năm nay. Thế trước kia thì có?"

Lão uống cạn chén. Lão nhìn vào bếp.

"Trước kia đi đủ thứ. Từ cái năm ấy..."

Lão dừng lại. Tôi chờ. Lão rót chén nữa, uống, rồi bảo tôi về đi, lão buồn ngủ. Đang giữa buổi chiều.

Tôi về, nghĩ mãi cái năm ấy là năm nào. Cửu vạn ở Đồng Đăng nói "cái năm ấy" thì có thể là năm bảy chín đánh nhau, năm chín mốt mở lại biên, năm chín bảy lũ cuốn cầu suối. Lão Thình không nói năm nào.

Vai đỡ được một chút thì tiền cũng hết. Tôi lại đi với Lèng.

Đêm ấy trời không trăng, sương mù từ khe núi tràn lên dốc Khau Pàn đặc như bông. Qua mốc đá về đến suối, dế im. Tôi không soi đèn ngay. Tôi đứng yên, hai tay giữ hai quai, đếm tiếng sỏi. Tiếng chân trần đến gần, rồi dừng.

Tôi soi lại. Bảy bước. Lần này chị không đứng giữa lối. Chị đứng lệch sang bên phải lối, đúng bên đầu đòn có vết khía.

Sương bám trên áo chị không tan. Áo chàm ướt sẫm, nặng, rủ xuống như vừa lôi lên từ chum nhuộm. Ở vạt sau lưng áo có một vệt đất đỏ, khô, loang to bằng bàn tay. Chân chị trần, bùn đỏ bám đến mắt cá.

Tôi hỏi, giọng run:

"Em ở bản nào? Em cần gì, em nói anh nghe."

Chị ngẩng đầu lên một chút. Đèn pin bọc vải chỉ soi tới cằm. Cằm nhỏ, trắng, môi khép. Rồi chị lại cúi xuống.

Đi được một quãng, chị cách sáu bước. Tôi không đếm mà biết, vì tôi nghe tiếng thở. Tiếng thở rất nhẹ, ngắt quãng, không theo nhịp chân. Tiếng thở ấy không ở sau lưng tôi. Nó ở ngay trên vai phải, sát gáy, như có ai gục đầu vào lưng tôi mà thở.

Đầu đòn bên phải trĩu xuống. Tôi nghe gỗ nghiến kêu răng rắc, cái tiếng gỗ khô kêu khi sắp nứt. Tôi bước mấy bước nữa thì quai bên phải đứt.

Bao hàng rơi xuống lăn mấy vòng trên lối dốc. Đầu đòn bên trái không còn gì giữ, bật lên đập vào thái dương tôi. Tôi ngã quỵ.

Lão Thình chạy lại, nhặt bao, buộc quai, mắng tôi vụng. Khi lão cúi xuống buộc nút, tôi thấy tay lão run. Lão buộc ba lần mới được. Lão không nhìn về phía chị đứng, nhưng lão cũng không nhìn về phía nào khác. Lão nhìn đất.

Ra đến đường nhựa, Lèng chờ sẵn với xe máy. Lèng cân lại hàng, thấy bao bên phải bị dập, chửi tôi một trận, trừ tiền. Tôi không cãi.

Về đến nhà thì trời vừa sáng. Tôi đi thẳng ra sau nhà. Cây chuối thứ ba héo rồi.

Tôi lùi lại đứng ở đầu hàng, nhìn dọc theo bờ rào. Ba cây đầu héo, bốn cây sau còn xanh. Hàng chuối Mai trồng không thẳng, bờ rào nhà tôi chạy chéo theo con mương. Vậy mà ba cây héo lá cùng ngả về một hướng. Tôi lấy cành tre cắm vào gốc cây thứ nhất, một cành vào gốc cây thứ ba, rồi nheo mắt ngắm theo.

Hai cành tre chỉ thẳng về phía đông nam. Bên ấy, xa tít sau mấy lớp núi, là đỉnh Mẫu Sơn, đang lặn trong mây.

Đường gánh hàng của tôi đi về hướng bắc. Còn hàng chuối nhà tôi đang chỉ về một nơi khác.

Đêm hôm ấy, tôi không ngủ được. Mai ngủ say bên cạnh, thở đều. Gần sáng, tôi nghe ngoài hiên có tiếng gỗ kêu, cái tiếng răng rắc của gỗ nghiến bị đè nặng.

Tôi không ra. Nhưng tôi biết cái đòn gánh của tôi đang nằm ngang trên hai cái vại nước ngoài hiên, nơi không ai đặt nó, và có một cái gì đó đang ngồi lên đầu bên phải.