Chương 7: Đêm ở chân mốc

Tôi đi lên mốc đá một mình. Mai không cản. Mai chỉ lấy mẩu vải chàm trong hộc bàn thờ ra, gói vào một mảnh lá chuối tươi cắt từ cây cuối hàng, nhét vào túi áo ngực tôi.

Tôi mang cái đòn gánh nghiến và cái sọt bên trái còn lại. Đêm ấy không trăng, không sương, trời trong và lạnh như đầu tháng Chạp dù mới tháng Chín. Lên dốc Khau Pàn, tôi không soi đèn. Tôi thuộc đường bằng chân.

Gần đến mốc, tôi nghe mùi chàm trước khi nghe dế im. Mùi chua nồng lan trên vạt cỏ tranh, đặc đến mức tôi nghẹn họng. Rồi dế im. Rồi cả gió cũng im, cỏ tranh đứng thẳng không lay.

Cái sọt bên phải tôi bỏ lại đêm trước vẫn đứng ở chân mốc. Chị ngồi trong sọt.

Chị ngồi co gối, hai tay ôm đầu gối, đầu tựa vào vành sọt. Cái sọt nhỏ hơn người chị, vậy mà chị nằm gọn trong ấy, vừa khít, như cái sọt được đan quanh người chị. Áo chàm đen trong bóng tối, chỉ có hàng quả trám ở gấu áo ánh lên mờ mờ, màu đỏ cũ.

Tôi đứng cách một sải tay. Lần đầu tiên tôi đến gần chị chứ không phải chị đến gần tôi.

Tôi hạ cái đòn xuống. Tôi gỡ quai sọt bên trái, móc vào đầu đòn trái. Rồi tôi cúi xuống, móc quai cái sọt có chị vào đầu đòn bên phải, đầu có vết khía. Tay tôi chạm vào nan sọt, lạnh buốt như sờ vào sắt trong sương muối.

Tôi nhổ nước bọt vào lòng bàn tay, xoa lên vết khía. Tôi nghe chị thở ra một hơi, rất khẽ, như người được gọi đúng tên.

Tôi ghé vai vào đòn, đứng lên.

Cái đòn không nhúc nhích. Tôi gồng lần nữa. Đầu đòn bên trái nhấc lên khỏi mặt đất, cái sọt rỗng chao chao. Đầu bên phải như bị đóng đinh xuống đất. Cái đòn nghiến cong lại, cong như cánh cung, tôi nghe thớ gỗ kêu rền rĩ. Vai tôi kêu khục một tiếng, lần này đau đến mức tôi khuỵu xuống.

Tôi quỳ đó, thở hồng hộc. Chị không nhúc nhích. Chị ngẩng đầu khỏi vành sọt, nhìn tôi. Ở khoảng cách một sải tay, không có đèn, tôi vẫn thấy mắt chị. Hai con mắt đen, ướt, mở to, không còn nhìn cái đòn nữa. Nhìn tôi.

Chị nói. Tiếng Tày, giọng Cao Lộc, nhẹ như hơi thở:

"Au khỏi pây rườn."

Đưa em về nhà.

Tôi nói tôi không mang được. Tôi nói tôi không biết nhà em ở đâu. Tôi nói nhiều lắm, lộn xộn, nửa Tày nửa Kinh, nước mắt chảy mà không biết. Chị không nghe. Chị chỉ lặp lại câu ấy, lần nào cũng nhẹ hơn, xa hơn.

Rồi chị đưa tay chỉ. Không chỉ về phía Việt Nam. Chị chỉ ngược ra sau lưng mình, qua bên kia mốc đá, xuống phía suối bên kia, nơi có một bóng cây cao đứng đơn độc giữa sườn đồi. Trong đêm tôi không nhìn ra lá. Nhưng tôi biết đó là cây gì.

Cây sau sau.

Tôi hiểu. Cái tôi đang cố gánh không phải chị. Chị đang ở đây, trước mặt tôi. Nhưng cái nặng thì còn nằm dưới gốc cây kia, dưới lớp đất đỏ, giữa mấy tàu lá chuối mục. Không ai gánh nổi một người mà người ấy còn nằm bên kia.

"Anh hứa. Anh đưa em về. Đưa bằng đường lớn. Không đi đường này nữa."

Tôi không biết vì sao tôi nói câu ấy. Tôi chỉ biết mình phải nói.

Chị nhìn tôi rất lâu. Rồi đầu đòn bên phải nhẹ bẫng. Nhẹ đến mức cái đòn bật lên, đầu trái đập xuống đất. Cái sọt bên phải trống không, lăn nghiêng.

Dưới đáy sọt có một nắm đất đỏ, ướt, tươi như vừa đào.

Đèn pin quét qua mặt tôi. Có tiếng quát:

"Đứng im! Ai đấy?"

Hai người bộ đội biên phòng đi tuần, súng khoác vai, chó becgie giật dây. Con chó sủa được một tiếng rồi im bặt, cụp đuôi, rúc vào chân người lính, rên ư ử nhìn về phía mốc đá.

Người ta dẫn tôi về đồn, hỏi suốt đêm. Tôi khai tôi là cửu vạn, đi đêm tìm cái sọt đánh rơi. Người ta không tin, nhưng không có hàng, không có tiền, chỉ có cái đòn và hai cái sọt rỗng, một cái dính đất đỏ. Gần trưa thì người ta thả, ghi biên bản, dặn lần sau bắt là phạt.

Người cán bộ trẻ hỏi cung tôi tên Nông Đức Hải, quê Thất Khê. Lúc tôi ra cửa, anh ấy gọi lại.

"Bác. Đêm qua bác nói chuyện với ai ở chân mốc thế? Bọn em nghe rõ tiếng bác nói, nghe cả tiếng con gái."

Tôi không đáp.

Về đến nhà, Mai ra đón ở cổng. Mai không nói gì, chỉ chỉ ra sau nhà. Sáu cây chuối héo. Cây cuối hàng, cây mà đêm qua Mai cắt lá gói mẩu vải cho tôi, vẫn xanh nguyên, một tàu lá non vừa trổ, cuộn tròn như ngón tay.

Ngồi xổm trước cổng nhà tôi là lão Thình. Mắt lão đỏ, người sặc mùi rượu ngô. Lão ngẩng lên nhìn tôi, nhìn cái sọt dính đất đỏ trên tay tôi, rồi gục đầu xuống.

"Mày lên mốc rồi. Tao biết mà. Tao biết sẽ có ngày nó đến tìm mày."