Chương 2: Rạp cưới Nhơn Khánh

Mấy ngày sau tôi đi thăm thằng Thành. Nó nằm ở hành lang bệnh viện huyện vì phòng hết giường, vai bó băng thun, mặt trầy một mảng. Má nó ngồi dưới đất bóc cam cho nó, mắt sưng vì khóc hai đám liền, đám mẹ chồng rồi tới đứa con.

"Xe đò sáu giờ, con chạy ra trễ, ẩu quá. Thôi, Sài Gòn chi nữa, ở nhà với má."

Thằng Thành nói vậy, giọng nhẹ như người vừa được tha. Tôi đứng đó, tay cầm bịch sữa, không biết mở miệng sao. Tôi muốn hỏi nó có thấy bà cụ nào đứng sau lưng nó ngoài ruộng mía không. Rồi tôi thấy câu hỏi đó vô duyên, tôi thôi.

Tôi lấy tấm ảnh di quan ra so với tấm chân dung bà Lựu trên bàn thờ, tấm mà chính tôi chụp lại từ ảnh căn cước của bà để phóng lớn. Bà Lựu cũng nhỏ người, cũng bới tóc. Tôi nghĩ, người chết đứng coi đám của mình, chuyện đó người già trong xóm vẫn kể. Tôi nghĩ vậy cho yên.

Cuối tuần đó tôi có đám cưới ở Nhơn Khánh. Nhà gái làm rạp trong vườn nhãn, bạt đỏ, cột tre quấn giấy kim tuyến, cái cổng hoa kết bằng lá dừa có hai chữ song hỷ cắt giấy dán lên. Dàn loa thùng mở nhạc từ sáng sớm. Tôi mang cả máy ông Tư lẫn cái máy số nhỏ mượn của thằng bạn, hình màn hình thì để cô dâu coi liền cho vui, hình đẹp thì chụp phim.

Thằng Tín cầm đèn flash chạy theo tôi, mồ hôi ướt lưng áo. Nó hai mươi tuổi, nhanh nhảu, nhà ở ngay sau chợ Gò Găng. Má nó mắt kém, đi chợ phải có đứa cháu dắt. Trưa hôm đó, lúc ngồi ăn cỗ, nó khoe với tôi:

"Tháng sau em đi Bình Dương, anh Quang à. Thằng bạn xin được chỗ trong công ty giày, lương ba triệu. Ở đây cầm đèn cho anh hoài sao nổi."

Tôi hỏi rồi má mày ai coi. Nó nói có bà dì, rồi gắp miếng chả bỏ vô chén tôi, lảng chuyện.

Hình chụp phim lần này tôi cẩn thận hơn. Tôi đứng ở cổng hoa, quay lưng ra đường, chụp vô trong rạp. Phía sau đám khách là vườn nhãn, gốc nào cũng to, bóng râm đặc. Tôi để ý gốc nhãn nào cũng trống. Không có ai đứng ngoài rìa.

Hai hôm sau cô Hạnh ở tiệm Kim Long đưa tôi ảnh. Cô bốn mươi mấy tuổi, đeo kính, tay lúc nào cũng có mùi thuốc tráng. Cô lật lật mấy tấm rồi hỏi:

"Máy ông Tư hả em? Hồi trước ổng cũng rửa ở đây. Chục năm nay rồi."

Tôi hỏi ông Tư là người sao. Cô nghĩ một chút.

"Ít nói. Lấy ảnh rồi hổng về liền, ngồi ngoài ghế đá kia soi từng tấm. Hổng coi người ta, coi phía sau người ta. Có bữa ổng mượn kính lúp của chị, ngồi tới chiều."

Tôi cầm xấp ảnh ra ghế đá, chỗ ông Tư từng ngồi.

Tấm cô dâu chú rể lạy gia tiên, sạch. Tấm cắt bánh, sạch. Tôi thở ra. Tới tấm chụp toàn cảnh rạp lúc đón dâu, tay tôi dừng lại.

Bà cụ đứng ngay dưới cổng hoa.

Không phải sau vườn nhãn, không phải ở rìa. Ngay dưới cổng lá dừa, giữa hai cột tre, cách ống kính chừng mười bước. Vẫn áo bà ba đen, vẫn bới tóc, vẫn đứng nghiêng, vai trái trễ xuống như vừa đặt một cái gì nặng. Mặt vẫn là một vệt xám, nhưng tôi thấy được cằm, thấy được hai bàn tay khô chắp trước bụng. Tôi nhớ lúc chụp tấm này tôi đứng lùi ra tận đường đất để lấy hết cổng hoa. Ngay chỗ bà đứng là chỗ thằng Tín đứng giơ đèn flash.

Trong ảnh, thằng Tín đứng đó, cười, cái đèn giơ cao. Bà cụ đứng sát sau lưng nó, gần tới mức tà áo đen chạm khuỷu tay áo trắng của nó.

Tôi soi tấm đó tới lúc mắt cay. Bà không giống bà Lựu. Bà Lựu đứng thẳng, vai ngang. Bà này lệch vai.

Tôi bỏ xấp ảnh vô túi, chạy về. Dọc đường tôi gọi cho thằng Tín, nó không bắt máy. Tôi gọi tới cuộc thứ ba thì đứa em nó bắt.

"Anh Tín đi tháo rạp bên Nhơn Khánh rồi anh ơi. Nhà gái mướn."

Tôi quay đầu xe.

Tôi tới nơi thì người ta đã khiêng thằng Tín ra khỏi vườn nhãn. Cái thang tre gãy một bậc, nằm chỏng chơ dưới cổng hoa. Cái cổng đã tháo một nửa, hai chữ song hỷ rách treo lủng lẳng. Thằng Tín nằm trên tấm phản người ta khiêng ra, chân phải gập sai chỗ, mặt tái như giấy. Nó thấy tôi, nó nhăn nhó cười.

"Bậc thang mục, anh. Hổng sao. Hổng sao."

Tôi đi theo xe lôi chở nó lên trạm xá rồi lên huyện. Bác sĩ nói gãy hai xương cẳng chân, bó bột ba tháng.

Khuya hôm đó tôi về nhà. Má đã ngủ, võng còn đong đưa nhè nhẹ như má vừa trở mình. Tôi bật đèn tuýp trong phòng mình, đổ cả hai xấp ảnh ra giường, xấp đám bà Lựu và xấp đám cưới, xếp theo thứ tự tôi chụp.

Đặt cạnh nhau thì tôi thấy rõ. Ở đám bà Lựu, bà cụ đứng tận khe tre, sau cả đám đông. Rồi ra ruộng mía, gần hơn. Sang đám cưới, bà đứng ngay cổng hoa. Mỗi lần một gần. Mỗi lần bà đứng ở đâu cũng là đứng sau lưng một đứa còn trẻ.

Và mỗi tấm, bà lại xoay mặt về phía tôi thêm một chút.

Tôi tắt đèn. Cái túi da của ông Tư nằm trên bàn, ngay dưới ô cửa sổ. Trong bóng tối, tôi nghe ở ngăn hông cái túi có tiếng lóc cóc rất nhỏ. Như có ai lắc nó.