Chương 9: Buổi chiều trèo thang

Cường ngồi xuống bậc cầu thang trên cùng, lưng dựa vào tường, cuộn băng dính đặt trên đầu gối, cuốn vở của Bống ôm trước ngực. Anh ta kể. Tôi đứng nghe, không chen một câu.

"Chiều hôm ấy chị Hoa gọi điện cho tôi. Thằng Bin sốt, rét quá, cửa sổ nhà hở hết. Anh tôi sĩ diện, không bao giờ gọi. Chị ấy gọi. Chị bảo chú mang thang với băng dính sang dán giúp chị, tối ở lại ăn cơm, anh em nói chuyện tử tế."

"Tôi mang sang. Tôi dán từ dưới nhà lên trên. Dán trong buồng cho thằng Bin. Chị Hoa đứng dưới chân thang đưa băng dính, còn khen chú dán khéo thế. Đến cái ô thoáng này thì chị ấy bảo thôi, chú để đấy. Đêm chị đốt lò cho cháu, phải để chỗ thoáng."

Anh ta xoay cuộn băng dính trên đầu gối, chậm, từng vòng.

"Tối ăn cơm. Chưa ăn. Chị Hoa dọn mâm dưới bếp, đơm sẵn cho tôi một bát. Tôi rút trong túi ra cái giấy từ chối di sản. Giấy thật, giấy trắng, tôi nhờ người ta đánh máy sẵn, chỉ chờ anh tôi ký. Anh tôi đọc, rồi xé đôi. Rồi anh ấy tát tôi trước mặt hai đứa nhỏ."

"Anh ấy bảo tao chết cũng không ký, mày cút. Tôi cút."

"Tôi ra quán đầu chợ uống rượu đến gần khuya. Uống đến lúc người ta dọn hàng. Rồi tôi nhớ cái thang còn để ở nhà anh. Sáng mai tôi phải đi lắp cửa, không có thang thì không làm được. Tôi về lấy. Cửa bếp ở ngõ sau cài then, từ bé tôi đã biết lấy que thép khều then từ bên ngoài."

Cường dừng lại. Anh ta ngẩng lên nhìn cái ô thoáng.

"Nhà tắt đèn hết rồi. Tôi lên đến đây thì thấy dưới khe cửa có ánh đỏ. Cái lò than. Chị Hoa bê lên rồi. Tôi nghe thằng Bin ho, nghe chị ấy dỗ nó. Tôi nghe anh tôi ngáy. Cái chìa buồng vẫn cắm ở ổ phía ngoài, nhà ấy xưa nay vẫn để thế."

"Tôi say. Tôi đứng đây, má còn rát chỗ anh ấy tát. Tôi nghĩ, cho chúng mày ấm. Thế thôi, anh ạ. Tôi chỉ nghĩ có thế."

"Tôi lấy cuộn băng dính trong túi ra. Tôi trèo lên cái ghế đẩu, dán kín cái ô thoáng. Dán khéo như mọi lần, quen tay rồi. Rồi tôi vặn chìa khóa buồng một vòng, rút chìa bỏ túi. Tôi nghĩ để sáng mai anh tôi ra không được, phải gọi tôi đến mở, phải xuống nước với tôi."

"Lúc tôi xuống cầu thang thì chị Hoa gọi. Chị ấy nghe tiếng chân. Chú Cường đấy à. Chú mở cửa cho chị, anh ấy ngủ rồi, chị em mình nói chuyện. Tôi không thưa. Tôi vác thang đi."

Cường nói đến đấy thì cúi gằm. Hai vai anh ta rung lên, nhưng không có tiếng khóc.

Dưới nhà, băng dính thôi lốp bốp. Cả căn nhà lặng đi, lặng như lúc người ta nín thở chờ.

Rồi từ trong phòng ngủ, có tiếng gõ.

Không phải tiếng đập như trong giấc mơ của tôi. Một tiếng gõ nhỏ, yếu, vào mặt trong cánh cửa, ngang tầm đầu gối người lớn. Như đốt ngón tay của một đứa trẻ con đã hết sức. Gõ một cái. Rồi im rất lâu.

Cường đứng dậy. Anh ta vặn chiếc chìa có buộc dây dù đỏ. Ổ khóa kêu khục. Anh ta đẩy cửa.

Căn phòng không có ai. Bụi phủ dày trên chiếc giường sắt, trên tấm chiếu cói cuộn ở đầu giường, trên cái chăn bông hoa đỏ gấp vuông. Cửa sổ phòng dán băng dính kín mít, ánh nắng chiều lọt qua thành một màu vàng đục. Không có lò than. Không khí lạnh và cũ, nhưng không ngột ngạt.

Tôi nhìn mặt trong cánh cửa vừa mở. Và tôi hiểu tại sao Cường không dám bước vào căn phòng này sáu năm nay.

Mặt gỗ phía trong cánh cửa đầy dấu tay. Dấu tay người lớn, to, quệt dài từ trên xuống, như người trượt dần. Dấu tay trẻ con, nhỏ, xòe năm ngón, chồng lên nhau ở chỗ ngang đầu gối. Những dấu tay ấy không phải bụi bám. Chúng đen, bóng, như in bằng muội than, và sáu năm không ai lau đi.

Ngay dưới tay nắm cửa, có những vết cào. Vết móng tay trên gỗ, sâu, song song, nhiều lượt. Ai đó đã cố tìm cái chốt, trong bóng tối, trong khói, khi đầu đã đau như búa bổ và tay chân đã rũ ra.

Cường quỳ xuống trước cánh cửa. Anh ta đặt bàn tay mình lên một dấu tay nhỏ. Bàn tay thợ thô ráp, móng cái dày và vàng, trùm kín cả dấu tay con bé.

"Sáng ra tôi về sớm," anh ta nói, mặt áp vào gỗ. "Định mở cửa, bóc băng dính trước khi ai dậy. Cái then ngõ sau sáng ấy khều mãi không lên. Tôi ra đằng trước, đập cửa xếp gọi mãi. Rồi tôi biết."

"Tôi chạy sang mượn xà beng. Lên đến đây tôi bóc cái ô thoáng ra trước, nhét vào túi, rồi mới mở khóa. Tôi sợ thằng Toàn nhìn thấy. Tôi sợ người ta biết."

"Rồi tôi làm cái giấy giả. Rồi tôi lấy sổ đỏ. Rồi tôi đem đi cầm. Anh tôi nằm đấy, chị tôi nằm đấy, hai đứa cháu tôi nằm đấy, mà tôi vẫn đem cái nhà đi cầm."

Anh ta ngồi như thế rất lâu. Rồi anh ta đứng dậy, kéo cái ghế đẩu từ góc hành lang ra, trèo lên. Anh ta bóc băng dính trên ô thoáng. Bóc chậm, từng dải, không xé. Bóc xong, anh ta vào phòng, bóc nốt cửa sổ, đẩy hai cánh kính mở toang.

Gió mùa lùa vào, thổi tung bụi trên chăn. Lần đầu tiên tôi thấy căn nhà ấy có gió đi qua.

Tôi định nói gì đó thì Cường giơ tay ra hiệu im. Anh ta nghiêng đầu nghe ngóng.

Từ dưới bếp vọng lên tiếng bát đũa. Tiếng đũa gõ vào thành bát, tiếng muôi múc canh, tiếng trẻ con tranh nhau rất khẽ. Tiếng một mâm cơm vừa bắt đầu.

Cường nhìn xuống chân cầu thang tối mờ. Môi anh ta mấp máy.

"Chị ấy gọi tôi xuống ăn."