Chương 5: Thằng Tuấn nằm thử

Chuyện tôi ngủ ở xưởng lan nhanh hơn tôi tưởng. Thợ làng không hỏi thẳng, nhưng lúc ăn trưa có người hỏi bâng quơ nhà bà Nhẫn dạo này có chuột không, rồi cả mâm cười. Có người kể ngày cụ mới mất, đêm nào hàng xóm cũng nghe tiếng trống con trong nhà cụ, ba tiếng một, rồi đến hết tuần đầu thì thôi. Tôi hỏi thôi hẳn à. Người ấy nhìn tôi.

"Thôi đến hôm anh về."

Thằng Tuấn, con trai út anh Quý, mười bảy tuổi, học lớp mười một trường huyện, chiều nào cũng ra xưởng phụ bố. Nó cao hơn bố một cái đầu, tóc vuốt keo dựng ngược, nói nhanh như bắn. Nó nghe chuyện, cười khẩy.

"Ông chú cháu thương cháu nhất. Cháu sang nằm một đêm, có gì cháu bảo ông."

Tôi bảo đừng. Nó không nghe. Nó cá với mấy thợ trẻ một chầu bia hơi. Anh Quý đi Phủ Lý giao hàng hai hôm, không ai cản được nó.

Tối ấy tôi kê cái chõng tre sát cửa gian nhà ngang, nằm canh. Thằng Tuấn nằm trên giường xoan, ôm cái điện thoại, bật nhạc nhỏ nhỏ. Tôi tắt đèn. Màn hình điện thoại nó sáng xanh một lúc, rồi tắt. Nó ngáy.

Tôi không ngủ được. Tôi nằm nghe gió qua cây nhãn, nghe tấm da ngoài hiên khẽ phập phồng mỗi khi gió lùa, như một cái bụng thở. Gần sáng tôi thiếp đi. Tôi không mơ.

Tôi tỉnh vì thằng Tuấn khóc.

Nó ngồi co trên giường, hai tay ôm cổ chân trái, khóc hu hu như đứa trẻ lên năm. Tôi bật đèn. Cổ chân nó đỏ lên một vòng, như bị ai nắm chặt. Chỗ ấy lạnh ngắt. Tôi đặt tay vào, lạnh như vừa nhấc ra khỏi chum nước.

Phải một lúc nó mới nói được. Nó mơ thấy ông chú. Ông chú ngồi cuối giường, mặc áo nâu, nhìn ra cửa, dặn đúng câu ấy: trống cái ở đình, đừng thay da. Rồi ông chú quay lại. Lần đầu tiên ông quay lại. Ông thò tay nắm lấy cổ chân nó, bóp bóp, như người ta nắn chân con trâu xem có què không.

"Ông bảo: sao mày gầy thế này."

Thằng Tuấn lau nước mũi bằng mu bàn tay.

"Ông chú có bao giờ gọi cháu là mày đâu. Ông toàn gọi cháu là cháu. Mà cháu có gầy đâu, cháu sáu mươi cân."

Nó bỏ về lúc trời còn chưa rạng. Chầu bia hơi nó không đòi.

Tôi ngồi lại trên chõng. Tôi nghĩ mãi một chuyện. Đêm tôi ngủ ở xưởng, cụ không theo tôi. Đêm nay tôi nằm cách cái giường có hai sải tay, cụ không đến với tôi, mà đến với thằng Tuấn. Cụ không chọn người. Cụ chọn cái giường. Ai nằm trên cái giường ấy thì người ấy nghe cụ dặn.

Lúc ấy tôi nghĩ thế này: cụ muốn giữ cái trống đình, và cụ dặn bất cứ ai cụ với tới được. Tôi là thợ được giao việc, nên cụ dặn tôi trước. Chỉ thế thôi.

Tôi nhấc chiếu lên định phơi cho khô, vì mép chiếu ướt từ đêm trước. Dưới chiếu, trên tấm ván giữa, có mấy nét khắc bằng mũi dao. Một chữ T, nét ngang lệch sang trái, y như chữ trên cán dùi. Bên cạnh là con số 1983. Bên dưới nữa là một hình vẽ vụng: một con vật bốn chân, cặp sừng cong vút như hai lưỡi liềm. Con trâu. Ai đó đã khắc cả cái đuôi, cong lên như đang phe phẩy đuổi ruồi.

Tôi miết ngón tay lên nét khắc. Năm 1983. Mười lăm tuổi. Bà Nhẫn bảo ông đóng giường năm nó mười lăm.

Tôi nhớ cả cái xưởng im bặt mỗi lần nhắc đến nhà cụ. Nhớ bà nói mười lăm năm nay ông không cho ai nằm. Một gian nhà để nguyên, một cái dùi không được gỡ xuống, một cái giường không ai nằm. Tôi đã thấy những gian buồng như thế ở quê. Nhà nào có con chết trẻ, người ta để nguyên chỗ nó nằm, mấy năm không dám dọn.

Tôi đặt chiếu xuống. Tôi chắc lắm. Cụ có một người con trai, tên bắt đầu bằng chữ T, chết từ mười lăm năm trước. Chẳng ai trong làng muốn nhắc lại cái chết ấy.

Chiều hôm ấy anh Quý về. Thằng Tuấn đã kể với bố. Anh Quý không đến xưởng mà đi thẳng sang nhà cụ, đứng ở cửa gian nhà ngang, mặt đỏ gay. Anh nhìn cái giường, nhìn tôi.

"Ai cho mày cho nó nằm cái giường ấy?"

Tôi nói tôi đã cản. Anh Quý thở mạnh qua mũi. Rồi anh cúi xuống nhìn tấm ván, chỗ chữ T, con trâu. Cái giận trên mặt anh tự nhiên xẹp đi, để lại một cái gì như mỏi mệt.

"Từ giờ mày nằm. Không cho ai nằm nữa. Nghe chưa."

Tôi hỏi anh người khắc chữ này là ai, có phải con cụ không, mất năm nào. Anh Quý quay đi, ra đến giữa sân mới nói vọng lại, không quay đầu:

"Da khô rồi đấy. Mai đưa về xưởng ngâm mép, ngày kia bịt."

Đêm ấy tôi nằm lại cái giường xoan. Tôi để ý cái dùi đã nằm sẵn trên gối, khô ráo, đầu dùi hướng ra cửa. Tôi không nhớ mình đã đặt nó ở đấy.